Veranderingen in pensioenen: premies stijgen nog niet

0

De afgelopen dagen kregen wij zoveel nieuwtjes over pensioenen, dat we door de bomen het bos niet meer zagen. Tijd om orde in de chaos te scheppen. Wat zijn de grootste veranderingen in pensioenen en wat betekent dit voor werkgevers?

Allereerst een korte inleiding. Het Nederlandse pensioenstelsel behoort volgens kenners tot de beste van de wereld. Er was altijd voldoende geld en pensioenfondsen hadden bovenop het geld dat zij nodig hadden voor uitkeringen een goede buffer. De fondsen hebben sinds 2008 verschillende klappen gehad vanwege de crisis. Het gaat niet goed met de economie, pensioenfondsen merken dit doordat beleggingen minder opleveren en hierdoor het vermogen minder snel groeit dan voorheen. De laatste maanden is de economische ontwikkeling nog verder verslechterd, onder andere doordat de Chinese economie onderuit ging. Pensioenfondsen beleggen wereldwijd en werden hier ook door geraakt.

Stijgende levensverwachting

De gevolgen van de economische crisis zijn één ding. Naast de deuk die dit in de buffers heeft opgeleverd, leven we gemiddeld steeds langer. Hierdoor moet er per persoon gemiddeld langer pensioen uitgekeerd worden. Pensioenfondsen hebben zich te laat aangepast aan de stijgende levensverwachting en de gevolgen die dit heeft voor het stelsel.

Deze factoren leggen beiden druk op de pensioenpot. Om de klap te schetsen die de fondsen hebben gehad: zij hebben de afgelopen tijd rond de 100 procent in kas gehad. Dit was precies genoeg om het nodige uit te betalen, maar er was geen ruimte om een buffer op te bouwen of voor indexatie voor mensen die zijn aangesloten bij het fonds. ‘Normaal gesproken ontvang je een “vaste” uitkering, die ieder jaar aan de inflatie wordt aangepast. Vanwege de financiële situatie van de fondsen is dit een tijdje niet mogelijk geweest’, legt Michiel Hietkamp van CNV Jongeren uit. Met CNV Jongeren, FNV Jong en VCP Young Professionals organiseert hij PensioenLab, een groep jongeren die nadenkt over de toekomst van pensioenen.

Korten vanaf 2017

Pensioenfondsen zien hun vermogen momenteel slinken met zo’n 6 à 7%. Dat kan niet gecompenseerd worden door de premie te verhogen. ‘Wanneer je verliezen op de beurs wilt compenseren moet je de premie verdubbelen. Dan zou je niet één, maar twee dagen in de week voor je pensioen moeten werken. Dat zou onzinnig zijn’, vertelt Hietkamp. ‘Afgelopen week maakten de fondsen bekend dat zij voor 2016 in het algemeen safe zijn. Vanaf 2017 zullen zij naar verwachting moeten korten om er financieel weer beter voor te staan. Om dit voor elkaar te krijgen, zal er dan zo’n 1% van je pensioen afgaan in 2017. Gelukkig geen 6 à 7%, omdat een pensioenfonds verliezen mag uitsmeren over tien jaar. Gaat de financiële situatie van het fonds volgend jaar omhoog, dan worden de verliezen weer teniet gedaan.’

Dit jaar verhogen de meeste bonden hun premies nog niet. Volgens onderzoek van het FD en vakblad Pensioen Pro wil minder dan 5 procent van de vijftig grootste bedrijfstakpensioenfondsen de premie verhogen. Fondsen kiezen er eerder voor om aan de kant van de uitkering te sleutelen. Hietkamp: ‘Pensioenfondsen zijn nu eenmaal onderhevig aan de economie. Doordat de opbrengsten het slecht doen gaan de uitkeringen omlaag. Dit heeft effect op je pensioen. Het kan een procent dalen. Aan die onzekerheid moeten heel veel mensen wennen. In plaats van een vaste uitkering, ga je naar een vaste premie. Voor werkgevers lijkt er dus, in elk geval in 2016, weinig te veranderen op het gebied van pensioenpremies.’

Pensioenen minder zeker

Een van de belangrijkste veranderingen in pensioenen van de afgelopen jaren is de deuk in het vertrouwen van de consument die pensioenfondsen hebben opgelopen. ‘Vroeger’ heerste het idee dat je werkte en je na je pensioenleeftijd ‘recht’ had op een maandelijks vaststaand inkomen. De laatste jaren zijn we ons ervan bewust geworden dat de pensioenen gekoppeld zijn aan de financiële markt. De financiële markt is grillig. Dit maakt dat pensioenen minder zeker zijn.

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.