JurisprudentieHoge Raad: omstandigheden tellen bij ontslagvergoeding

0

Moeten de omstandigheden van de ontslagen werknemer leidend zijn bij de bepaling van de ontslagvergoeding? De Hoge Raad deed onlangs een uitspraak over de hoogte van de billijke vergoeding in de zaak van een kapster die na 27 jaar dienstverband was ontslagen.

Wat eraan voorafging

Een kapster wordt na 27 jaar dienstverband ontslagen door haar werkgever. Ze vindt dat het ontslag onregelmatig is en stapt naar de rechter. De kantonrechter oordeelt dat het ontslag inderdaad onregelmatig is. Ze krijgt een transitievergoeding en een billijke vergoeding van 4.000 euro. De hoogte van het bedrag komt neer op 18 maandsalarissen. Het is volgens de kantonrechter en het hof bedoeld om de werkgever af te schrikken zoiets nogmaals te doen. De Hoge Raad komt in cassatie tot een ander oordeel.

Hoe het afloopt

De werkneemster vindt dat er bij het vaststellen van de billijke vergoeding niet genoeg rekening is gehouden met haar belangen. De Hoge Raad gaat daar in mee en oordeelt dat het hof ten onrechte het punitieve karakter van de billijke vergoeding als uitgangspunt heeft genomen. Met de billijke vergoeding wordt de werknemer gecompenseerd als de ontbinding het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever. Bij het begroten van de billijke vergoeding komt het aan op alle omstandigheden van het geval. In deze casus zijn de gevolgen van het ontslag en de lengte van het dienstverband ten onrechte buiten beschouwing gelaten. Ook had niet voorbij gegaan mogen worden aan de stelling van de werkneemster dat ze tot haar pensioen bij de werkgever had kunnen doorwerken, aldus de Hoge Raad.

Compensatie boven punitieve karakter

Bij het vaststellen van de billijke vergoeding wordt rekening gehouden met de gevolgen van het ontslag. Hiermee wordt tegelijkertijd tegengegaan dat werkgevers voor een vernietigbare opzegging kiezen omdat dit goedkoper uitvalt dan een regelmatige opzegging. Maar uit de parlementaire toelichting bij de wet blijkt dat het uitgangspunt de compensatie voor het verwijtbaar handelen van de werkgever blijft.

Waarom toch omstandigheden en gevolgen ontslag meewegen?

De Wet Werk en Zekerheid (WWZ) is bedoeld om de kosten van het ontslag voor de werkgever te verlagen. Dit zou ook het aangaan van vaste contracten bevorderen. In deze casus heeft dat argument geen doorslaggevende betekenis. Het gaat om een vernietigbaar ontslag en de werkneemster heeft gekozen voor een vergoeding en niet voor herstel van de arbeidsovereenkomst. In de WWZ kunnen de gevolgen van het ontslag geen rol spelen in de transitievergoeding. Maar bij het vaststellen van de billijke vergoeding kan daar wel rekening mee worden gehouden, aldus de Hoge Raad. Ook kan bij een werknemer die kiest voor een vergoeding het ten onrechte niet ontvangen loon worden verdisconteerd in de billijke vergoeding, zo blijkt uit Kamerstukken. Een werknemer die wel kiest voor vernietiging en wedertewerkstelling kan immer ook aanspraak maken op ten onrechte niet genoten loon.

In de praktijk

Met deze uitspraak zal er bij een vernietigbaar, aan de werkgever verwijtbaar, ontslag toch weer meer aandacht komen voor de persoonlijke omstandigheden van de werknemer.

Uitspraak: ECLI:NL:HR:2017:1187, 30 juni 2017

  • In samenwerking met XpertHR plaatst de redactie een praktijkvraag. Deze vraag wordt beantwoord door juristen van XpertHR. XpertHR biedt arbeidsrechtelijke informatie, juridisch advies, praktische tools, praktijkcases, checklists en meer. Geïnteresseerd? Vraag meer informatie of een demonstratie aan >>>
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone
Lees meer over:

Over Auteur

mr. Ingrid Kooijman

Mr. Ingrid Kooijman houdt de jurisprudentie scherp in de gaten. Wekelijks publiceert ze op XpertHR Actueel artikelen rondom arbeidsrecht.

Reageer