‘Psychisch verzuim kan fors omlaag’

7

De duur van psychisch verzuim kan met een derde omlaag wanneer werkgevers goed kijken naar het controleverlies dat verscholen zit achter de psychische klachten.

Dat blijkt uit onderzoek van ArboNed.

Psychisch verzuim is een groot probleem binnen bedrijven. Bij 25 procent van het verzuim langer dan 7 dagen is de oorzaak psychisch. En ongeveer een derde van alle WIA-instroom is psychisch van aard. Volgens Rob Hoedeman, bedrijfsarts bij ArboNed, variëren de klachten van een depressie ( gemiddeld 200 dagen) tot lichte stressklachten (een week). Door op tijd in te grijpen kan de gemiddelde verzuimduur 17 dagen korter. Eén dag verzuim kost €250, dus dat scheelt €4.250 per werknemer.’

Ingrijpen

Volgens Hoedeman hebben werkgevers vaak wel een goed buikgevoel, maar zijn ze onzeker in de aanpak van psychische klachten: ‘Intuïtief weten ze vaak best goed wat er aan de hand is, maar ze zijn erg onzeker in de aanpak van dit soort problemen. Er zijn twee dingen die beter kunnen: het herkennen van dit soort klachten en de aanpak ervan.’

Herkennen

Er zijn drie manieren waaraan je psychische klachten herkent.
1. Symptomen als: slechte concentratie, moeheid, labiliteit, gespannenheid.
2. Het maken van fouten op de werkvloer. Anders functioneren dan je van iemand gewend bent.
3. Non-verbale afwijkingen: iemand kijkt bijvoorbeeld stiller en strakker.

Handelen

Wanneer je bij iemand iets vermoedt, is het volgens Hoedeman belangrijk om het gesprek aan te gaan: ‘Vraag waar iemand last van heeft, waar hij mee zit. En in praktisch alle gevallen blijkt dat er achter het individuele verhaal en de stress ‘controleverlies’ zit. Mensen gaan dan verzuimen om die controle weer te herstellen. De oplossing ligt voor de hand: help iemand de controle weer te herstellen voordat (of tijdens, als het al te laat is) iemand verzuimt. Overigens lijkt dat makkelijker dan het is: soms ligt aan het controleverlies een ziekte als depressie ten grondslag, dan moet eerst die ziekte genezen worden. Maar in tweederde van de gevallen zijn er oorzaken die makkelijk op te lossen zijn.’

Wat te doen?

Wanneer werkgevers zich van dit controle-mechanisme bewust zijn, dan is dat al een goed eerste begin: ‘Vervolgens moet je het gesprek met iemand aangaan, iets wat wel vraagt om de vaardigheid te zoeken naar praktische oplossingen die voor beide kanten werken. En vervolgens is het belangrijk om de veranderingen blijvend te maken: je wilt immers niet alleen brandjes blussen, maar een structurele gedragsverandering.’

Cijfers

Ziekteverzuim wegens psychische klachten komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en het vaakst in de leeftijdsgroep 30 tot 50 jaar. Verzuim wegens depressie duurt gemiddeld 200 dagen bij mannen en 213 dagen bij vrouwen. Het aantal dagen verzuim om deze reden is het hoogst in de publieke sector en het onderwijs, gevolgd door financiële dienstverlening en de gezondheidszorg. Oudere werknemers verzuimen langer door depressieve klachten dan jongere werknemers, en werknemers in kleine bedrijven verzuimen langer dan werknemers in grotere bedrijven. De duur van een depressieve periode in Nederland is vergelijkbaar met die in andere landen, maar de duur van het bijbehorende ziekteverzuim is langer.

Basti Baroncini, redacteur P&Oactueel.

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

7 reacties

  1. Leon Algra op

    Ik vind het wat simplistisch om te veronderstellen dat omgaan met psychische klachten een kwestie is van bewust omgaan met controleverlies. Een manager redt het beslist niet om hierop door te vragen. Ik ben ook van mening dat dit leidt tot een structurele gedragsverandering!

  2. Leon Algra op

    Correctie:
    Ik ben ook van mening dat dit niet leidt tot een structurele gedragsverandering.

  3. Met een ietwat uitgebreidere bezettingsstructuur is zelfs meer dan 50% voortijdig te vookomen zodat verzuim niet aangeboord wordt. Life coaching /personal coaching en evt een vertrouwens persoon zijn zeer goede hulpmiddelen. Maar die kwaliteiten in een persoon moet je wel in je organisatie hebben.

  4. Zelfs al is er deskundig personeel aanwezig binnen de organisatie om iemand met psychische klachten te kunnen begeleiden, is het nog lang niet gezegd dat dit lukt. Er moet altijd een “klik” zijn tussen coach en cli?nt. Maar bij het onderkennen in de beginfase kan een organisatie wel veel betekenen. Daarvoor moet de organisatiestructuur gebaseerd zijn op een goede en open communicatie, waardoor het vertrouwen van “boven naar beneden” en van “beneden naar boven” voldoende is voor degene met de klachten om naar zijn/haar leidinggevende te stappen en het probleem voor te leggen. Aansluitend zijn er vele mogelijkheden om de “pati?nt” even de ruimte te geven om zichzelf terug te vinden.

  5. Anne-Lies van Overbeek, The Get Organized Company, op

    Wij zijn het in veel zaken met Vince eens. Zeker een goede en open communicatie van “beneden naar boven” omdat dit uit onze ervaring vaak niet het geval is.
    Ook beluisteren we op de werkvloer dat het voor veel werknemers bedreigend is om met psychische klachten aan te kloppen bij een vertrouwenspersoon binnen het bedrijf.

    Als werkplekorganisatiedeskundigen willen wij nog een belangrijker taboe aankaarten in het bedrijfsleven wat veel psychische klachten veroorzaakt en chronisch onderschat wordt. De taboe zit in slecht georganiseerde werkplekken en werkhandelingen waardoor wanorde en achterstanden ontstaan. Wij ervaren al jaren dat mensen geen stress opbouwen met goed en gezond hard werken.

    Deskundige en goed opgeleide mensen schamen zich dood om toe te moeten geven dat zij zelf niet bij machte zijn om hun eigen werkomgeving efficient georganiseerd te krijgen en daardoor hun werk niet adequaat kunnen delegeren.
    Daardoor ontstaan juist de psychische klachten, geen controle hebben op informatiestromen en het bijbehorende papierbeheer, enz, enz.

    Denk maar aan het niet op tijd komen op belangrijke vergaderingen, deadlines met veel moeite halen en vergeet niet de opgestapelde leugen(tjes) die daardoor ontstaan.

    Een goed georganiseerd kantoor levert werkgevers en werknemers op met lege hoofden, die ruimte hebben voor creativiteit en genieten van werken!

  6. Petra van Reek | IK-werk coaching & training, www. op

    Zoals ik het zie begint het aanpakken en voorkomen van ziekteverzuim heel simpel met het gesprekje bij de koffieautomaat.

    Als coach en trainer leer ik hardwerkende professionals hoe ze een burnout kunnen voorkomen en (hr-)managers hoe ze kunnen besparen op de kosten voor ziekteverzuim.

    Het is mijn ervaring dat bedrijven waar managers en medewerkers oprecht ge?nteresseerd zijn in elkaar en investeren in een goede relatie vaak veel minder problemen hebben met ziekteverzuim dan bedrijven waar dit heel weinig/niet gebeurt.

    Niet dat daarmee al het ziekteverzuim te voorkomen is, maar de verzuimduur is vaak wel aanzienlijk korter als de vertrouwensband goed is. Het werkelijke probleem achter het verzuim komt sneller op tafel, waardoor je ook makkelijker samen kunt zoeken naar een structurele oplossing voor het probleem.

    Tijdig de stresssignalen herkennen ?n bespreekbaar maken loont dus.

  7. Wouter Vrooland www.werkpsycholoog.com op

    Helemaal eens met Petra v Heek. De oplossing zit in voorkomen. Zorg als manager dat je goed op de hoogte bent van wat er omgaat in je medewerkers. De kosten daarvan vallen volledig in het niet bij de kosten van langdurig verzuim.
    Veel psychische klachten, zoals bijvoorbeeld depressie zijn goed te voorkomen mits je er op tijd bij bent.
    Zo niet, schakel dan zsm een professional is, 1 zonder wachtlijst (want anders ben je weer 8 weken verder)!

    En managers, durf te vragen, je kunt niet alles weten, maar er is wel veel kennis en ervaring beschikbaar!