Ontgroening zorgt voor lagere personeelsvraag

0

Doordat er in Nederland minder kinderen geboren worden, zullen scholen moeten inkrimpen. Er zijn immers ook minder leraren nodig. Een nieuwe website moet hulp bieden om het personeelsbeleid hier verstandig op aan te passen.

Op Leerlingendaling.nl vinden scholen (van primair en voortgezet onderwijs) informatie over de gevolgen van de leerlingendaling en handvatten om ermee om te gaan. Ook speelt de internetsite in op vragen van scholen en reikt hij oplossingsrichtingen aan met behulp van praktijkvoorbeelden.

Minder geld door leerlingendaling

Volgens prognoses van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) daalt de leeftijdscategorie 0-20 jaar tussen 2009 en 2040 met bijna zeven procent. In sommige regio’s is sprake van vijftien tot twintig procent krimp. Het aantal leerlingen daalt op dit moment vooral nog in het primair onderwijs. De gevolgen hiervan zijn groot en niet alleen voor de kleine plattelandsscholen, zegt CAOP-beleidsadviseur Tiny Rompen: ‘Minder leerlingen betekent minder bekostiging vanuit Den Haag. Omdat personeel de grootste kostenpost is, is het daarop bezuinigen vaak de eerste optie.’

Grote of kleine klassen

Uiteindelijk heeft het ook gevolgen voor de grootte van de klassen. ‘Soms blijven er maar weinig leerlingen over in een klas, zo weinig dat je klassen moet gaan samenvoegen om weer een grote klas te krijgen. Overigens speelt dit vooral in het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs volgt pas over enkele jaren. Alleen in enkele krimpregio’s (Oost-Nederland, Zuid-Limburg, Zeeland en Noordoost-Groningen bijvoorbeeld), speelt de leerlingendaling al wel.’

Wat te doen?

Het is van groot belang dat scholen tijdig op nieuwe ingrijpende situaties inspelen en hun visie onderbrengen in een strategisch meerjaren personeelsbeleid. ‘Wat wil je bereiken? Wat zijn de onderwijsontwikkelingen? En welke competenties heb ik dan nodig? Als je dat allemaal weet, en je kent de natuurlijke uitstroom van je docenten, dan volstaan soms minder ingrijpende maatregelen. Dan kan iemand nu boventallig zijn, maar over een paar jaar hartstikke nodig omdat er anderen met pensioen gaan.’

Overstap naar de gezondheidszorg

Verder kunnen scholen meer doen aan mobiliteitsbevorderende maatregelen. ‘Detacheren bij andere scholen bijvoorbeeld. Soms is een stap naar het voortgezet onderwijs zelfs goed mogelijk. Door de gerichtheid van basisschoolleerkrachten op de pedagogisch-didactische ontwikkeling van leerlingen die veel begeleiding nodig hebben , doen ze het bijvoorbeeld goed op het VMBO.’
Maar ook de overstap naar de gezondheidszorg is een optie. ‘Leerkrachten zijn vaak deeltijdwerkende vrouwen waarvan een deel altijd al de zorg ook een aantrekkelijke sector hebben gevonden. Dan is een overstap naar een baan (en een opleiding) in de zorg in principe heel goed te maken.’

Samenwerken, fuseren of sluiten

Sommige scholen komen door de leerlingendaling onder de zogenaamde opheffingsnorm en zullen moeten sluiten. ‘Wanneer scholen onder de opheffingsnorm komen is fuseren soms de enige mogelijkheid om voldoende onderwijsaanbod te houden.’

Initiatief

De site is een initiatief van het Nationaal Netwerk Bevolkingsdaling en ondersteund door werkgevers- en werknemersorganisaties in het primair en voortgezet onderwijs. Het Netwerk en de sociale partners willen scholen op tijd bewust maken van de vaak grote gevolgen van de leerlingendaling. Het CAOP coördineert www.leerlingendaling.nl.

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.