‘Mismatch in leiderschap kost veel geld’

0

Het type leider en de strategische opgave van Nederlandse organisaties komen tegenwoordig niet meer vanzelfsprekend overeen. Daardoor komen bedrijfsresultaten onnodig onder druk te staan.

Dat schrijven organisatieadviseurs Ineke Strijp en Freek Peters in het boek ‘Leiderschap in evenwicht’.

Aan het boek ligt een promotie-onderzoek ten grondslag, dat ook gaat over de congruentie tussen de strategische ontwikkeling van een organisatie enerzijds, en de leiderschapsstijl anderzijds. Ineke Strijp geeft een praktisch voorbeeld: ‘In de gezondheidszorg was de strategische opgave vroeger om voor zieke mensen te zorgen. Daar hoorde managers bij die stuurden op de relatie en de menskant. Leidinggevenden die konden beheren dus. Sinds een paar jaar wordt de zorg hard op financiële resultaten afgerekend. Managers van de oude stempel kunnen daar niet mee omgaan. Dan ontstaat er dus een mismatch tussen de strategie en het leiderschap.’
Overigens kan zo’n mismatch in alle sectoren en ook bij kleine bedrijfjes plaatsvinden. ‘Denk ook aan P&O’er die vroeger voornamelijk de administratieve verwerking en registratie van gegevens deed en nu een visie moet neerleggen over Het Nieuwe Werken en competentiemanagement. Deze visie moet passen in het strategisch beleid van een organisatie. Hier moet het profiel van de manager op aansluiten. Dan gaat het moeilijker worden, zeker omdat de strategische opgave steeds sneller gaat wijzigen. Dat kan hij niet, want daar is hij niet voor opgeleid. Dit vergt een heel nieuw kijken naar benodigde managementkwaliteiten. Dan kan een mismatch ontstaan. In veel gevallen leidt dat dan tot een arbeidsconflict, soms zelfs voor de rechter, terwijl het veel beter was geweest om het gesprek aan te gaan. Ons boek biedt daarvoor de handvaten.’

Effectiviteit contextueel bepaald

Steeds vaker, schrijven de auteurs, wordt de effectiviteit van leiderschap contextueel bepaald, door factoren van buiten. Dat moment kan zó plotseling omslaan, dat een goed functionerende manager dat na een tijdje niet meer is. ‘In het boek beschrijven we een case van een farmaceutisch bedrijf, waar dat in een half jaar tijd gebeurt. Bij de DSB Bank gebeurde hetzelfde: Dirk Scheringa voldeed plotseling niet meer. Dan moet je een stevig gesprek aangaan. Soms is het beter als mensen dan vertrekken: wanneer ze dat niet doen slepen ze de hele onderneming met zich mee.’

Houdbaarheidsdatum

‘Leiders moeten beter naar de eigen houdbaarheidsdatum kijken,’ licht Strijp toe. ‘Managers, directieleden en bestuurders dienen eerst te reflecteren op hun eigen functioneren in relatie tot de strategische doelstellingen. Pas daarna kunnen ze zinvol dat van het team en van de gehele organisatie analyseren. Belangrijk hierbij is dat ook organisaties zelf effectief leren te toetsen in hoeverre het huidige leiderschap in de eigen organisatie past’.

Leading coalitions

‘We zien gelukkig ook dat leiders er tegenwoordig niet alleen voor staan. Leiderschap komt meer in handen van leading coalitions in plaats van eenpersoons-(‘hero’-) managers. Met het boek Leiderschap in evenwicht bieden de auteurs het raamwerk voor evenwichtig leiderschap: de terminologie om de strategische opgave te analyseren, om daarna te kunnen concluderen over de meest effectieve stijl van leiderschap.’

Tips voor P&O

  1. ‘In veel visiedocumenten staat dat het P&O-beleid is afgeleid van de strategie van de onderneming. Maar wanneer dat eenmaal is opgeschreven, kijkt niemand daar meer naar. Het is belangrijk om steeds de strategie te blijven herijken evenals de personele invulling daarvan. Passen het gevoerde beleid en de managers nog wel bij de strategie? Dat kan heel bedreigend zijn voor individuen, maar ons model biedt goede handvatten om het gesprek objectief aan te gaan.’
  2. ‘Voor P&O’ers kan het belangrijk zijn om te kijken naar de leerbaarheid van mensen. In ons boek gebruiken we daar het model van Insights Discovery voor. Veel organisaties denken: “Dat leren we die persoon wel bij”, maar dat is maar de vraag. Praten over de leerbaarheid van competenties geeft nieuwe mogelijkheden om zakelijk het gesprek aan te gaan.’
Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.