Blog3 handige tips voor een werknemerstevredenheidonderzoek

0

Iedere organisatie heeft er wel een: een werknemerssurvey of werknemerstevredenheidonderzoek. Het geeft HR-professionals een waardevol kijkje in de hoofden van werknemers. De opzet van zo’n onderzoek laat echter vaak te wensen over. Indy Wijngaards geeft een aantal handige tips die het werknemerstevredenheidonderzoek naar een nieuw level kunnen tillen.

Een survey ontwerpen. Hoe werkt dat nou eigenlijk? Ik heb ervoor gekozen een van de vele boeken uit de survey literatuur te selecteren als leidraad van deze blog, het Handbook of survey research van Rossi, Wright en Anderson (1). Zij onderscheiden drie algemene doelen van een survey: (a) een survey moet voldoen aan de onderzoeksdoelen, (b) een survey moet zo betrouwbaar en valide mogelijk zijn, en (c) een survey moet niet te duur of tijdrovend zijn. Ik loop de drie doelen langs en illustreer ze met voorbeelden.

1. Onderzoeksdoelen

Je wilt een survey ontwerpen. Waar begin je? Het is belangrijk eerst duidelijk op een rijtje te hebben wat je wil meten. Met andere woorden, in welke variabelen ben je geïnteresseerd en hoe dienen ze je onderzoeksdoel?

Stel je voor dat een HR-departement benieuwd is naar de leiderschap percepties in de organisatie. Erg interessant, maar wat voor soort leiderschap precies? De wetenschappelijke literatuur onderscheid er namelijk veel, bijvoorbeeld transactioneel, transformationeel, authentiek, charismatisch en ethisch leiderschap (2). Het is dus cruciaal zo specifiek mogelijk de variabelen te definiëren, bijvoorbeeld a.d.h.v. wetenschappelijke literatuur.

2. Betrouwbaarheid en validiteit

Je hebt je onderzoek variabelen geselecteerd en een vragenlijst uitgezet. De data is binnen, wat nu? Het is cruciaal dat je niet gelijk overgaat tot het interpreteren van de resultaten. Twee belangrijke vragen moeten eerst gesteld én beantwoord worden. Hoe precies heb je gemeten (betrouwbaarheid)? Heb je gemeten wat je wilde meten (validiteit)? Wat zijn immers je resultaten waard als je vragenlijst de gewenste variabelen niet goed meten?

Statistische analyses kunnen je helpen met deze vragen beantwoorden. Hoewel survey validatie het leren waard is, kost het toch best veel moeite en vergt toch enig inzicht. Heb je hier geen zin in of tijd voor? Geen probleem! De wetenschappelijke literatuur heeft het in de meeste gevallen al voor je gedaan. Zoek daarom eens (in het Engels) op de variabele op Google Scholar en maak gebruik van de rijkdommen van de academia.

Stel dat het HR-departement van net heeft besloten ethisch leiderschap te meten. Een korte internetzoektocht zou het departement snel wijzen op de gevalideerde Ethical Leadership at Work (ELW) vragenlijst, die zowel in het Nederlands en het Engels verkrijgbaar is (3). Lekker makkelijk, toch?

3. Tijdsduur en kosten

Tijd is geld, een organisatiemantra dat een grote kern van waarheid bevat. Surveys invullen kost tijd voor werknemers; waardevolle tijd die ze ook aan hun werkzaamheden konden besteden. Zorg er daarom voor dat je weet hoeveel tijd (en geld) de survey gaat kosten. Schat dit dan ook van tevoren in.

Wanneer het HR-departement benieuwd is naar de percepties van ethisch leiderschap in een de gehele organisatie, kan je je afvragen of de 46 vragen tellende ELW-vragenlijst wel de juiste keus is. In plaats daarvan zou het HR-departement misschien beter voor de gevalideerde 10-item Ethical Leadership Scale (ELS) kunnen gaan (4).

Andere belangrijke beslissingen

Survey ontwerp is belangrijk, maar er moeten nog meer weloverwogen keuzes worden gemaakt. Is het invullen van de survey anoniem? Is de administratie ervan op papier of online? Hoe zorg je ervoor dat werknemers überhaupt de moeite nemen het survey in te vullen? Hoe en aan wie communiceer je de resultaten? Zorg ervoor dat je dit soort vragen beantwoordt voordat je de vragenlijst uitgeeft. Het kan een hoop ellende besparen.

Ik hoop duidelijk te hebben gemaakt dat een goede survey ontwerpen en uitgeven geen appeltje eitje is. Gelukkig hoef je het wiel niet te heruitvinden. Er is immers veel informatie te vinden, bijvoorbeeld in de wetenschap. Maak er gebruik van en til je werknemerssurvey naar een nieuw level!

Bronnen

  1. Rossi, P. H., Wright, J. D., & Anderson, A. B. (Eds.). (2013). Handbook of survey research. Academic Press.
  2. Avolio, B. J., Walumbwa, F. O., & Weber, T. J. (2009). Leadership: Current theories, research, and future directions. Annual review of psychology, 60, 421-449.
  3. Kalshoven, K., Den Hartog, D. N., & De Hoogh, A. H. (2011). Ethical leadership at work questionnaire (ELW): Development and validation of a multidimensional measure. The Leadership Quarterly, 22(1), 51-69.
  4. Brown, M. E., Treviño, L. K., & Harrison, D. A. (2005). Ethical leadership: A social learning perspective for construct development and testing. Organizational behavior and human decision processes, 97(2), 117-134.

Meer weten over het werknemerstevredenheidsonderzoek?

XpertHR geeft meer informatie over het werknemerstevredenheidsonderzoek en heeft ook een voorbeeld dat te gebruiken is in de eigen organisatie. Om de vragenlijst te kunnen downloaden, moet u geabonneerd zijn op XpertHR. Bekijk het voorbeelddocument hier >>>

Lees meer over:

Over Auteur

Indy Wijngaards is wetenschapper. Hij heeft de masters Human Resource Studies en Data Science: Business and Governance aan Tilburg University op zak. In zijn blogs koppelt hij de wetenschap aan de dagelijkse praktijk van de HR-professional.