Gedragscode

0

Met een gedragscode geeft een onderneming aan welk gedrag van de
medewerkers wordt verwacht en welke uitgangspunten de onderneming hanteert bij
het bepalen van beleid en bij het nemen van beslissingen. Het ontwikkelen van
een gedragscode kan worden gezien als een communicatie- en
beïnvloedingsinstrument.

De verantwoordelijkheid voor het ontwikkelen van de gedragscode ligt bij het management van de onderneming, maar zij kunnen er ook voor kiezen een projectgroep in het leven te roepen. Het is raadzaam om daarnaast ook een ‘referentiegroep’ in te stellen die commentaar kan leveren op de inhoud van de gedragscode en op die manier de belangen van de stakeholders bewaakt.

De gedragscode is een uitvloeisel van de ethische code. In een ethische code worden de basiswaarden van een onderneming uiteengezet. In een gedragscode worden deze waarden vertaald naar gewenst gedrag.

Meerwaarde

De ontwikkeling en invoering van een gedragscode kan een positief effect hebben op het normbesef binnen een onderneming. Het verhoogt de weerbaarheid van een onderneming tegen criminaliteit. Het naleven van de codes beïnvloedt het aanzien van een onderneming.

Dit wordt overigens niet alleen door het instellen van een gedragscode bereikt. Wel kan het proces om tot een code te komen organisatorische en structurele mankementen van de onderneming aan het licht brengen.

Voor wie

Tijdens het ontwikkelen van een gedragscode wordt er onderscheid gemaakt tussen de verschillende doelgroepen die met de code te maken krijgen. De gedragscode beïnvloedt de taken van de managers. Zij moeten ervoor zorgen dat de organisatiestructuur en de bedrijfscultuur ethisch handelen bevorderen. Bovendien moeten zij hun toewijding aan de gedragscode demonstreren. Daarnaast zal een gedragscode het handelen van de medewerkers gaan beïnvloeden. Tot slot kan de gedragscode effect hebben op het handelen van de zakelijke partners. Denk hierbij aan de leveranciers en de partners in een joint venture.

Onderwerpen

Een aantal onderwerpen,waarover regels in gedragscodes worden vastgelegd, keren regelmatig terug. De meest voorkomende onderwerpen zijn: belangenverstrengeling, aannemen van geschenken en documenteren van gegevens. Daarnaast worden regels opgelegd die te maken hebben met openheid, corruptie, geheimhouding, omgang met bedrijfseigendommen en ongewenste omgangsvormen. Minder aandacht krijgen mensenrechten, milieuzorg, kinderarbeid, dwangarbeid, arbeidsomstandigheden en zorg voor veiligheid en gezondheid op de werkplek.

Effectiviteit behouden

Het bezit van een gedragscode verzekert nog geen integer gedrag. Het moet onderdeel worden van het bewustzijn van een onderneming, hetgeen continu een actieve inzet van de leiding en de medewerkers vereist. Binnen de kwaliteitszorg moet een organisatie integer gedrag continu bewaken. Hiervoor is een bepaalde mentaliteit nodig waarin een open communicatie over het belang van het naleven van de gedragscode wordt aangemoedigd. Zo kan bijvoorbeeld tijdens de nieuwjaarsrede, bij het werkoverleg, in de huisstijl, tijdens functioneringsgesprekken en in het personeelsblad de gedragscode een rol spelen.

Invloed medewerkers

Om de gedragscode succesvol te laten zijn, moeten alle belanghebbenden de mogelijkheid hebben hun invloed te doen gelden. Vandaar dat bij de ontwikkeling van de gedragscode aandacht moet zijn voor de meningen van zoveel mogelijk medewerkers. Als er ruimte is voor dialoog zal de bereidheid om zich aan de regels te houden groter zijn. Wellicht is de ontwikkelingsfase net zo belangrijk als het uiteindelijke resultaat.

Voorbeeldfunctie management

Het management moet zich realiseren dat het een voorbeeldfunctie vervult. Hierbij gaat het niet alleen om het zelf nalaten van normovertreding, maar ook om het actief optreden tegen normvervaging binnen de onderneming. Als de gedragscode wordt geschonden, zullen de medewerkers zich meestal kunnen wenden tot de direct-leidinggevende. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan moet de organisatie zodanig transparant zijn dat de medewerkers weten tot wie ze zich moeten wenden. Eventueel kan een speciaal meldpunt worden ingesteld. Vanzelfsprekend moet ervoor worden gezorgd dat negatieve gevolgen voor de melder uitblijven.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone
Lees meer over:

Over Auteur

Redactie XpertHR Actueel

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat jij op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

Reageer