Personeelstekorten in zorg leiden tot buitenlandse werving

5

Een tekort aan geschoolde werknemers in de gezondheidszorg, leidt binnen enkele jaren mogelijk tot buitenlandse werving en selectie.

De Limburgse zorgorganisatie Proteion Thuis beschouwt het als een van de mogelijkheden, zegt Wiel Ploegman, lid van de Raad van Bestuur

Zijn de tekorten al zo groot?
‘Nee, op dit moment kennen we geen personeelstekorten, maar we kijken wel vooruit. En dan zien we dat personeelstekorten een continu probleem vormen. Naar verwachting ontstaan er over ongeveer 5 jaar al flinke tekorten en is er over 10 jaar zelfs een tekort van 450.000 zorgwerkers voor de gehele Nederlandse zorgsector. Bij ongewijzigd beleid, dat wel. Natuurlijk zitten we niet stil, maar dat er een probleem op ons afkomt, is duidelijk.’

Hoe concreet zijn de plannen?
‘Nog niet concreter dan een denklijn. Er zijn vijf manieren waarop we de toekomstige personeelstekorten te lijf willen gaan, en dit is de laatste in de rij. Wanneer de andere manieren binnen enkele jaren niet werken, gaan we naar deze optie kijken. Het inschatten van al die ontwikkelingen is ook vrij moeilijk.’

Wat is daar ingewikkeld aan?
‘Een van die manieren is bijvoorbeeld technische innovatie. Bepaalde handelingen kunnen op afstand veel efficiënter worden uitgevoerd. Dat geldt niet voor alle zorg, maar bijvoorbeeld wel voor het toedienen van medicijnen. Vroeger moest een verpleegkundige een uur in de auto zitten om bij een cliënt in 10 minuten de medicijnen te controleren. Nu we met beeldverbindingen werken, kunnen we 6 klanten in een uur helpen. Daardoor heb je veel minder mensen nodig. Bovendien kun je een verpleegkundige die nu door rugklachten uit de roulatie is, wel inzetten via het tv-scherm. Omdat we niet weten hoe al die ontwikkelingen de komende jaren gaan lopen, is het voorspellen van personeelbehoeftes ook lastig.’

We kennen al de aspergestekers in Limburg, kunnen zij ook aan het bed staan?
‘Dat lijkt me niet. Je moet je realiseren dat dit allemaal heel gevoelig ligt. We kunnen niet met een bus naar Oost-Europa rijden om daar mensen in te laden en hierheen te halen. De gezondheidszorg is een heel andere sector, zo simpel ligt het hier niet.’

Hoe ziet u het dan voor zich?
‘Je zult moeten kijken naar welke mensen geschikt zijn qua normen en waarden, mensen die gevoelsmatig dicht bij onze cultuur liggen. Dan moet je die mensen dáár een opleiding geven waarin je ze onder meer Nederlands leert en bekendmaakt met onze protocollen. Vervolgens moet je ze ook hier goed begeleiden zodat ze geïntegreerd worden. Het is echt een hele operatie, waar we zorgvuldig mee om moeten gaan.’

Welke buitenlanden zouden geschikt zijn?
‘Dat weet ik niet precies. Maar Limburg heeft een Duitstalige achtergrond, dus Oost-Europa ligt dan voor de hand.’

Hoe ethisch is het om mensen hierheen te halen, het betekent immers een enorme braindrain voor Oost-Europa?
‘Zoals we er nu over denken, leiden we de mensen daar op, wat een stimulans is voor de lokale economie. Vervolgens krijgen ze hier een vervolgopleiding waarmee ze een door Europa erkend certificaat krijgen. Vervolgens zal een flink deel weer teruggaan naar het land van herkomst om daar een bijdrage te leveren aan de eigen economie. Natuurlijk hoop ik dat sommigen in Nederland willen blijven, maar een flink deel zal gewoon weer terug willen.’

Is het handig om buitenlandse werknemers te halen naar Limburg, een provincie die twee weken geleden nog zo massaal op de PVV heeft gestemd?
‘Ik leef al 52 jaar in deze provincie, en ik ervaar dat toch wat anders. Volgens mij zit de frustratie van veel mensen hem in de mensen die niet meedoen, en niet in de mensen die gewoon willen werken. Limburg is een provincie die van oudsher juist heel erg gewend is te werken met buitenlanders: in de mijnen en in de klei-industrie. Volgens mij moeten we het gewoon heel zorgvuldig aanpakken, zoals ik zojuist al schetste.’

Is Limburg niet sowieso een moeilijke regio, qua ontgroening en vergrijzing?
‘Ontgroening en vergrijzing vinden hier inderdaad sneller plaats dan elders, maar daar staat tegenover dat mensen hier relatief snel kiezen voor een baan in de zorg. Enerzijds is er niet zo veel ander keuzeaanbod door de afwezigheid van industrie, anderzijds is het Bourgondische en zorgzame ook wel typisch Limburgs. De grootste problemen zullen dus eerder ontstaan in de Randstad.’

Basti Baroncini, redacteur P&Oactueel.

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

5 reacties

  1. Cees Vis, Vis Recruitment en Karssen & Vis Consult op

    Het is goed om te lezen dat meneer Ploegman, in zijn rol als bestuurder binnen een Zorg-organisatie, er blijk van geeft te snappen welke ontwikkelingen de arbeidsmarkt in de komende jaren en decennia zal gaan door-maken.
    De Zorg-sector is een van die arbeidsintensieve sectoren waar men in de komende jaren de gevolgen van de vergrijzing zal gaan merken. In de Zorg zelfs vanuit twee invalshoeken: de (gemiddeld) ouder wordende Nederlander zal meer Zorg behoeven, maar tegelijkertijd zal het ‘beschikbare arbeids-volume/-reservoir’ ten gevolge van de demografische ontwikkelingen afnemen. Dat laatste is een structurele ontwikkeling, waar alle arbeidsmarkt-sectoren de komende decennia in Nederland mee te maken zullen krijgen. De arbeids-intensieve bedrijfstakken, zoals de Zorg, het Onderwijs en bij voorbeeld de Detailhandel, zullen bovendien het sterkst getroffen worden door de gevolgen van deze demografische veranderingen.
    Of Oost-Europa ons hierbij zal ‘kunnen helpen’ is overigens maar de vraag, want onderzoek binnen ons Internationale netwerk ENEX, heeft laten zien dat de Oost-Europese economieen – zodra ook daar de gevolgen van de ‘crisis’ achter de rug zijn -, over het algemeen sneller zullen gaan groeien dan de meeste West-Europese economieen, terwijl de demografische ontwikkelingen in Oost-Europa nauwelijks verschillen van die hier in West-Europa. Er zijn zelfs al een aantal Oost-Europese landen die hun burgers oproepen toch vooral beschikbaar te zijn voor de opbouw van de eigen economie. Een soort ‘eigen economie eerst’ -oproep dus.
    We zullen er derhalve van uit moeten gaan dat wij er verstandig aan doen ‘in eigen huis’ orde op zaken te stellen en te investeren in misschien nog enige ‘proces-optimalisatie’ binnen onze organisaties, maar vooral in de tijdige investering in toekomstig benodigd talent ( Talent Development, coaching, opleiding & training, e.d., maar ook flexibilisering van arbeidsvoorwaarden en -verhoudingen)
    Die organisaties die daarin investeren nu en in de komende jaren, zullen niet alleen in staat zijn tijdig te voorzien in de ‘benodigde bemensing’, maar zich ook in een arbeidsmarkt kunnen presenteren als een ‘preferred employer’!
    Wij adviseren onze relaties om tijdig de juiste (strategische) keuzes te maken en daarin zeker geen afwachtende houding aan te nemen!

    Cees Vis
    Vis Recruitment en Karssen & Vis Consultancy

  2. Het zou ook kunnen helpen als de gezondheidszorg qua betaling en werkzwaarte eens gelijk getrokken wordt aan de rest van de arbeidsmarkt.
    Ik heb er nu 25 jaar op zitten als “medisch secretaresse” in diverse organisaties en kom nog steeds op een jaarinkomen onder modaal uit (? 26.000) terwijl een (veel jongere) vriend van mij als data-entry typist op ca ? 31.000 komt na slechts 8 jaar ervaring.
    Dit werk is bovendien veel eenvoudiger, het systeem registreert alle fouten en biedt deze weer ter correctie aan. Als medisch secretaresse moeten wij dat allemaal zelf bijhouden, medicaties uit elkaar weten te houden die amper verstaanbaar uitgesproken worden (en al werk je vanaf een dossier – 25 jaar ervaring leert dat als je iets niet verstaat kan je het ook niet lezen), voor zover mogelijk de artsen wijzen op mogelijke dicteerfouten, daarnaast heb je uiteraard het werken aan de balie en de telefoon, het spreekuuragenda-beheer etc.
    Langzamerhand komen dit soort “wantoestanden” steeds meer naar buiten en daarnaast ook de frustraties van de verpleegkundigen, die MENSEN willen helpen maar daar in feite geen enkele tijd voor hebben … Over het algemeen verdienen zij niet slecht, maar als je ziet wat zij er voor moeten doen – werken in ploegendiensten, de volle verantwoordelijkheid dragen voor patienten omdat de dokter ook een keer moet slapen, in eigen tijd vergaderen over de behandeling van elke patient (overdrachten), cursussen volgen en geven – is er ook geen enkele sprake van een behoorlijke verhouding tussen werklast en inkomen.

  3. Wat ik niet begrijp bij ziekehuizen is dat er per jaar maar een paar mensen in een ziekenhuis in opleiding worden genomen. Numerus fixus aan de poort bij de werkwilligen. En dat HBO-V verpleegkundigen niet worden aangenomen omdat ze te weinig praktijkervaring hebben. Houden de ziekenhuizen de instroom kunstmatig laag? Met welk doel? Waarom niet meer opleidingsplaatsen in Nederlandse ziekenhuizen en wel opleidingsplaatsen in Oost-Europa creeren. OMdat in Nederland alles om geld draait heeft het vast iets te maken met economische voordeeltjes voor Nederland(se) ziekenhuizen. Is dat de ‘strategische keuze’ ?

  4. Maria@ kan wel eens een punt hebben. Het feit dat er bij (interne) opleiding voor zorgfuncties geheel geschikte kandidaten buiten de deur worden gehouden geeft te denken. Ook vwb opleidingsplaatsen voor specialisten (ook tandartsen) zie je dat. Ook de eerstelijnszorg (huisartsen) is door de overheid structureel de nek omgedraaid. Een systeem dat tegen 15% van de kosten ruim 90% van alle medische problemen oplost. Een systeem waar vele westerse landen jaloers op zijn. En nu: velen kennen hun eigen huisarts niet eens meer. En echt meer bereikbaar in de pauzes tussen 10 en 11.00 en van 12.00 en 14.00 en om 16.00 dicht. Kennelijk denkt de overheid dat krapte leidt tot minder consumptie van zorg. Mooi niet. En daar betalen we nu in Nederland een hoge prijs voor. We hebben tekorten aan vrijwel alle specialismen, verpleegkundigen, tandartsen, ok- assistenten, lab personeel en ga zo maar door. Dat draai je niet zo maar even terug en nu is de kostbare oplossing om ze dan maar “te inporteren”. En dat gaat meteen ten koste van de kwaliteit.
    Over een jaar of 10 komt de kwaliteit van de zorg in Nederland na 20 jaar wanbeleid (van Paarse kabinetten!!) op het nivo van een 3e wereldland. En raad eens wie het met die zorg moet doen en de rekening betaalt. U en ik.

  5. Ruud Winkel Euraflex b.v. op

    De heer Ploegman anticipeert op toekomstige arbeidsmarktontwikkelingen in de zorgsector. Dat getuigt van strategisch handelen. Ook zijn visie dat er technisch meer mogelijk is kan ik van harte ondersteunen. Om het personeelstekort in de sector op te vangen moeten meerdere middelen naast elkaar ingezet worden. Euraflex heeft een zorgbrug gerealiseerd tussen Nederland en Slowakije i.s.m. het Nederlandse en Slowaakse consulaat. Ook wij anticiperen op de arbeidsmarkt in de zorg. Nu al kunnen wij verzorgenden/verpleegkundigen rekruteren voor de Nederland. Gemotiveerd personeel dat voldoet aan alle verplichtingen en eisen die gelden volgens de Nederlandse wetgeving. En vanzelfsprekend beheersen ze de Nederlandse taal. Regeren is vooruitzien. Wie straks over de goede mensen beschikt krijgt het werk. Naast het zorgebelang is er namelijk ook nog het economisch belang. Het is goed om te zien dat Proteion deze ontwikkelingen onder ogen ziet. Wij zijn momenteel in gesprek met verschillende organisaties voor intramurale en thuiszorg, die geinteresseerd zijn in ons concept. Het credo is – nu anticiperen is staks regeren-
    Ruud Winkel is directeur van Euraflex dat gespecialiseerd is in de detachering/uitzending van zorgpersoneel en medisch persoon.