‘Praktische personeelsoplossingen voor vraagstukken recessie’

2

Organisaties hebben behoefte aan een praktische manier om werknemers in deze tijd van recessie energiek en toegewijd te krijgen en te houden.

Dat zei Willem van Rhenen in december in zijn oratie. Hij is hoogleraar ‘Engagement & Productivity’ aan de Nyenrode Business Universiteit.

Van Rhenen doet onderzoek naar bevlogenheid. Hij schetst in zijn inaugurele rede de huidige stand van zaken in het wetenschappelijk onderzoek naar bevlogenheid. Hij zal als hoogleraar op zoek gaan naar een vertaling van het academische concept van bevlogenheid naar een praktische alledaagse uitvoering.
Uit onderzoek blijkt dat bevlogen werknemers maar liefst 20 procent productiever zijn: ‘Dat is veel, maar het is ook wel te verklaren. Mensen die bevlogen zijn hebben voldoende energie. En bovendien zijn ze toegewijd waardoor ze die energie ook in het werk kunnen stoppen. Aan het einde van de dag hebben ze gewoon meer gedaan.’

Kwijtgeraakt

Veel mensen zijn die bevlogenheid onderweg kwijtgeraakt: ‘Slechts 20 procent van de mensen is bevlogen. Eenzelfde aantal heeft stress/burnout en de helft is een grijze muis. En dat is jammer, want uit bevlogen mensen kun je veel meer rendement halen.’
Hoe kan het dat werknemers hun bevlogenheid kwijt raken? ‘Als mensen goed aangesloten zijn op hun energiebronnen, dan is er niks aan de hand. Maar als mensen niet meer opgeladen worden, raken ze langzaam leeg. Mensen hebben drie energiebronnen: verbinding (sociale factor), ontwikkelen/groeien en autonomie. Vaak is er één dominant, wanneer je die afpakt wordt het gelijk zwaarder. Uiteindelijk komen mensen in een negatieve spiraal terecht.’

Economische crisis

Ook de crisis heeft invloed op de bevlogenheid: ‘De energiebronnen beginnen op te raken. Als je opleidingen ontzegt aan mensen die zich opladen door te ontwikkelen, dan heeft dat snel effect. En wanneer je teams uit elkaar trekt die vooral het sociale belangrijk vinden, gebeurt hetzelfde.’

Mensbeeld

Het mensbeeld van organisaties maakt veel verschil voor bevlogenheid, zegt Van Rhenen: ‘Sommige bedrijven zien de mens als een lui wezen dat aangespoord moet worden. Andere beschouwen de mens als een plantje dat tot groei moet komen en verzorging nodig heeft. In veel organisaties is een weinig inspirerende visie op de mens te vinden. Veel beleid is dan ook gericht op damage control en risk management. Traditioneel verzuimmanagement is een goed voorbeeld hiervan. Als een werknemer ziek is geworden en zich  arbeidsongeschikt meldt, dan stuurt zijn werkgever hem veelal naar de bedrijfsarts om uitsluitsel te krijgen over zijn inzetbaarheid. Maar weinig organisaties zijn actief bezig om mensen bevlogen te maken.’

Hoe doe je dat?

Hoe moeten organisaties dat dan aanpakken? Allereerst is het belangrijk om de juiste man op de juiste plek te hebben: ‘In assessments wordt vaak gekeken naar competenties en intellect, terwijl je eigenlijk zou moeten kijken naar zingeving. Matcht de functie-inhoud wel bij iemands energiebronnen? Vervolgens ga je een psychologisch contract aan met iemand, maar onderhoud dat dan ook. Dat kan in een gesprek, maar het valt ook te meten.’
Over dat meten: veel bedrijven meten werknemerstevredenheid. Dat is onzin, zegt Van Rhenen: ‘Tevredenheid is een passieve vorm van plezier. Tevreden mensen zitten op het terras, die wil je niet in je bedrijf hebben. Je wilt juist bevlogenheid, de actieve vorm van plezier. Laatst sprak ik met een bedrijf waar 80 procent tevreden was, en 50 procent weg wilde. De directeur snapte daar niets van.’

Leiderschap

Maar ook leiderschap is belangrijk. Managers ben je liever kwijt dan rijk, organisaties hebben leiders nodig: ‘Veel leidinggevenden staren naar een spreadsheet en sturen op de uitkomsten. Terwijl je leidinggevenden wilt hebben die werknemers in hun kracht zetten en hen helpen zich te ontwikkelen. Dat bewustzijn is nog niet erg ver doorgedrongen in Nederlandse directiekamers.’

Oratie

Leerstoel
De leerstoel ‘Engagement en Productivity’ maakt onderdeel uit van het Center for HRM, Organization and Management Effectiveness (Chrome). De ambitie van Chrome is om actief bij te dragen aan de ontwikkeling en implementatie van kennis op het gebied van mens, werk en organisatie. De leerstoel wordt mede mogelijk gemaakt door HR-dienstverlener 365. De oratie vond plaats op 19 december.

Basti Baroncini, redacteur P&Oactueel.

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

2 reacties

  1. FEBE Support op

    Iedereen wordt door andere dingen gedreven. En iedereen krijgt energie van andere zaken.Daarom is aandacht voor diversiteit binnen organisaties en teams cruciaal. Bevlogenheid door diversiteit, dat is de kracht van diversiteit benutten!

  2. Wilga Janssen op

    Mooi zo, aandacht voor bevlogenheid, biedt mooi tegenwicht aan alle gedoe, angst en bewegingsloosheid die ontstaat uit crisis, bezuinigen, focus op hier & nu omzet en kostenbesparing. Maar dat vraagt nog al wat van iedereen: managers, leiders en medewerkers. Uit de kramp komen en blijven. Blijven zoeken naar kansen en mogelijkheden, blijven lachen en actief blijven. Niet steeds focussen op hier en nu kosten & opbrengsten maar ook iets verder weg durven kijken. Wilga Janssen, Ervaren Talenten