JurisprudentieRyanair-personeel toch ontslagen mét billijke vergoeding

0

Ryanair-medewerkers worden toch ontslagen ondanks andere beslissingen in een kort geding en bij UWV. Omdat de lowcostmaatschappij ernstig verwijtbaar heeft gehandeld krijgen de werknemers zowel een transitievergoeding als een billijke vergoeding.

Wat eraan voorafging

Een piloot en zes cabinemedewerkers van Ryanair zijn werkzaam op basis Eindhoven Airport. In 2018 leidt het vastlopen van de cao-onderhandelingen tot collectieve stakingen op 10 augustus en op 28 september. Begin september wordt bij Ryanair intern gesproken over de sluiting van de basis Eindhoven. Een paar dagen na de tweede staking kondigt Ryanair bij de medewerkers aan dat de basis Eindhoven wordt gesloten, al binnen een termijn van vijf weken. De medewerkers krijgen een aanbod voor overplaatsing naar het buitenland, maar dat accepteren ze niet. Naar aanleiding van de aangekondigde sluiting spannen een aantal werknemers een kort geding aan.

De rechter oordeelt dat men kan aannemen dat het besluit tot de sluiting van de basis is genomen vanwege de stakingen en niet vanwege een bedrijfseconomische reden, zoals Ryanair aangeeft. Vervolgens vraagt Ryanair UWV om een collectieve ontslagvergunning om bedrijfseconomische redenen. Ook UWV ziet geen bedrijfseconomische reden voor beëindiging van de contracten. Inmiddels is het maart 2019 en is de basis al sinds november 2018 gesloten. De werknemers zitten betaald thuis.

Bij de rechter

Dan stapt Ryanair in de loop van 2019 naar de bodemrechter met een verzoek tot ontbinding voor een piloot en zes cabinemedewerkers. Als gevolg van de sluiting van basis Eindhoven zijn hun arbeidsplaatsen vervallen. Ryanair onderbouwt de verzoeken met bedrijfseconomische redenen: als prijsvechter is het essentieel om vliegtuigen efficiënt inzetten en het optimale vluchtschema’s te hanteren. De vliegtuigen op Eindhoven Airport hadden een veel lagere score dan vliegtuigen op andere basis’ voor wat betreft inzet. Daarnaast dreigde luchthaven Eindhoven de vluchtmogelijkheden te beperken, waardoor de inzet nog minder efficiënt zou worden.

Ook stonden de bedrijfsresultaten in 2018 onder druk door een hoger brandstofprijs. Door van Eindhoven een bestemming te maken in plaats van een basis kon een extra winst van 43.000 euro per week worden gerealiseerd. De werknemers betwisten het onderzoek en het rapport dat aan de bedrijfseconomische argumentatie van Ryanair ten grondslag ligt.

Mocht het ontslagverzoek worden toegewezen, dan vorderen ze een transitie- en een billijke vergoeding. De piloot vordert een transitievergoeding van 88.311 euro bruto en een billijke vergoeding van 623.692 euro. Dit is de loonschade die hij naar verwachting leidt tot zijn 60e. Als gezagsvoerder is het bijna onmogelijk om een overstap naar een ander maatschappij te maken met behoud van positie en loon, zegt hij.

Het oordeel

De rechter oordeelt dat er wel degelijk een bedrijfseconomische reden is voor de sluiting van de basis is. Er is geen aanleiding om aan de onafhankelijkheid en expertise van het bureau dat het rapport heeft geschreven te twijfelen en ook geen reden om te twijfelen aan de conclusies. Het is onmiskenbaar dat een aanzienlijke doelmatigheidsverbetering kon worden bereikt door de vier vliegtuigen op een andere basis te stationeren, daar waar geen nachtsluiting geldt. Zo oordeelt de rechter.

Maar de rechter is ook kritisch op het handelen van Ryanair. Die heeft de grens overschreden door te dreigen met sluiting om zo een staking te voorkomen, terwijl daar het besluit tot sluiting al was genomen. Het was daarom niet vreemd dat de werknemers dachten dat de sluiting het gevolg was van de staking. En dat zij vanuit de gedachte dat ze gestraft werden voor de staking niet akkoord wilden gaan met een overplaatsing.

Billijke vergoeding

Ryanair heeft als werkgever ernstig verwijtbaar gehandeld en om die reden ligt herplaatsing niet al meer voor de hand. De weg naar het toekennen van een billijke vergoeding ligt door het ernstig verwijtbaar handelen open. Het beëindigen van de arbeidsovereenkomsten is volledig aan Ryanairs handelen te wijten, aldus de rechter.

De piloot krijgt een billijke vergoeding mee van 62.000 euro, wat neerkomt op 12 maandsalarissen. Dat is aanzienlijk minder dan hij had gevraagd. De rechter laat meewegen dat de piloot onder ‘normale’ omstandigheden een aanbod tot overplaatsing naar het buitenland wellicht wel had geaccepteerd. Daarmee is de verwachting dat hij tot zijn pensioen bij RA had kunnen werken niet reëel. Maar het telt ook mee dat hij door het toedoen van de werkgever nu op zoek moet naar een andere baan, wat waarschijnlijk gepaard gaan met een forse inkomensachteruitgang.

Uitspraak: ECLI:NL:RBOBR:2019:5634, 2 oktober 2019

  • Dit artikel komt tot stand in samenwerking met XpertHR de HR Antwoordbank. XpertHR biedt arbeidsrechtelijke informatie, juridisch advies, praktische tools, praktijkcases, checklists en meer. Geïnteresseerd? Meer informatie of een online demonstratie >>>
Lees meer over:

Over Auteur

mr. Ingrid Kooijman

Mr. Ingrid Kooijman is auteur bij XpertHR. Voor XpertHR Actueel houdt ze de jurisprudentie scherp in de gaten. Ze schrijft over arbeidsrecht, HRM en projectmanagement.

Reageer