Personeelstekort in zorg vraagt om slimmere inhuur

0

Na jaren van bezuinigingen lopen de tekorten aan zorgpersoneel weer op. Tijd voor flexibele oplossingen. Om dat efficiënt en verstandig te doen, moet HR de inhuur meer naar zich toetrekken.

Nu er in de zorg weer schaarste ontstaat, breken gouden tijden aan voor de flexbureaus. Want waar anders haal je mensen vandaan? Zorgconsultants Paul Oldenburg en Mijke Eggink waarschuwen daarvoor. Zorginstellingen kunnen hun tekorten beter eerst intern oplossen. En daarvoor moet HR meer verantwoordelijkheid nemen. Een paar adviezen.

Beperk externe inhuur

Iemand inhuren van buiten is vanwege de btw 21% duurder dan wanneer iemand in loondienst werkt. Dus verzin vooral andere flexibele oplossingen met je eigen medewerkersbestand.

Zie toe op inhuurafspraken

Een organisatie moet duidelijke afspraken hebben over inhuur. HR zou er op moeten toezien dat die afspraken worden nageleefd. Wat nu vaak gebeurt, is dat een teamleider of een manager zelf een dienst uitzet bij het uitzendbureau of rechtstreeks een zzp’er inhuurt die hij kent. Op die manier raakt een organisatie het overzicht kwijt. Plus je loopt risico’s. Dat de contracten niet goed in orde zijn, dat er niet goed wordt beloond. Of dat je in knoop komt met de inlenersaansprakelijkheid en diverse wetten, zoals de Wet DBA, Wet aanpak schijnconstructies en Wet bescherming persoonsgegevens.

Verzin flexibele interne oplossingen

Probeer tekorten eerst met eigen personeel in vaste dienst op te lossen, maar dan zoveel mogelijk met flexibele contracten. Maak serieus werk van de flexpool en zet naar voorbeeld van de ziekenhuizen interne flexbureaus op. Meander Zorggroep bijvoorbeeld bouwde zijn interne uitzendbureau Meandermatch binnen enkele jaren uit van tientallen tot zevenhonderd medewerkers. Voor sommige specialistische functies ontstaan regionale flexpools, zodat uitwisseling met andere organisaties mogelijk wordt

Besteed de inhuur uit

Als je dan toch gaat inhuren, zorg dat het efficiënt gebeurt. Zorginstellingen zijn vaak duur uit, omdat ze vanuit een ongestructureerde behoefte inhuren. Bovendien zien ze maar een beperkt deel van de markt. Als er op het bellijstje maar twee leveranciers staan, stuwt dat zeker in tijden van schaarste de prijs flink omhoog. Voor instellingen met een inhuurbudget vanaf een miljoen kan uitbesteden van het proces van inhuur een voordelige optie zijn. Een voordeel van outsourcen is dat de planningshorizon, die in de waan van de dag soms niet verder ligt dan een week, wat verder wordt opgerekt.

Inhouse marktplaats

Voor grotere instellingen kan een inhouse online inhuurmarktplaats een efficiënt en goedkoop alternatief zijn voor detacheren en uitzenden. Een marktplaats is een gestructureerde en transparante vorm van inhuren, waarbij alle bestaande maar ook nieuwe leveranciers zich registreren in de marktplaats. Je kunt kiezen voor zelfservice of het hele proces uitbesteden. Het proces is naar eigen wens in te richten, bijvoorbeeld dat bepaalde aanvragen eerst binnen de eigen flexpool of bij een voorkeursleverancier worden uitgezet.

Pas op met zzp’ers in de zorg

Eigenlijk heeft staatssecretaris Wiebes het al met zoveel woorden gezegd: werken in de gezondheidszorg en het ondernemerschap gaan niet samen. Het probleem is dat je in de zorg a priori in een gezagsverhouding werkt. Je doet geen losse opdrachten, maar werkt feitelijk zij aan zij met de werknemers in loondienst. De enige manier om eventueel met zzp’ers te kunnen werken is op het criterium van vrije vervangbaarheid, maar intramuraal wordt ook dat een lastig verhaal.  In een thuiszorgteam zou werken met zzp’ers wel weer een mogelijkheid zijn. Thuiszorginstelling Evita Zorg heeft bijvoorbeeld mensen zowel in loondienst voor de korte zorgmomenten als teams met zzp’ers voor de flexibele schil.

Samenwerken in de regio

Steeds vaker richten organisaties zich niet alleen op de eigen organisatie, maar zoeken ook daarbuiten samenwerking om mobiliteit op regionaal niveau vorm te geven. Een van de oudste vormen van regionale samenwerking is Sigra in Amsterdam. Ook Rotterdamse zorginstellingen hebben inmiddels de handen ineengeslagen. En dat doen zij heel effectief. HR-professionals bepalen samen welke knelpunten er zijn en welke initiatieven samen worden aangepakt. Zo is er een gezamenlijk talent-ontwikkelprogramma en elke drie weken is er een matchtafel waar ter plekke kandidaten en vacatures worden gedeeld.

Paul Oldenburg is specialist externe inhuur en auteur van het handboek Professioneel Inhuren van Flexibele Arbeid. Hij is verbonden aan ‎Staffing Management Services. Mijke Eggink is directeur van advies- en searchbureau Neo-Mundo

Verder lezen over HR in de gezondheidszorg

Lees meer over:

Over Auteur

Annet Maseland is freelance-redacteur van XpertHR Actueel. Ze schrijft al jaren over HR en personeelszaken.