BlogEen afscheid zonder cadeau of feest schaadt het welbevinden

0

Het was de laatste werkdag van een fraaie voorjaarsmaand. Voor 16.00 uur stond de afscheidsreceptie van Aad Janssen op het programma. Janssen, ooit gestart op de bedrijfsschool van de machinefabriek, had meer dan 45 jaar zijn beste krachten gegeven aan het bedrijf. Hij had het gebracht tot hoofdmonteur binnen een belangrijke business unit met bijna vierhonderd medewerkers.

De HR Business Partner van de Business Unit waar Aad werkte, had een gloedvol betoog voorbereid voor de Unit Manager en dat op tijd ingeleverd. Janssen had altijd goede tot zeer goede beoordelingen ontvangen. Enig commentaar op zijn functioneren was niet te vinden en zijn ziekteverzuim bedroeg niet meer dan een dag in 45 jaar. Met het vertrek van Janssen komt er ook een vacature voor Sinterklaas, want Janssen vervulde al een lange reeks van jaren de rol van de goedheiligman voor de personeelsvereniging.

Ook was Janssen een door de wol geverfde coach voor stagiairs en nieuwe medewerkers, die ook voor de meest eigenwijze jongeren het geduld op wist te brengen om ze iets, maar liefst veel te leren. Dat Aad gek was op vissen was algemeen bekend. Een cadeaubon voor een royale uitbreiding van zijn visuitrusting was daarom een passend pensioencadeau.

Tenenkrommende misverstand

Zoals gebruikelijk bij het bedrijf waren ook de echtgenote en kinderen van Janssen uitgenodigd om de receptie bij te wonen. Ze zien er allemaal op hun Paasbest uit. Tientallen collega’s van Aad zijn aanwezig. De Unit Manager, uitmuntend op het gebied van de techniek, maar geen topper op het gebied van sociale vaardigheid, neemt het woord en richt zich tot Aad Visser en zijn familie. De HR Business Partner probeert hem nog, non-verbaal, te corrigeren, maar het tenenkrommende misverstand blijkt hardnekkig.

Aad Janssen blijft meer dan twintig minuten Aad Visser, en Aad en zijn familieleden kijken elkaar niet begrijpend aan. Tijdens de receptie zet de HR Business Partner het misverstand recht en biedt de Unit Manager zijn excuus aan de familie Janssen aan. Kennelijk had hij de achternaam van Aad en zijn hobby door elkaar gehaald.

Aad en zijn familie kijken met zeer gemengde gevoelens terug op de pensioenreceptie.
Hoe is het mogelijk dat de Unit Manager na zoveel jaren bij het bedrijf zijn naam nog niet kent, vraagt Aad zich af. En zijn collega’s denken: als het zo gaat, dan hoeft het voor mij niet zo.

Vertrek zonder goed afscheid

Als je de ervaring van Aad leest, dan denk je of hoop je dat het om een unieke uitglijer gaat. De werkelijkheid blijkt echter droeviger. Uit deze maand gepubliceerd onderzoek van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut blijkt dat bij 25 procent van de mensen die met pensioen gingen, niet of nauwelijks aandacht is besteed aan het afscheid. Een op de tien gepensioneerden vertrekt zonder een afscheidscadeau. Voor de medewerkers, die onvrijwillig vertrekken, is er zelfs in de helft van de gevallen geen aandacht voor een afscheidsfeest of cadeau en vertrekken werknemers met stille trom.

Uit het NIDI-onderzoek blijkt ook dat een afscheid zonder cadeau of feest het welbevinden schaadt. Wanneer er geen goed afscheid genomen is, scoren gepensioneerden aanzienlijk lager op tevredenheid met het leven. Medewerkers die niet-vrijwillig vertrokken en geen afscheidscadeau ontvingen, scoren een jaar na vertrek een 6,1 voor tevredenheid met het leven en degenen die wel een cadeau ontvingen een 6,9. Voor alle gepensioneerden stijgt de tevredenheid met het leven zodra ze een paar jaar met pensioen zijn. Het tevredenheidsverschil tussen degenen die met en zonder cadeau vertrokken, blijft echter bestaan.

Kale viering
Bij het doorlopend onderzoek van het NIDI worden bijna 2000 oudere werknemers, vooral werkzaam bij grotere organisaties, gevolgd in de tijd. Jaarlijks gaan er bijna 80.00 werknemers met pensioen.Een kleine 20.000 moeten het dus doen zonder een afscheidsfeestje en zo’n kleine 8.000 ontvangen geen afscheidscadeau. De omvang van het cadeau roept daarbij ook nog regelmatig vragen op. Soms is het beschikbare budget net voldoende om een flinke doos gebakjes te kopen voor een verder kale viering van het afscheid van een collega, die er meer dan 45 jaar op heeft zitten.

Verwaarlozing van HR

Zegt dit ook iets over HRM? Het lijkt van wel. Kennelijk zien sommige HR-mensen het verzorgen van een passend afscheid niet meer als een belangrijke HRM-taak. Of ze vertrouwen erop dat ze deze taak met een gerust hard aan het lijnmanagement kunnen overlaten. Het NIDI-onderzoek laat echter zien dat hier sprake is van een door HR verwaarloosde taak of van een mislukte overdracht van een taak van de staf naar de lijn.

Het lijkt de hoogste tijd om te kijken of het bij uw organisatie wel goed gaat: wat zien we als een passend afscheid, wie is daarvoor (primair en secundair) verantwoordelijk, welk budget is er beschikbaar voor een fatsoenlijk afscheid en hoe zorgen we ervoor dat deze taak niet aan onze aandacht ontsnapt? Dat zijn  basisvragen, maar blijkens het NIDI-onderzoek moeten ze op sommige plaatsen wel weer terug op de HR-agenda. U wilt toch niet verantwoordelijk zijn voor een harteloos HRM?

EUR/ERBS

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone
Lees meer over:

Over Auteur

Job Hoogendoorn

Dr. Job Hoogendoorn is Partner bij Erasmus Research & Business Support (ERBS). Hiervoor was hij hoofddocent HRM en directeur van de Parttime Master Bedrijfskunde van de Rotterdam School of Management. Hij publiceerde boeken en artikelen over HRM, SHRM, HR Planning, talent management, MD, opleiding en ontwikkeling en medezeggenschap.

Reageer