Hoogleraar IJmert Kant: ‘Verzuim is te voorspellen en te voorkomen’

0

Met een test is te achterhalen of medewerkers een verhoogd risico hebben op verzuim. Vroegtijdige begeleiding kan hun uitval vervolgens voorkomen. Hoogleraar Arbeidsepidemiologie IJmert Kant* is de bedenker van deze aanpak. ‘Multinationals werken er al mee, maar nu willen we er ook mkb’ers van laten profiteren.’ Tweede interview met een hoogleraar over het thema ‘de zieke werknemer’.

Hoe is het met uw verzuim gesteld?

IJmert Kant

‘Goed, want ik ben weinig ziek. Dat geldt voor mijn hele team, maar daar moeten we ook alert op zijn. Het gezegde is toch dat de kinderen van de schoenmaker gaten in hun zolen hebben? Ook in het wetenschappelijke werk worden de eisen en de werkdruk steeds hoger.’

Hoe is verzuim te voorspellen?

‘Tot onze verbazing is met ingewikkelde algoritmen in vragenlijsten te voorzien welke medewerkers meer risico lopen op ziekteverzuim. We hebben onze Balansmeter in 2007 getest bij tienduizend kantoormedewerkers van ABN AMRO. Van de 263 mensen met een verhoogd risico hebben we de helft individuele begeleiding aangeboden van de arbodienst van de bank. In vergelijking met de controlegroep verzuimde die daarna 48 procent minder.’

Is de voorspellende waarde van de Balansmeter wetenschappelijk bewezen?

‘We hebben onze preventieve strategie (screenen met de Balansmeter en vroegtijdige begeleiding) laten beoordelen door het Centrum voor gezond leven van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Daar kwam uit dat de aanpak bewezen effectief is. Wij zijn daar heel trots op. Sindsdien zetten zes grote bedrijven  – helaas mag ik de namen niet noemen – de Balansmeter en de preventieve begeleiding in. Zij zijn risicodragend als hun werknemers verzuimen, dus hebben ze er belang bij de kosten te verlagen.’

Welke rol speelt HR hierin?

‘De intake en het plan van aanpak liggen bij de bedrijfsgezondheidszorg. We hebben hiervoor gekozen omdat er ten aanzien van HR meer argwaan is. Bij de arbo-arts bestaat die ook, maar minder. Vertrouwen is vereist, want de problemen kunnen uiteenlopen van rouwverwerking tot schulden, een slechte werksfeer of conflicten met het management. HR komt er meestal bij als naar oplossingen wordt gezocht. Bedrijfsmaatschappelijk werk kan dan ook een belangrijke rol spelen.’

Hoe effectief is deze strategie op de lange termijn?

‘Uit ons tweede onderzoek in 2010 bij dezelfde bank blijkt dat de grootste winst na een jaar te zien is. Daarna zwakt het effect af. Wij peilden 28 procent verzuimreductie na anderhalf jaar. Dat levert toch een grote besparing op, als je weet dat de werknemers die lang verzuimen 95 procent van de kosten van loonderving en vervanging voor hun rekening nemen. Vandaar dat bedrijven en zorgverzekeraars berekeningen maken tot zeven cijfers achter de komma.

‘Momenteel onderzoeken we of de aanpak met de Balansmeter ook kan bijdragen aan een vermindering van het aantal werknemers dat arbeidsongeschikt wordt.’

Hoe zijn de kosten en baten te berekenen?

‘Bij bankpersoneel bedragen de kosten van een verzuimdag ongeveer 189 euro. De deelnemers aan ons project verzuimden na een jaar 681dagen minder dan de controlegroep. Dat levert een besparing op van 127 duizend euro. Uiteraard staan daar de kosten van de test en de begeleiding tegenover, maar die zijn minder hoog. Bij hoger opgeleid personeel verdienen de kosten zich sneller terug dan bij medewerkers met een gemiddeld of lager salaris.’

 Is de Balansmeter voor elk bedrijf een aanrader?

‘Ja, mits de arbodienst er bovenop zit en coaching aanbiedt. Ik ben sinds de zomer van 2017 projectleider van 4Limburg, een programma waarmee we de arbeidsparticipatie willen bevorderen. Met vijf hoogleraren hebben we daar een plan voor ingediend bij de provincie Limburg. Binnen dit programma willen we kijken of onze verzuimpreventie ook mogelijk is bij het midden- en kleinbedrijf. Dat heeft het zwaar als personeel uitvalt. We gaan eerst een behoefte-peiling doen en dan kijken hoe we de Balansmeter kunnen aanpassen aan de situatie bij het mkb. We hebben al sociale fondsen gevonden die dit project willen voorfinancieren.’

Heeft u tips voor HR?

  • De Balansmeter mag alleen door arbodiensten worden ingezet. Daarmee valt de intake onder het medisch geheim.
  • Om te voorkomen dat het effect wegzakt, moet de screening met de Balansmeter elke twee jaar herhaald worden.’

*IJmert Kant is hoogleraar Arbeidsepidemiologie bij Maastricht University. Hij heeft onder meer onderzoek gedaan naar verzuimpreventie, depressie en werk en vermoeidheid op het werk en daarover gepubliceerd in internationale vakbladen.

Ook lezen:

Hoogleraar Allard van der Beek: ‘Hoe eerder terug op het werk, hoe beter’

Lees meer over:

Over Auteur

Jolan Douwes

Jolan Douwes is auteur van XpertHR. Behalve journalist is zij ook loopbaanadviseur. Zo pikt ze de laatste ontwikkelingen op het gebied van werk snel op. Voor XpertHR Actueel schrijft ze onder andere interviews en praktijkverhalen.

Reageer