JurisprudentieWerknemer raakt certificaat kwijt door opdracht werkgever. Mag dat?

0

Een werknemer volgt de instructies van zijn werkgever op, maar overtreedt daarmee regels van de Arbowet. De certificeringsinstantie trekt daarom zijn certificaat in. Mag dat en had hij de opdracht moeten weigeren?

Wat eraan voorafging

Een gecertificeerde hijskraanmachinist verwijdert in opdracht van zijn werkgever asbestplaten van een dak. Vanuit een torenhijskraan bedient hij een half open werkbak die aan de kraan is bevestigd. In de bak staan 2 collega’s, aangelijnd met een valstopapparaat. Een SZW-inspecteur die op de locatie aanwezig is, ziet dit en vindt dat zij gevaar lopen uit de werkbak te vallen. Hij doet een melding bij de instantie die het hijskraancertificaat heeft uitgereikt. Die instantie trekt het certificaat in voor 1 jaar.

De werknemer voldoet niet meer aan de vakbekwaamheidseisen. Want hij hees personen in een werkbak die daar niet voor is bedoeld. Daarmee overtrad hij de Arbowet en het Arbobesluit en handelde onveilig. Volgens de certificeringsinstantie moest de werknemer weigeren deze werkzaamheden op deze manier uit te voeren. In een bezwaarprocedure schorst de rechtbank het besluit van de instantie. De certifiërende instantie neemt daarop hetzelfde besluit. De werknemer stapt vervolgens naar de civiele rechter en vraagt intrekking van dit besluit aan.

Bij de rechter

De werknemer vindt dat zijn certificaat onterecht is ingetrokken. De certificerende instantie voert aan dat ze het besluit terecht heeft genomen. Zodra een werknemer de wettelijke verplichtingen niet nakomt, zichzelf of personen ernstig in gevaar brengt of gevaar kan veroorzaken, mag de instantie het certificaat intrekken. En is hier gebeurd, volgens de instantie. De rechtbank oordeelt dat zijn manier van werken inderdaad in strijd met de Arbowetgeving was. ‘Ook zijn er verschillende overtredingen begaan.’ Maar dat kan de werknemer niet worden aangerekend. Daar is de werkgever verantwoordelijk voor.

Instructies opvolgen
Had de werknemer dan moeten weigeren om deze werkzaamheden uit te voeren, zoals de certificerende instantie aanvoert? Nee, oordeelt de rechtbank. De werknemer heeft wel een eigen verantwoordelijk voor de veiligheid op de werkplaats. Hij moet namelijk naar vermogen zorgen voor de veiligheid en gezondheid van zichzelf en die van anderen. Hij is ook verplicht zich aan geldende voorschriften en verboden te houden. Maar een werknemer is vooral de plicht om de instructies van zijn werkgever op te volgen, oordeel de rechtbank. De werknemer is dus wel in zekere mate verantwoordelijk voor de veiligheid op de arbeidsplaats, maar moet vooral doen wat de werkgever hem opdraagt.

Wanneer verantwoordelijk?
Een hijskraanmachinist is in sommige situaties wel verantwoordelijk voor overtredingen als hij de opdracht van zijn werkgever uitvoert. Bijvoorbeeld: als er opeens een harde wind opsteekt, dan mag van hem verwacht worden dat hij de werkzaamheden stopt. Maar zo’n situatie van plotselinge verandering is hier niet aangevoerd door de certificerende instantie. De werkwijze is, zo blijkt uit de verweren, blijkbaar een veelgebruikte methode. Daarom hoefde de werknemer de werkzaamheden niet te weigeren, aldus de rechtbank. De rechtbank vernietigt het besluit van de instantie en bepaalt de werknemer zijn certificaat terugkrijgt.

In de praktijk

De werkgever mag dan de eerstverantwoordelijke voor de veiligheid en gezondheid op de werkplek zijn, maar ook de werknemer heeft daarin een eigen verantwoordelijkheid. En die komt soms in gedrang met de verplichting om instructies van de werkgever op te volgen. De scheidslijn tussen die 2 verantwoordelijkheden is soms dun. Zeker als niet geheel veilige werkwijzen vaker toegepast worden en nu een gebruikelijke werkwijze zijn. Uiteindelijk heeft de werkgever hier de eindverantwoordelijkheid.

 Uitspraak: ECLI:NL:RBMNE:2019:3011, 14 juni 2019

  • Dit artikel komt tot stand in samenwerking met XpertHR, de HR Antwoordbank. XpertHR biedt arbeidsrechtelijke informatie, juridisch advies, praktische tools, praktijkcases, checklists en meer. Geïnteresseerd? Meer informatie >>>

 

Lees meer over:

Over Auteur

mr. Ingrid Kooijman

Mr. Ingrid Kooijman is auteur bij XpertHR. Voor XpertHR Actueel houdt ze de jurisprudentie scherp in de gaten. Ze schrijft over arbeidsrecht, HRM en projectmanagement.

Reageer