HR maakt zich zorgen om kenniseconomie

1

Iedere maand peilt de redactie van P&Oactueel de mening van HR-professionals in Nederland over een actueel thema. Deze maand de vraag: wat draagt HR bij aan de Nederlandse kenniseconomie?

In maart 2000 spraken de regeringsleiders van de EU de Lissabon-strategie met elkaar af. De belangrijkste doelstelling luidde dat de EU tegen 2010 de meest competitieve en dynamische kenniseconomie van de wereld zou moeten zijn. Het antwoord op de vraag of Europa de afgelopen jaren inderdaad competitiever is geworden, is moeilijk te beantwoorden. Grofweg kan wel gesteld worden dat Europa de innovatieachterstand ten opzichte van de VS iets aan het inlopen is en ook het gat met Japan neemt af.

Nederlandse kenniseconomie

Wanneer we inzoomen op Nederland is het interessant om te zien hoe organisaties, en dan vooral hun HR-mensen, aankijken tegen het belang van de Nederlandse kenniseconomie. Uit onze redactionele steekproef blijkt dat HR-professionals wel degelijk belang hechten aan de kenniseconomie. 51 procent van de respondenten vindt dat we als samenleving te weinig investeren in scholing en onderwijs. Nog eens 33 procent geeft aan bang te zijn dat de Nederlandse kenniseconomie achterop dreigt te raken in vergelijking met andere Europese landen. Op de vraag hoe belangrijk opleiding is binnen het HRbeleid van de eigen organisatie, antwoorden de enquêtedeelnemers dat opleiding het predicaat belangrijk (41 procent) tot zeer belangrijk (21 procent) verdient.

Verantwoordelijkheid

De respondenten zijn redelijk uitgesproken over waar de verantwoordelijkheid ligt voor opleiding. Driekwart noemt het een gezamenlijke verantwoordelijkheid van werkgever en werknemer. Een ruime minderheid van 7 procent vindt dat scholing primair een verantwoordelijkheid is van de werkgever. Ongeveer een vijfde legt de verantwoordelijkheid geheel in handen van de werknemer.

2500 euro

In januari van dit jaar lanceerde Doekle Terpstra van de HBO-raad het voorstel om iedere Nederlander een persoonlijke ‘ontwikkelingsrekening’ te geven met daarop een tegoed van 2500 euro, vrij te besteden aan opleidingen. Wij vroegen P&O’ers wat zij zouden doen als zij per werknemer 2500 euro vrij mochten besteden. Daarbij gaf het onderzoek een aantal keuzeopties: opleiding, extra salaris, secundaire arbeidsvoorwaarden, extra verlof of iets anders. Combinaties maken uit de antwoorden mocht ook. Driekwart van de ondervraagden zou het budget in ieder geval (deels) besteden aan opleiding, al dan niet in combinatie met verlof of iets in de arbeidsvoorwaardensfeer. In de open antwoorden kwam verder nog naar voren dat HR het onderscheid zou maken tussen kennis- en ontwikkelingsopleidingen. De nadruk ligt volgens de betreffende respondent in dat geval beslist op ontwikkeling in plaats van op kennis. Een andere respondent gaf bij de open antwoorden een heel ander belang aan, aangaande het te besteden budget: ‘doe effe realistisch… begrotingstekort dekken.’

Scholingsbudget

Hoe dan ook, de 2500 euro van Terpstra is hoger dan het bedrag dat organisaties per werknemer reserveren aan opleidingsbudget. Van de respondenten geeft 60 procent aan dat dit budget dit jaar 1000 euro of minder bedraagt. Acht procent geeft dit jaar meer uit per werknemer dan 2500 euro. De helft van de ondervraagden geeft aan dat de opleidingsbudgetten dit jaar minder zijn als gevolg van de recessie, de andere helft geeft aan dat de budgetten gelijk blijven. In de open antwoorden worden door de respondenten wel enkele nuances aangegeven, bijvoorbeeld dat er binnen de gebudgetteerde ruimte zorgvuldigere keuzes worden gemaakt.

Scholingsplicht

Een paar weken na het 2500-europlan van Doekle Terpstra, pleitte voorzitter Jan van Zijl van de MBO-raad voor een scholingsplicht als vervanging van de sollicitatieplicht. ‘Bij- en omscholing vergroot de kansen van werklozen op de arbeidsmarkt, nu en in de toekomst’, stelt Van Zijl. Bijkomend voordeel voor werkgevers is volgens hem dat zij
niet meer worden lastiggevallen met ‘onzinsollicaties’. Minister Donner reageerde snel met de mededeling dat scholing buitengewoon belangrijk is om werkzoekenden weerbaarder te maken, maar de minister peinst niet over een vervanging van de sollicitatieplicht omdat volgens Donner in re-integratietrajecten ook de nodige bij- en omscholing zit. P&Oactueel nam het plan van Jan van Zijl op in het onderzoek met de simpele vraag: goed of slecht idee? Een meerderheid van 56 procent van de HR-professionals vindt het idee van Van Zijl goed. 23 procent wijst het af en 21 procent heeft geen mening.

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

1 reactie

  1. Willem Scheepers op

    Het is terecht dat HR profs zich zorgen maken over (de ontwikkeling van) de Kennis Economie.
    Zij zijn daarmee, gelukkig, niet de enigen. Kijk ook maar eens naar het recent verschenen INSEAD Rapport ‘Who Cares, Who Dares?’ waarin bedrijfsleven en Politiek worden opgeroepen om NU dringend ‘iets’ te doen aan de Europese Kennis Economie!