Vertrouw niet op de robots!

0

Artificial intelligence (AI) krijgt een steeds grotere plek in de samenleving, en ook HR maakt er steeds meer gebruik van. Er zijn zelfs deskundigen die zeggen dat mensen er op den duur overbodig door worden. Maar het is maar de vraag of we robots echt kunnen vertrouwen, schrijft de Boston Consulting Group.

Om hun betoog kracht bij te zetten, kijken de twee auteurs naar twee recente verkiezingen: de ene leidde tot de Brexit, de andere tot de verkiezing van Donald Trump.

En het frappante is: in beide gevallen zaten de opiniepeilers er behoorlijk naast. Terwijl ze (pijnlijk genoeg) wekenlang hadden getamboereerd over hun vorderingen met het gebruik van big data, analytics en artificial intelligence. Hun claim was: hoe meer informatie we hebben over zoveel mogelijk verkiezingen, hoe beter we de uitslag kunnen voorspellen. Wat uiteindelijk dus een farce bleek.

AI of mensen?

Betekent dat het failliet van AI, van big data en van opiniepeilers? Want als je verkiezingen al niet kunt voorspellen (met vaste regels en patronen, heel veel data, et cetera), waarover kun je dan nog wel een voorspelling doen?

Het antwoord is waarschijnlijk: laten we AI nog niet helemaal bij het grofvuil zetten, het heeft ons nog steeds veel te bieden. Maar wat de gebeurtenissen óók laten zien: het belang van goede mensen om met de cijfertjes om te gaan. Want dáár ging het mis. De les is dus: laat mensen en cijfers beter samenwerken.

Vier lessen

De BCG-auteurs benoemen voor HR drie belangrijke lessen:

  • Als je iets ‘normaals’ moet voorspellen, kan AI dat prima. De presidentsverkiezingen van 2012 waren zo’n voorbeeld. Opiniepeiler Nate Silver bijvoorbeeld voorspelde alle 50 staten juist. Maar de verkiezingen van 2016 waren niet ‘normaal’, er waren teveel variabelen anders dan anders, en bovendien waren grote groepen mensen op drift. En in zo’n situatie falen de big data, want die trends zitten nog niet in het systeem. Mensen zijn dan veel beter in het pakken van de tijdsgeest. Mensen en computers kunnen simpelweg andere dingen waarnemen.
  • AI geeft antwoord op een vraag, maar heel soms is de vraag niet goed. Maar wat gebeurt er als de computer het goede antwoord op de verkeerde vraag geeft? Kortom: mensen blijven nodig om ‘meta’ te kunnen denken en zichzelf af te vragen “is dit wel de goede vraag?” en “gebruiken we wel het goede model?” Soms ligt het échte antwoord namelijk buiten het model, en alleen mensen kunnen dat waarnemen.
  • Informatie moet geïnterpreteerd worden, maar daarvoor is het wel noodzakelijk dat mensen exáct weten wat er in die black box van eindeloze cijfertjes gebeurt. Mensen (of dat nou opiniepeilers of HR-professionals zijn) moeten precies weten wat er in die computer gebeurt, om de resultaten correct te kunnen interpreteren.

Kortom: het echte leven is té complex om simpel in cijfers te vatten. Mensen veranderen continu van gedrag, krijgen andere meningen of doen dingen tegen elke ‘oude’ logica in. Daardoor worden steeds weer belangrijke elementen niet meegenomen in de cijfers.

Daarom is het een fout te denken dat mensen niet meer nodig zijn. Sterker nog: het maakt (goed gekwalificeerde) mensen meer nodig dan ooit. De wijsheid van cijfers kan alleen ontsloten worden door een betere integratie van mens en machine. Dat is een mooie strategische taak voor HR.

Lees meer over:

Over Auteur

Basti Baroncini

Basti Baroncini schrijft met liefde over alle onderwerpen binnen het HR-vakgebied, maar zijn hart gaat pas écht sneller kloppen wanneer het gaat om strategie en om mensen. Sociale innovatie, duurzame inzetbaarheid, ontwikkeling & onderwijs, verandertrajecten, draagvlak, communicatie en leiderschap zijn voorbeelden van onderwerpen waar hij graag over schrijft.

Reageer