Wat gaat er met het ontslagrecht gebeuren?

13

PvdA en VVD onderhandelen sinds afgelopen vrijdag over een nieuw kabinet. Daarbij komt ook het ontslagrecht aan de orde. De maatregelen uit het Lente-akkoord halen het waarschijnlijk niet ongewijzigd, denkt arbeidsrechtadvocaat Maarten van Gelderen.

Het lastige is dat beide partijen lijnrecht tegenover elkaar staan. ‘Ze varen een totaal andere koers. De VVD wil zo min mogelijk regels, de PvdA wil werknemers beschermen.’

Preventieve toets

De grote vraag waar het bij de onderhandelingen om draait, zegt Van Gelderen, is de preventieve ontslagtoets. ‘Dat is het fundament van het huidige ontslagrecht, dat is waar het al tijden om gaat. De PvdA wil die graag behouden omdat die zorgt voor bescherming. Zonder die preventieve toets kunnen werknemers achteraf hun gelijk nog wel halen bij de rechter, maar dat zal lang niet voor iedereen betaalbaar zijn. De facto betekent het weghalen van de preventieve toets minder rechtsbescherming.’
De VVD denkt dat werkgevers makkelijker mensen aannemen als ze er ook makkelijker weer vanaf kunnen. Maar Van Gelderen heeft daar twijfels bij: ‘Werkgevers kunnen drie jaar lang werknemers via tijdelijke contracten uitproberen en vervolgens zonder problemen op straat zetten. Die flexibiliteit is er dus al. Als je vindt dat het te duur is: prima. Maar zeg dát dan, dan voer je een zuivere discussie.’

Toets werkt prima

In de praktijk werkt de preventieve toets prima, zegt de arbeidsrechtadvocaat: ‘Werkgevers worden gedwongen om een dossier op te bouwen en na te denken voordat ze iemand ontslaan. Dat lijkt me niet verkeerd. Als je die toets weghaalt, draagt dat niet bij aan een beter personeelsbeleid is mijn verwachting.’

Nadelen

Toch zijn er ook enkele nadelen in het huidige ontslagrecht: ‘Voor kleine werkgevers is het nog wel eens te duur. Een kaasboer met één werknemer die er al twintig jaar zit, kan die persoon gewoon lastig ontslaan. Daarnaast moeten we echt stoppen met de dubbele route (kantonrechter en UWV Werkbedrijf): het zorgt ervoor dat sommige werknemers niets krijgen en anderen wel. Maar over het algemeen denk ik dat het in de praktijk heel aardig functioneert. Iemand ontslaan is goed te doen (negentig procent wordt probleemloos gehonoreerd), tegen relatief lage kosten.’

Glazen bol

Welk compromis gaat er dan uitrollen? Dat is een beetje kijken in de glazen bol, maar vooruit… ‘De PvdA zal niet instemmen met het afschaffen van de preventieve ontslagtoets. Dit ligt té gevoelig en raakt een van de kernwaarden van deze partij. Wel zal de VVD in ruil voor het handhaven van de preventieve ontslagtoets eisen dat de ontslagvergoeding fors verlaagd wordt om daarmee de ontslagkosten voor werkgevers flink te beperken. De resterende vergoeding zal door de ontslagen werknemer als een werk-naar-werk budget moeten worden aangewend. De kantonrechter zal enkel nog een andere of hogere ontslagvergoeding mogen toewijzen als er sprake is van onzorgvuldig of onredelijk handelen van de werkgever. De ontslagroute via het UWV Werkbedrijf wordt afgeschaft.’

Werk-naar-werk budget

Dat werk-naar-werk budget is trouwens nog best voor discussie vatbaar. ‘Op papier klinkt het best leuk, maar zo’n budget raakt volgens mij aan de individuele vrijheid van wat je met je eigen geld wilt doen. Laat mensen zelf bepalen of ze er een coach van willen inhuren of de hypotheek aflossen. Ik ben bang dat er binnenkort allerlei bureautjes uit de grond schieten die deze budgetten opsouperen, en dat we er over een paar jaar achter komen dat het allemaal niet gewerkt heeft. Daarnaast, en dat is een ander punt, kun je wel geld besteden aan werk-naar-werk, maar is het maar de vraag hoeveel werk er eigenlijk is op het moment. Het moet natuurlijk wel zinvol en effectief zijn.’

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

13 reacties

  1. Iemand die al 45 jaar gewerkt heeft op

    De VVD denkt verkeerd: er zullen alleen nog meer, met name, ouderen met een ontslag geconfronteerd worden. En als dan ook nog eens de ww-periode bekort wordt, kunnen de mensen die Nederland groot gemaakt hebben en waar Rutte’s generatie ook van profiteert op een houtje bijten! Stank voor dank! En daar heb je dan 40 jaren of meer voor gewerkt; geploeterd! Ik zou dus zeggen: denk goed na. Deze mensen verdienen beter!!!!

  2. Onderzoeker naar vergrijzing op

    Ouderen zijn heel belangrijk in de toekomstige arbeidsmarkt. Als de babyboomers massaal met pensioen gaan hebben we meer banen dan mensen. Ik ben van mening dat er meer kansen komen dan er ooit zijn geweest voor de generatie op leeftijd. Mijn inziens past een versoepeling van het ontslagrecht beter bij een arbeidsmarkt met flexibel karakter. Wisselen van werkgever is straks eerder regel dan uitzondering. Daardoor zal niemand lang zonder werk zitten. Werkgevers moeten zich realiseren dat zij de ouderen nodig hebben om de tent draaiende te houden. Het is een ?way of thinking? waar ze niet onderuit komen.

  3. H van der Heide op

    Wat mij verbaast is dat er met geen woord wordt gerept over het grote verschil met het ambtenarenrecht. Blijven ambtenaren volledig buiten schot dan wordt de rechtsongelijkheid nog veel groter. Je zou toch eerst ambtenarenrecht en CAO en andere werknemers moeten harmoniseren?

  4. @ onderzoeker naar vergrijzing;
    Op de langere termijn heb je gelijk, maar voor de korte termijn heeft een systeem dat zorgvuldigheid verbindt met flexibiliteit voor beide partijen een meerwaarde.

  5. Iemand die al 45 jaar gewerkt heeft op

    Onderzoeker naar vergrijzing: KIJK eens om je heen! Dan zul je zien dat er machtig veel ouderen nu al buiten de boot zijn gevallen en zich kapo solliciteren. Er worden (en dat is 100% waar) nu al 40-plussers naar Bureau Vrijwilligerswerk gestuurd door… het UWV. Want…. ik zou niet weten waar ik werk voor u kan vinden, is de simpele redenatie. Kom op zeg! U zit waarschijnlijk op een middenlaag-functie? Manager bijvoorbeeld. Ja, die krijgen wel weer werk. BIj de Bn’ers lukt dat ook goed. Kijk maar naar de programma’s op de tv. Maar jan met de Pet (lees: oudere, harde werker) is en wordt de dupe.

  6. Caroline (ook al 'op leeftijd') op

    Inderdaad, vreemd dat je er niets over hoort of de nieuwe regeling ook voor ambtenaren geldt. Die gaan nog steeds met 57 met pensioen en als er geen werk voor ze is, worden ze niet ontslagen, maar zitten ze betaald thuis. En wie betaalt dat? Juist…..

  7. Andries F. Bongers op

    Vreemd. Veel deskundigen, waaronder Maarten van Gelderen, twijfelen aan de noodzaak van een versoepeling van het ontslagrecht. 1. Omdat het huidige ontslagrecht doorgaans prima werkt 2. Omdat het argument dat werkgevers eerder mensen zullen aanemen een kulargument is, vanwege de tijdelijke dienstverbanden. 3. Veel werkgevers hier ook helemaal niet om vragen. Maar wie wil het dan wel? Een paar amateurs in het Catshuis, die een Lenteakkoord in elkaar hebben geflanst, waarvan bijna alle onderdelen als bermbommen ontploffen? En nu bijna allemaal hun moedig genomen beslissingen intrekken?

  8. zo tegenstrijdig op

    tja, je hoort leuk verzonnen nieuwe termen zoals Flexibilisering, wat zoveel zegt als de veiligheid en bescherming wegnemen. Met flexibel werken krijg je geen hypotheek bij de bank. En de uitdrukking ‘de oudere werknemer zit gevangen in zijn gouden kooi’. Als die werknemer weg wil kan hij dat best, dus zeker niet gevangen. Ondertussen moet je wel zorgen dat je tot je 67 aan de slag blijft, pff. En ‘ de hoge salarissen zijn met de leeftijd gestegen’, maar oom daar lijkt me dat jaarlijkse inflatiecorrecties heel normaal zijn. Dan maar ‘een stapje terug doen, ook in salaris’, wie stelt daar perk aan? Of ben je volgens de politiek minder waard als je ouder wordt? Inderdaad, de werkgever kan nu al mensen jarenlang op proef en flexibel uit proberen, moet dat nog meer worden? Dat het bedrag onslagvergoeding minder zou worden is al erg, maar een beperking voor de uitgave daarvan is onredelijk. Je vaste lasten gaan gewoon door, maar je valt ineens wel ver terug in inkomsten. Dan moet je wellicht je huis uit, omdat je een coach moet huren ipv je hypotheek en verwarming betalen…

  9. Ik zie hier voornamelijk mensen die vastgeroest zitten in een veroudert systeem. De reden dat de oudere generatie geen baan krijgt aangeboden omdat deze ‘te oud’ zou zijn, is naar mijn idee onzin. Hoeveel sollicitaties ik dagelijks krijg van ouderen waarbij het cv niet in orde is, of een te slappe motivatiebrief krijg. Als ik de mensen bel: “Ik heb geen idee voor welke vacature u belt, ik heb namelijk op honderd andere vacatures gereageerd.” Aan deze mensen wil ik graag meegeven, solliciteer gericht en denk niet bij voorbaat: “Ik word niet aangenomen omdat ik te oud ben.” Het wekt bij opdrachtgevers/werkgevers een bepaalde argwaan op waardoor zij u minder serieus nemen. Stap open in elke sollicitatie, nee heeft u… aan u om JA te krijgen.

    En ja, ik ben voor versoepeling van het ontslagrecht, het biedt namelijk veel meer perspectieven voor de mensen die momenteel geen baan hebben. Ook de 50+’ers!

    Denk eens ‘outside the box’, het versoepelen van ontslagrecht brengt heel veel voordelen met zich mee voor jong en oud.

  10. Verder wil ik even reageren op de reactie over het ambtenaren recht. Ook hier zijn ze bezig om het ontslagrecht van ambtenaren meer en meer gelijk te laten lopen met het private stelsel. Natuurlijk is dit nog niet gelijk, maar het komt wel meer in balans.

  11. Naar aanleiding van de reactie van Nygel, een tweetal opmerkingen. Ten eerste heeft de versoepeling van het ontslagrecht niets te maken met de, door hem geconstateerde, zwak geformuleerde sollicitatiebrieven van ouderen. Ik ontvang overigens meer ongemotiveerde sollicitatiebrieven van jongeren, dan van ouderen.
    Ten tweede zou ik van hem dan graag horen welke ?heel veel voordelen voor jong ?n oud? er dan zijn, als het versoepelen van het ontslagrecht een resultaat is van het ?out of the box? denken.

  12. Het is, zoals Andries aangeeft, inderdaad vreemd dat de onderbouwing voor de stelling dat versoepeling van het arbeidsrecht zal leiden tot het sneller en gemakkelijker in dienst nemen niet wordt gegeven. Zou je toch mogen verwachten van beleidsmakers.

    Versoepeling heeft ook een keerzijde.
    1 Versoepeling leidt tot vermindering van vaste arbeidsrelaties. Flexibele arbeid vergroot de financi?le onzekerheid, het laatste heeft een weerslag op de bestedingsruimte (vermindering en/of uitstel, met name waar het grote aankopen betreft). Afzetmarkten krimpen daardoor (bij primaire producenten maar ook bij toeleveranciers en dienstverleners).
    2 Werkgevers zelf willen helemaal niet af van de UWV route. Er wordt namelijk uitsluitend een ontslagvergunning afgegeven en, anders dan de kantonrechtersprocedure, geen vergoeding toegekend. De betrokken werknemer moet zelf maar een kennelijke onredelijkheid procedure opstarten.
    3 Werkgevers zelf willen helemaal niet dat er langer wordt doorgewerkt, hetgeen zal zijn vertaald in het personeelsbeleid. Een deel van het zakenleven denkt er vooralsnog anders over dan de overheid.
    4 Versoepeling heeft een prijsopdrijvend effect in de personeelskosten. Als high potential in een vergrijzende arbeidsmarkt beding je tijdens het arbeidsvoorwaardengesprek toch zeker een afkoopsom bij een eventuele (voortijdige) be?indiging, gelijk je meerderen? Of een hoger salaris, binnen is immers binnen.
    5 Concurrentie- en relatiebedingen zullen niet meer in hun huidige omvang en inhoud kunnen blijven gelden als direct de wacht kan worden aangezegd. Iets wat werkgevers begrijpelijkerwijze niet willen.
    6 Werknemers zullen langere opzegtermijnen bedingen. Wil men ook niet.
    7 En waar de overheid bv denkt te kunnen besparen op een organisatie als het UWV zullen de registers vol open getrokken moeten worden om de groep die ?blijvend- aan de kant blijft staan te helpen. Het alternatief bijstand zal immers zorgen voor een verhoogde belastingdruk.
    8 Het is niet duidelijk hoelang de financi?le crisis nog zal duren. Voor veel werkgevers is en blijft het voorlopig nog alle hens aan dek. En op de centen letten betekent bezuinigen waar kan en geld omdraaien voordat het wordt uitgegeven. Het vrijkomen van een arbeidsplaats houdt voor het vervolgtraject van W&S normaliter eerst in dat gekeken wordt of die werkzaamheden niet anders ingedeeld en verdeeld kunnen worden, pas dan wordt eventueel de vacature uitgezet. Meer personeel aannemen komt met dit alles op de meeste agenda?s in de komende tijd niet voor.
    9 De kans dat werkzoekenden vanaf 50 jaar worden aangenomen is, ondanks de subsidiemogelijkheden, momenteel nog geen 2% (UWV becijfering). Ook deze groep kun je contracten geven voor bepaalde tijd of aannemen op uitzendbasis (en dus hangt er geen prijskaartje aan van een ?dure? ontslagvergoeding), maar dat gebeurt op basis van de cijfers kennelijk zelden. Waarom zou de versoepeling dan ineens wel werken om de arbeidsmarkt vlot te trekken?
    10 De rechter toetst reorganisaties marginaal (noodzaak, inhoud, wijze en gevolg). Om oneigenlijk gebruik tegen te gaan zal die toets vrijwel zeker onder druk komen te staan.

    Voor oplossingen zal in een andere richting moeten worden gedacht: kijk bv eens of de CAO?s door al de (vaak maximale) verplichtingen (verplichte inschaling maakt zelf kunnen onderhandelen over arbeidsvoorwaarden zeer moeizaam, pensioenpremie bijdrage werkgever overstijgt de subsidie, etc) niet contraproductief zijn en ga er voor de plannen vanuit dat er voor werkgevers en hun aandeelhouders werkelijke substanti?le (fiscale) voordelen moeten zijn te behalen om te investeren in werkgelegenheid (meer mensen aan de bak financiert een korting op de vennootschapsbelasting).

  13. als men hier aan gaat sleutelen krijgen we nog meer mensenvan buiten af [ oostblok landen ] hier heen duure oudere medewerkers eruit .goedkope erin lekker goedkoop van de mensen af. die je bedrijf groot hebben gemaakt. net zoals het referendum die er geweest is een aantal jaren geleden tegen gestemt had de meerderheid van de nederlanders maar handje klap achter de schermen door de bedrijfs eigenaren mooi geregeld zodat ze het toch klaar gespeeld hebben via de achterom gewoon schijt aan het referendum hebben normaliter gangstter praktijken maar zo is het kapitalisme burgers kopen houden wij doen wat ons dunkt