Leugen over diploma is grond voor ontslag

1

Wat te doen als een werknemer blijkt te hebben gelogen over zijn opleidings- of arbeidsverleden? In deze zaak ging de kantonrechter te Alkmaar in op de vraag of een werkgever een werknemer kon ontslaan die had gelogen over het behalen van een diploma.

De feiten

Een cliëntenbegeleider in de zorg had in zijn Curriculum Vitae vermeld dat hij van 1993 tot en met 1996 een opleiding had gevolgd aan een Hogeschool en het SPH-diploma had behaald. Bij aanvang van het dienstverband verzocht de werkgever hem om een kopie van het diploma op te sturen. Daarop meldde de werknemer dat hij het diploma al had opgestuurd, maar dat hij dit nog een keer zou doen. Toen de kopie ook na andere verzoeken van de werkgever uitbleef, ging de werkgever op onderzoek uit bij de Hogeschool en de Informatie Beheer Groep. Uit dit onderzoek bleek dat de werknemer de opleiding in zijn geheel niet had gevolgd, laat staan dat hij het diploma had behaald.

De werknemer gaf bij de rechter aan dat hij spijt had van zijn frauduleuze handeling. Daarnaast wees hij erop dat het diploma niet vereist was voor de vervulling van de functie. Voor de functie was een MBO-niveau vereist. De werkgever gaf aan dat een gebrek aan vertrouwen in de integriteit van de werknemer was ontstaan. De werknemer had immers tot twee maal toe gelogen over zijn schoolverleden. Verder liet het functioneren van de werknemer volgens de werkgever ook te wensen over. De werkgever vroeg de kantonrechter te Alkmaar om de arbeidsovereenkomst met de werknemer te ontbinden wegens een verandering van de omstandigheden.

Het oordeel van de rechter

De rechter oordeelde dat de werknemer zich bewust moet zijn geweest van zijn frauduleuze handelingen, nu hij zijn werkgever bij herhaling had misleid over het (zullen) toezenden van het diploma. Hij had de werkgever zijn bedrog op meerdere momenten op kunnen biechten. Ook beschikte de werknemer volgens de rechter zonder het HBO-diploma niet over de vereiste opleiding voor de functie, omdat hij slechts een MAVO-diploma bezat. Verder achtte de rechter aangetoond dat de werknemer slecht functioneerde. De rechter oordeelde dat sprake was van een verandering in de omstandigheden die aan de werknemer te wijten was en ontbond de arbeidsovereenkomst zonder een vergoeding toe te kennen.

Kantonrechter Alkmaar, 19 november 2009, LJN: BK7947

Gevolgen voor de praktijk

Dat een werknemer (bij herhaling) liegt over het behalen van een diploma is niet voldoende grond voor ontslag. Rechters kijken ook naar de vraag of een werknemer goed functioneert en of het behalen van het diploma vereist is voor het uitvoeren van de functie.

Om te voorkomen dat werknemers achteraf niet blijken te beschikken over de vereiste diploma’ s is het raadzaam om nieuwe werknemers bij aanstelling het origineel van diploma’ s en certificaten mee te laten nemen, zodat ter plekke een kopie van deze documenten kan worden gemaakt.

Een werkgever met twijfels over de arbeidsgeschiktheid van zijn werknemer mag onderzoek naar de werknemer verrichten. Dit recht is gebaseerd op het instructierecht van de werkgever en op het beginsel van goed werknemerschap. Een werknemer kan ook verplicht worden mee te werken aan een onderzoek, mits het onderzoek in redelijkheid wordt uitgevoerd.
Bij sollicitaties kan een werkgever inlichting inwinnen over de sollicitant (‘ screenen’ ). Daarvoor moet hij wel de toestemming van de sollicitant hebben, tenzij dat niet vereist is op grond van een wettelijk voorschrift of algemeen verbindend voorschrift. Dit geldt ook voor het nagaan van referenties. Heeft een werknemer de referenties tijdens de sollicitatieprocedure aangegeven, dan kan dit gezien worden als toestemming om deze na te gaan.
De informatie die men over een sollicitant wil inwinnen, mag alleen betrekking hebben op de te vervullen functie en mag geen inbreuk maken op de persoonlijke levenssfeer van de sollicitant. Het onderzoeken van de financiële handel en wandel van een sollicitant voor de functie van schooljuf is bijvoorbeeld niet toegestaan, omdat de informatie niet relevant is voor de functie. Het vragen van een Verklaring omtrent gedrag voor dezelfde functie is dat bijvoorbeeld wel. Het inwinnen van informatie over het ziekteverzuim van een sollicitant is weer niet toegestaan, omdat daarmee inbreuk wordt gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van de sollicitant.

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met de juristen van XpertHR.nl. Meer jurisprudentie-artikelen lees je in het dossier Jurisprudentie.

Lees meer over:

Over Auteur

Redactie XpertHR Actueel

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

1 reactie

  1. Avatar
    L. van Luipen op

    Het liegen over voor de functie noodzakelijke opleiding/diploma’s is zelfs een dringende reden, zo is al in 1976 door de Hoge Raad aangegeven. Dit kan wel anders zijn als de werknemer ondanks het ontbreken van een diploma al jarenlang goed heeft gefunctioneerd (dan kun je je ook afvragen of er wel sprake is van een voor de funtie noodzakelijk diploma). De kantonrechter Alkmaar draait het kennelijk om: die zegt dat naast liegen ook sprake moet zijn van onvoldoende functioneren. Dat is mijns inziens niet juist.

Reageer