Ethiek van de innovatie

0

Europa moet een kenniseconomie worden. We moeten het hebben van het ontwikkelen en vermarkten van slimme nieuwe producten en diensten. Bedrijven moeten innoveren. Dat heeft alles met ethiek te maken. Wanneer innoveren een conditie is voor het voortbestaan van het bedrijf, dan krijgt de verantwoordelijkheid voor innovatie immers morele proporties. Bovendien is een bepaalde ethische cultuur in de organisatie vereist, willen mensen werkelijk innovatief en creatief zijn. Innovatie wordt ondersteund door de waarden verantwoordelijkheid, samenwerking en vertrouwen.

Innovatie is iets spontaans en onvoorspelbaars: je kunt het moeilijk plannen of afdwingen. Het is een houding die aanwezig is in het hart van de medewerkers. Innovatie vereist dus een actieve en anticiperende attitude van de mensen. Dit betekent dat medewerkers zich persoonlijk verantwoordelijk moeten voelen voor innovatie. Ze moeten zich daarin zelf sturen. Zelfsturing beschouw ik als de kern van de ethiek. Alleen betrokken en verantwoordelijke medewerkers zijn innovatief. Organisaties met een sterke cultuur van individuele professionele verantwoordelijkheid zijn dus innovatiever, is mijn stellige overtuiging. Medewerkers gaan deze houding echter niet zomaar vertonen. Dit vereist vooral vertrouwen, waarover aanstonds meer.

Samenwerking

Innovatie vereist ten tweede samenwerking. Individuele vernieuwingsdrang is niet genoeg. Belangrijke innovaties lopen doorgaan door de gehele productieketen, dus over afdelingen heen. Innovatie is een sociaal proces. Vaak moeten ook  toeleveranciers erbij worden betrokken. Maar in organisaties wordt soms slecht samengewerkt. Iedereen zal daar wel een voorbeeld van kennen. Pogingen tot innovatie lopen stuk op slecht samenwerken. Daarom is goed samenwerken een morele verantwoordelijkheid binnen een organisatie. De leiding van innovatieve organisaties geeft het goede voorbeeld, door hechte samenwerking en teamgeest te laten zien. Dit is een belangrijke verantwoordelijkheid van het bestuur. Commissarissen moeten hier ook nauwgezet op toezien. Slecht samenwerken aan de top moet voor commissarissen een reden zijn om in te grijpen. ‘Eendracht maakt macht’, ook als het gaat om vernieuwing. Mijn tweede stelling is daarom dat goed samenwerken behoort tot de kernwaarden van een innovatieve organisatie.

Vertrouwen

Innovatie maakt ook kwetsbaar. Innovatie betekent immers verandering en dat creëert onzekerheid. Werknemers houden in niet van onzekerheid. Ze houden wel van uitdaging, maar dat is iets anders. Een uitdaging is een gecontroleerde vorm van  nzekerheid. Innovatieve organisaties bieden medewerkers het vertrouwen dat innovaties niet in hun eigen nadeel zijn. Een vruchtbare innovatie biedt een voordeel voor de organisatie en het  zou onderdeel van het psychologisch contract moeten zijn dat deze innovatie mede ten goede komt aan de mensen die innoveren, en dat zijn de medewerkers zelf. Anders kan er geen bestendige cultuur van innovatie ontstaan. Vertrouwen is als het ware een aanbod dat de organisatie aan medewerkers moet doen, wil zij er een innovatieve houding voor terugkrijgen.

Een innovatieve organisatie kent dus een stevige esprit de corps waarin medewerkers zich individueel verantwoordelijk voelen, waarin zij onderling goed samenwerken en waarin de organisatie zelf het vertrouwen geeft dat uitdaging geen onzekerheid wordt.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone
Lees meer over:

Over Auteur

Redactie XpertHR Actueel

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat jij op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

Reageer