Is werknemer daadwerkelijk boventallig?

1

Een werknemer is sinds 1979 werkzaam bij een aanbieder in de jeugdzorg en opvoedhulp. De werkgever heeft zich genoodzaakt gevoeld om vanwege alle wijzigingen in de Jeugdzorg per 1 januari 2015 haar organisatiestructuur aan te passen. De functie van werknemer is daardoor komen te vervallen en de werknemer is boventallig verklaard. De werknemer is het daar niet mee eens. Hij vindt dat zijn functie onderling uitwisselbaar is met een van de nieuwe functies; de functie van Manager Zelfstandige Eenheid en dat hij dus niet boventallig is. De werknemer vordert tewerkstelling in de nieuwe functie.

De kantonrechter

De kantonrechter is van oordeel dat de functie van de werknemer niet uitwisselbaar is met de functie van Manager Zelfstandige Eenheid. De bezwarencommissie heeft zich eerder ook over deze vraag gebogen en kwam tot die conclusie, hetgeen bij de kantonrechter meeweegt. Verder is van belang:
– de oude functie kende een duale verantwoordelijkheid, de nieuwe functie houdt een volledige integrale verantwoordelijkheid voor zowel de organisatie als de zorginhoudelijke kwaliteit van de dienstverlening.
– de ondersteuning van zorgcoördinatoren- en functionarissen die in de oude functie aanwezig was, kent de nieuwe functie niet.

Aldus bestaat er een verschil in verantwoordelijkheid: waar de manager voorheen kon sparren met de zorgcoördinatoren en VIP-functionarissen, bestaat er in de nieuwe structuur geen althans een veel beperktere terugvalmogelijkheid voor de manager.
Dat de werknemer in het verleden leidinggevende en uitvoerende functies heeft bekleed en gelet op zijn kennis en ervaring in staat en geschikt is om de functie van Manager Zelfstandige Eenheid te vervullen is – wat daar verder ook van zij – bij de beoordeling van de onderlinge uitwisselbaarheid van de functies niet relevant. Het gaat om de vraag of de functies naar functie-inhoud, vereiste opleiding, kennis en vaardigheden en vereiste competenties vergelijkbaar en naar niveau en beloning gelijkwaardig zijn. Dat is in deze zaak naar het oordeel van de kantonrechter niet het geval.

Nu geen sprake is van onderling uitwisselbare functies, is het afspiegelingsbeginsel niet aan de orde en staat het de werkgever dus vrij om zelf een keuze te maken wie de nieuwe functie gaat vervullen. Dat de werknemer geen ‘eerlijke kans’ zou hebben gehad is niet aannemelijk geworden.

De kantonrechter wijst de vordering van de werknemer af.

Kantonrechter Maastricht, 8 mei 2015, ECLI:NL:RBLIM:2015:3919

In de praktijk

Bij bedrijfseconomisch ontslag geldt het zogenoemde ‘afspiegelingsbeginsel’. Dit bepaalt welke werknemer voor ontslag in aanmerking komt als meerdere arbeidsplaatsen komen te vervallen binnen een categorie uitwisselbare functies. Daarbij wordt gekeken naar 5 leeftijdsgroepen. Binnen de leeftijdsgroep komen de werknemers met het kortste dienstverband als eerste voor ontslag in aanmerking.

Uitwisselbaarheid van functies
Functies zijn uitwisselbaar als zij vergelijkbaar zijn op het gebied van:
– inhoud van de functie.
– kennis, vaardigheden en competenties die de functie vereist.
– de tijdelijke of structurele aard van de functie.
– het niveau van de functie en de bij de functie behorende beloning gelijkwaardig zijn.

Wederzijdse uitwisselbaarheid

Het gaat er daarbij om dat functies wederzijds uitwisselbaar zijn; dus de ene functie is uitwisselbaar met de andere functie, maar dat geldt andersom ook. Zo zal een chef in een fabriek het werk van de productiemedewerkers misschien best kunnen doen, maar de productiemedewerkers zullen het werk van de chef niet kunnen overnemen. Daarom is de functie van chef niet wederzijds uitwisselbaar met die van productiemedewerkers.

Uitwisselbaarheid functies, niet uitwisselbaarheid medewerkers
Van belang is bovendien – daarover gaat het in deze zaak – dat functies onderling uitwisselbaar zijn met elkaar en niet de medewerkers. Het feit dat de werknemer in deze zaak aangeeft dat hij met zijn ervaring de functie van Manager Zelfstandige Eenheid prima kan vervullen is bij de afspiegeling niet van belang.

Voorbeeld:
Een productiemedewerker met een heftruckrijbewijs kan de werkzaamheden van de heftruckchauffeur wel verrichten, toch is de functie van productiemedewerker niet uitwisselbaar met die van heftruckchauffeur.

Herplaatsingsinspanningen

Bij de beoordeling of de werkgever voldoende herplaatsingsinspanningen heeft verricht wordt wél op individueel niveau gekeken. Van de werkgever in deze zaak mag daarom worden verwacht dat hij deze werknemer een eerlijke kans geeft om te solliciteren naar de functie van Manager Zelfstandige Eenheid. Naar het oordeel van de kantonrechter is dat ook gebeurd.

Voorbeeld:

In het voorbeeld van de productiemedewerker met een heftruckrijbewijs: Als de onderneming een vacature heeft voor een heftruckchauffeur en de productiemedewerker met een heftruckrijbewijs raakt zijn baan kwijt, dan zal de werkgever wel serieus moeten onderzoeken of de productiemedewerker de vacature van heftruckchauffeur kan invullen.

Dit artikel is samengesteld door juristen van XpertHR. Wil je meer artikelen van XpertHR lezen? Neem een Preview-abonnement

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone
Lees meer over:

Over Auteur

Redactie XpertHR Actueel

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat jij op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

1 reactie

  1. Van belang is bij de herplaatsingsinspanningen nog dat de werkgever gekeken heeft naar het mogelijke traject dat een boventallige medewerker zou kunnen volgen om op het niveau te komen van de functie, waarvoor een vacature bestaat: kan de boventallige productiemedewerker binnen afzienbare tijd worden bijgeschoold tot heftruckchauffeur? Volgens mij heeft de werkgever hierin ook een inspanningsverplichting.

Reageer