JurisprudentieMag een werkgever onbetaalde koffiepauzes afschaffen?

1

Werknemers houden dagelijks een half uur koffiepauzes voor rekening van de werkgever. Na het afschaffen hiervan stapt de FNV naar het hof. Lees het oordeel.

Wat eraan voorafging

Een sociaal werkbedrijf heeft ruim 1100 medewerkers in dienst in verschillende sectoren en bij verschillende organisaties. Binnen het bedrijf is de standaard cao voor de sociale werkvoorziening van toepassing. Daarin staat dat voor werknemers die geplaatst worden bij een andere organisatie, de werktijden van dat bedrijf kunnen gelden. De groep medewerkers van het bedrijf in de metaalsector hebben een pauzeregeling die is vastgelegd in een werktijdenregeling. Zij drinken in de ochtend en middag 14 minuten collectief koffie en thee voor rekening van de werkgever.

In 2015 worden de metaal-medewerkers vanwege een slechte financiële situatie gedetacheerd bij een ander bedrijf. Dat bedrijf werkt meer als een ‘gewoon’ bedrijf. Overeengekomen wordt dat de arbeidsovereenkomst bij het WSW-bedrijf blijft bestaan en dat de werktijdenregeling van de inlener van toepassing is. In het begin verandert er op het gebied van de werktijden toch niets voor de werknemers. Maar na een half jaar worden de collectieve koffiepauzes per direct geschrapt. De werkgever vervangt ze door twee onbetaalde koffiepauzes van 15 minuten. Daarmee zijn de werktijden voor de gedetacheerde medewerkers gelijk aan die van de overige medewerkers. Dit heeft tot gevolg dat de werknemers van het werkvoorzieningsbedrijf nu een half uur per dag langer op het werk aanwezig zijn dan eerst. De collega’s die elders werken of gedetacheerd zijn, hebben nog wel de twee onbetaalde pauzes per dag.

Bij de rechter

De FNV daagt het sociaal werkbedrijf voor de rechter. Volgens de FNV mocht het bedrijf de koffiepauzes niet eenzijdig wijzigen. Het bedrijf handelde daarmee in strijd met goed werkgeverschap. De FNV eist dat de koffiepauzes uit de werktijdenregeling ook voor deze medewerkers blijven gelden. De FNV vordert voor de werknemers onder meer betaling van de gemiste pauzes van 28 minuten per dag.

De kantonrechter wijst deze vorderingen af. Door de koffiepauzes werkten de werknemers niet 36 uur per week, maar slechts 33 uur en 40 minuten. En dat is in strijd met de standaard cao. Daarmee is de regeling over de koffie- en theepauzes nietig. De FNV neemt hier geen genoegen mee en gaat in hoger beroep.

In hoger beroep oordeelt het hof dat de werkgever niet in strijd heeft gehandeld met goed werkgeverschap. Allereerst verzet het standaard karakter van de cao zich niet tegen het verstrekken van koffie en thee op vastgestelde tijdstippen onder werktijd. De werkgever mag regels stellen over de invulling van de arbeidstijd, en ook over het verstrekken van koffie en thee. Op basis van het instructierecht mocht de werkgever de collectieve onderbreking ook afschaffen of aanpassen.

Het is ook niet in strijd met goed werkgeverschap dat de collectieve onderbreking alleen voor de gedetacheerde werknemers is afgeschaft. Het is deze werknemers duidelijk gemaakt dat de arbeidstijden van de inlener zouden gaan gelden, en dat mocht ook op basis van de cao. Ook het hof wijst de vorderingen van de FNV af.

In de praktijk

Als het bedrijf onder een standaard cao valt, mag daar niet van afgeweken worden, zelfs niet als het in het voordeel is van de werknemer. Maar niet alle wijzigingen vallen onder reikwijdte van zo’n cao. In dit geval vielen de werkonderbrekingen onder het instructierecht van de werkgever, waardoor de aanpassing wel mogelijk was.

Uitspraak: ECLI:NL:GHARL:2019:4895. 11 juni 2019

  • Dit artikel komt tot stand in samenwerking met XpertHR de HR Antwoordbank. XpertHR biedt arbeidsrechtelijke informatie, juridisch advies, praktische tools, praktijkcases, checklists en meer. Geïnteresseerd? Meer informatie of een online demonstratie >>>
Lees meer over:

Over Auteur

mr. Ingrid Kooijman

Mr. Ingrid Kooijman is auteur bij XpertHR. Voor XpertHR Actueel houdt ze de jurisprudentie scherp in de gaten. Ze schrijft over arbeidsrecht, HRM en projectmanagement.

1 reactie

  1. Avatar

    Ik vindt de uitspraak discutabel, wat er bij niet vermeld wordt is gewoonte recht, als het binnen een organistaie doorde jaren gewoonte is geworden had het meegewogen worden in dit geval was naam mijn mening rechter niet onafhanelijk zoals ze op hun website/a> vermelden

Reageer