Wijziging vakantiewet per 1 januari 2012

26

Met ingang van het 2012 geldt in Nederland een nieuwe vakantiewet. De situatie wordt anders bij de opbouw en het opnemen van vakantie bij ziekte/arbeidsongeschiktheid. Ook de vervaltermijn van vakantiedagen verandert.

De drie belangrijkste veranderingen op een rij:

1. Vakantie opbouwen

Tot nu toe gold dat een arbeidsongeschikte werknemer slechts vakantie opbouwde gedurende de laatste zes maanden tijdens de periode van arbeidsongeschiktheid. Iemand die ziek is van 1 januari tot 31 december, bouwt dus ‘slechts’ in de maanden 7 tot en met 12 van dat kalenderjaar vakantiedagen op. Vanaf 1 januari 2012 wordt deze beperkte opbouw van vakantierechten voor arbeidsongeschikte werknemers geschrapt. Zieke werknemers krijgen daardoor dezelfde aanspraken op  wettelijke vakantiedagen als andere werknemers. Bovenstaande geldt alleen voor de wettelijke vakantiedagen: voor de extra dagen die in de cao staan, kunnen andere afspraken worden gemaakt.

2. Vakantie opnemen 

De wet wijzigt ook als het gaat om het opnemen van vakantie tijdens ziekte. Dat kan nodig zijn om niet beschikbaar te hoeven zijn voor controle of uit te rusten van re-integratie. Voorheen lag het aan een afspraak tussen werkgever en werknemer hoeveel vakantiedagen er werden afgeschreven. De wet regelt die informele afspraken nu standaard, en stelt dat de gebruikte vakantiedagen volledig worden afgeschreven. Volledig opbouwen (zie punt 1), betekent dus ook volledig gebruiken. Daarmee worden zieke werknemers niet langer ‘bevoordeeld’ op gezonde werknemers.

3. Vervaltermijn

Om te bevorderen dat alle werknemers in het belang van hun veiligheid en gezondheid daadwerkelijk met regelmaat en tijdig bijkomen door vakantie op te nemen, is er een nieuwe vervaltermijn opgenomen in de wetswijziging. De nieuwe vervaltermijn voor de wettelijke vakantiedagen bedraagt zes maanden. Zijn ze binnen een half jaar na afloop van het vorige kalenderjaar niet opgenomen, dan vervallen de vakantiedagen. Wel geldt er een uitzondering wanneer een werknemer redelijkerwijs niet in staat is geweest om zijn minimumvakantie op te nemen. Jurisprudentie moet dat uit gaan wijzen. Dit alles geldt niet voor vakantiedagen die vóór de wetswijziging zijn opgebouwd, daarvoor blijft 5 jaar gelden als vervaltermijn. Ook voor de bovenwettelijke vakantiedagen blijft de vervaltermijn van vijf jaar gelden.

Onduidelijkheid

Wel bestaat er volgens arbeidsrechtspecialist Jessica Boonekamp van HR-dienstverlener SD Worx nog onduidelijkheid over de uitzonderingen: ‘In de wet staat dat het stringent hanteren van de vervaltermijn van een half jaar niet wordt gehanteerd als de werknemer redelijkerwijs niet in staat is geweest om vakantie op te nemen. Maar ja, wanneer is iemand echt niet in staat? Dat zal jurisprudentie moeten uitwijzen. Over het geheel lijkt het me een goede wetswijziging, maar ik had gewild dat de wetgever hierover een duidelijker standpunt had ingenomen. Ik maak veel discussies mee tussen werkgever en werknemer over ziekte, en dan geeft deze wetwijziging weer extra ruimte voor discussie, ziekte blijft een lastig onderwerp.’

Verlofadministratie

Waar werkgevers vooral op moeten letten is de verlofadministratie. Jessica Boonekamp: ‘Je hebt tussen 2012 en 2017 drie soorten vakantiedagen. De dagen opgebouwd voor 2012 (vervaltermijn maximaal 5 jaar), wettelijk minimum aantal vakantiedagen (vervaltermijn 6 maanden), en bovenwettelijke vakantiedagen (5 jaar). Wij zullen hiervoor een tool in het bestaande personeelsinformatiesysteem ontwikkelen dat voldoet aan de nieuwe wet. Maar het kan voor HRM geen kwaad om hierover eens een belletje te plegen met de verantwoordelijke in de organisatie die dit allemaal regelt.’

 

Lees meer over:

Over Auteur

Basti Baroncini schrijft met liefde over alle onderwerpen binnen het HR-vakgebied, maar zijn hart gaat pas écht sneller kloppen wanneer het gaat om strategie en om mensen. Sociale innovatie, duurzame inzetbaarheid, ontwikkeling & onderwijs, verandertrajecten, draagvlak, communicatie en leiderschap zijn voorbeelden van onderwerpen waar hij graag over schrijft.

26 reacties

  1. Was het niet zo dat de zieke werknemer enkel vakantie dagen opbouwde, in het eerste half jaar van haar of zijn ziekte en daarna niet meer?

  2. het lijkt mij ook lastig te bepalen wanneer je de zieke werknemer mag opdragen vakantiedagen op te nemen. Vooral het “uitrusten van reintegratie” lijkt mij een lastige want in deze zin zit veel ruimte voor discussie. En zo zullen er nog meer situaties gaan ontstaan waarbij de werkgever vindt dat er vakantiedagen mogen worden afgeschreven terwijl de werknemer vindt dat hij “echt ziek” is en daardoor niet vakantiedagen wil opnemen.

  3. patrick meeuwisse op

    @voortman
    da’s een goeie, kan namelijk van invloed zijn op de bewaartermijn van 5 jaar. Wanneer men langer dan 6 maanden ziek is, en de dagen pas worden gespaard in de laatste 6 maanden, schuift de bewaartermijn automatisch mee op……..

  4. Monteur313 op

    En als mijn CAO nou zegt dat ik mijn vakantiedagen 5 jaar mag bewaren?
    En nog loopt tot 2013 jaar

  5. Hans Bloem op

    De bovenwettelijke verlofuren tijdens arbeidsongeschiktheid. Is het zo, dat deze uren alleen worden opgebouwd over de laatste 6 maanden van arbeidsongeschiktheid, ook al is dat niet in de CAO geregeld?

  6. Veel vragen naar aanleiding van dit artikel.

    N.a.v. Voortman/Meeuwisse: de huidige wettelijke regeling (tot 31-12-2011) gaat uit van opbouw van vakantierechten over de laatste 6 maanden van ziekte. De opbouw loopt dus met de ziekteduur mee. 9 maanden ziek, over de eerste 3 maanden niets opgebouwd. 12 maanden ziek, over de eerste 6 maanden niets opgebouwd.

    N.a.v. Ria: de wetgever is inderdaad erg gemakkelijk gestapt over het “vakantiegeschikt” zijn van een zieke werknemer. Zij gaan er van uit dat alleen de echt volledig zieken waarvan de Arbo-dienst ook nog geen re-integratieplan (1e of 2e spoor) heeft kunnen opstellen geen rechten afgeboekt kunnen krijgen. Den Haag gaat er simpel van uit dat volledige dagenopbouw tijdens ziekte ook volledige afboeking kan opleveren tenzij het om heel bijzondere/uitzonderingsgevallen gaat. De tijd zal het helaas gaan leren of er discussie ontstaat over het vakntiegeschikt zijn van een zieke werknemer of als alternatief van het vervallen van zijn niet genoten basisvakantierechten binnen 6 maanden na het opbouwjaar.

    N.a.v. Bloem en monteur: Met de nieuwe wetgeving per 1-1-2012 kan men bij CAO afwijken van de wettelijke regeling, zeker ten gunste van de werknemer door een langere verjaringstermijn voor de basisvakantierechten en/of de bovenwettelijke rechten te regelen. Geen aparte regeling in de CAO voor de bovenwettelijke dagen zal in de regel betekenen: afspraken op bedrijfsniveau; of gewoonterecht, of de oude wettelijke regeling waar in veel nog lopende CAO’s naar verwezen wordt. De verwachting is dat CAO-partijen hier tijdens hun nieuwe CAO-onderhandelingen op terug zullen komen.

  7. johan van schaik op

    Dit is de wetswijziging die voortvloeit uit het arrest van het Hof van Justitie der EU, waarbij werd bepaald dat de opbouw van verlofdagen gewoon doorgaat bij ziekte, en dat deze uitbetaald moeten worden als zij niet daadwerkelijk genoten kunnen worden. Zo ook denkt de CRvB daarover blijkens de uitspraken van 18 juli 2011 in de zaken met de nummers: 10/3400 AW, LJN BR0267; 09/3652 AW en 09/6634 AW, LJN BR0265 en 10/3063 AW en 10/3123 AW, LJN BR0268

  8. Hans van Dongen op

    Vervolg op Hans@: de wetswijziging per 1-1-2012 gaat verder dan noodzakelijkerwijs zou volgen uit de uitspraak van het Europees Hof. Het zij echter zo. Echter, van discussies zullen wij niet af zijn. Zo is het overgangsrecht voor lopende ziektegevallen (wettelijke en bovenwettelijke opbouw) niet helder genoeg, zo zijn er vraagtekens bij zwangere/bevallende werkneemsters waar geen uitzondering voor geldt en is het de vraag of de beperkte verjaringstermijn voor de basisvakantierechten van 6 maanden wel door de Europese beugel kan gelet op het gegeven dat basisvakantiedagen opgebouwd in bijvoorbeeld november en december van een kalenderjaar in een dan wel erg korte periode opgenomen moeten worden. De tijd zal hopelijk helderheid verschaffen. Meer vakantiedagenweetjes: steunpuntarbeidszaken.nl.

  9. Als een werknemer op 1-7-2013 nog wettelijke vakantieuren van 2012 over heeft, mogen deze dan uitbetaald worden?

    In de huidige situatie is het toch zo dat de wettelijke uren niet uitbetaald mogen worden?

  10. Hans van Dongen op

    Antwoord aan @Janine:De wettelijke/basisvakantierechten die in de periode 1-1-12 tot 31-12-12 zijn opgebouwd maar niet zijn genoten voor 1-7-13 zijn op 1-7-13 vervallen. Het recht is weg, en dus ook het recht om ze uitbetaald te krijgen (want er is geen sprake van een einde dienstverband). Als de werkgever deze wettelijke/basisrechten toch uitkeert in geld is dat echter mogelijk want ten voordele van de werknemer.

    Echter, indien de werknemer zijn wettelijke/basisrechten van 2012 niet heeft kunnen opnemen voor 1-7-2013 vanwege volledige arbeidsongeschiktheid of het niet door de werkgever in staat gesteld zijn geworden zijn dagen te genieten (vakantieverzoeken afgewezen) dan geldt de verjaringstermijn van 6 maanden voor deze dagen niet en mogen deze dagen ook niet in geld tijdens het dienstverband uitgekeerd worden.

    N.B. Let ook nog op CAO-bepalingen want de verwachting is dat CAO-partijen wel eens langere verjaringstermijnen kunnen gaan affspreken.

  11. In dit artikel wordt de vervaltermijn van de wettelijke vakantiedagen besproken. Hoe zit het met de bovenwettelijke vakantiedagen en de overuren die een werknemer maakt? Hebben deze ook een vervaltermijn of kunnen deze oneindig opgebouwd en opgenomen worden?

  12. Annie de Laat op

    Wat als een werknemer vakantiedagen opneemt in zijn 2e ziektejaar. Moet een werkgever over deze dagen dan 100% betalen of 70%. Of is dit dan weer afhankelijk van uit welk opbouwjaar wordt opgenomen?

  13. Hans van Dongen op

    @Schreurs 27/9: de wettelijke vervaltermijn van 6 maanden geldt alleen voor de vanaf 1-1-2012 opgebouwde maar niet tijdig genoten wettelijke minimum vakantierechten (= 4x de gemiddelde arbeidsduur per week).
    De andere vakantiedagen kennen wettelijk gezien een verjaringstermijn van 5 jaar na afloop van het kalenderjaar waarin ze zijn opgebouwd.

    ADV/ATV en andere zaken worden meestal bij CAO geregeld.

    @Annie 4/10: de deskundigen waren en zijn het hier niet over eens.
    Het meest logische is, uitgaande dat een werknemer slechts een soort verlof geniet (of ziekteverlof of vakantieverlof), dat als ziektedagen als vakantiedagen worden aangemerkt er ook het loon over een vakantiedag moet worden vergoed. Dit kan echter tot vreemde situaties leiden. De tijd zal leren hoe hier definitief mee omgegaan moet worden.

    Hans van Dongen / Steunpunt Arbeidszaken / 26-12-2011

  14. Weet iemand hoe het zit met de opbouw van ADV uren als iemand (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt is?

  15. hallo , ik wil aankomende zomer ruim 4 weken op vakantie dit vanwege een fietstocht naar spanje , mijn vakantie opbouw bedraagt 3 weken , hoe kan ik dit oplossen , weet iemand dit bestaan er uitzonderingen in de wet
    ps ik werk fulltime in de gezondheidzorg

  16. Hans van Dongen op

    @Daems 13/1:

    4 weken vrij terwijl het opgebouwde vakantierecht slechts 3 weken bedraagt kan sowieso op twee manieren opgelost worden:

    1. 3 weken betaald verlof en 1 week onbetaald verlof of
    2. 4 weken betaald verlof door expliciet (schriftelijk) af te spreken dat er al (deels voor 1 week van de 4) een voorschot op nog op te bouwen vakantiedagen wordt opgenomen.

    Ook kan het worden opgelost via eventueel ADV dagen genieten of overuren niet in geld maar in vrije tijd om te zetten als daar de arbeidsvoorwaardelijke mogelijkheid toe is.

    Veel fietsvakantieplezier.

    Hans van Dongen / Steunpunt Arbeidszaken / 13-1-2012

  17. Weet iemand hoe het zit met medewerkers die langdurig ziek zijn wat doorloopt in 2012. Is de opbouw vak.uren 6 maanden teruggerekend vanaf 31-12-2011, omdat dan de nieuwe regeling ingaat en de medewerker volledig opbouwt of heeft deze medewerker geluk en blijven de vakantie-uren staan?

  18. Hans van Dongen op

    @Gea d.d 20/1:

    De discussie daarover is terug te vinden op puurpeno.nl alwaar op 2/1/2012 een hot topic daarover gestart is door Erik.

  19. Weet iemand of je met de nieuwe vakantiewetgeving indien een werknemer ziek is op een collectieve vrije dag deze dag van het verlof saldo mag afschrijven? Moet er dan nog onderscheid gemaakt worden tussen medewerkers welke aan het re?ntegreren zijn en welke dat niet zijn?

  20. een vraag,ik heb een verlofdag gekozen en ik wordt die dag ziek,ben ik die verlofdag dan kwijt of wordt er dan geen verlof afgeschreven?

  21. ik heb de afgelopen jaren een stuwmeer aan vakantiedagen opgebouwd. mijn werkgever vindt het goed dat ik deze voor onbepaalde termijn behoud. hoe moet ik dit vastleggen?

  22. Ik ben vanaf dec.2011 ziek ik kan nog niet terug naar mijn werk (dus er is nog geen spoor 1 of 2)nu worden er wel 3 weken vakantie dagen afgeschreven, maar ik kan niet eens op vakantie door mijn ziekte mag dit?

  23. Mijn werkgever stelt dat van alle dagen ,
    verlof wettelijk, ADV en verlof bovenwettelijk er maximaal 40 uren mogen worden meegenomen naar het volgend jaar.
    Als je bv nog 32 wettelijk uren , 8 adv uren en van 2011 nog 62 uren bovenwettelijk hebt dus in totaal 102 uren overhoud er 62 uren worden uitbetaald
    32 wettelijk, 8 adv en 22 van de bovenwettelijke uren.
    Mag dit zomaar?

  24. heb eind maart een beroerte gehad waardoor ik natuurlijk in de zw belande herstelde vrij snel en ging ook al vrij snel weer aan het werk maar was nog wel voor 100 procent in de ziektewet in overleg met controlerende arts mocht ik vrij nemen wanneer ik wilde klachten waren vooral vermoeidheid en doe nogal fysiek zwaar werk
    ben nu vanaf 5 nov weer 100% aan het werk en uit de ziektewet dus
    vraag mag mijn werkgever zonder met mij te overleggen mijn bouwvak weken omzetten in vakantieuren ??terwijl ik ziek had doorgegeven!!!

    verder gaf mijn baas mij bij de arbo unie maandelijks voor 70% ziek op terwijl ik meestal wel voor meer dan 80% aan het werk was en hij mij verhuurde aan derden mag dit en heeftt dit nadelige gevolgen voor mij ???

  25. jan v d sluis op

    hoe is dat in mijn situatie ik ben weer halve dagen gaan werken en wil een halve dag snipperen om een dag vrij te zijn en nu moet ik een hele dag snipperen van mijn werkgever om deze dag vrij te zijn
    kan dit