Komende krapte versterkt positie ZZP’er

3

Krap een jaar geleden voorspelde ik dat er mooie jaren voor zelfstandigen zonder personeel (ZZP’ers) aan zaten te komen, omdat er door de komende krapte op de arbeidsmarkt meer gebruik zal worden gemaakt van hun diensten.

Hoog tijd voor een update om te kijken in welke mate de voorspellingen uit het artikel zijn uitgekomen en welke nieuwe trends er te bespeuren zijn.

Te vroeg om te juichen
Het gaat op dit moment zeker beter dan de afgelopen jaren op de markt van ZZP’ers, maar het is ook nog te vroeg om te juichen. Ja, uit alle onderzoeken blijkt dat er meer wordt ingehuurd, het dieptepunt is geweest, maar het herstel gaat niet snel en er is nog steeds te weinig vraag ten opzichte van het aanbod. We zitten nog steeds in een vragersmarkt, waarbij opdrachtgevers de voorwaarden en de tarieven bepalen, die lager liggen dan vóór de crisis.

Krapte voelbaar in deelmarkten
Maar tegelijkertijd begint in bepaalde sectoren de krapte voelbaar te worden. Zo is er weer het jaarlijkse touwtrekken om het aantal MOE-landers (uit Midden- en Oost-Europa) dat hier in de land- en tuinbouw mag komen werken en ook is het alweer lastig om technisch geschoold personeel te vinden.

De laatste voorspellingen van het CPB wijzen er nog steeds op dat de tekorten in steeds meer deelmarkten voelbaar zullen worden en dat het elk jaar moeilijker wordt om goed personeel te vinden, ook omdat de vergrijzing op stoom is gekomen.

Omslag
Er vindt dus een grote omslag plaats op de arbeidsmarkt, waarbij inleners en opdrachtgevers niet alleen steeds meer moeite moeten gaan doen om vaste medewerkers te vinden, maar ook om geschikte mensen in te huren. Door de toenemende schaarste zullen de inhuurtarieven stijgen en verschuift de balans ten gunste van de ZZP’ers en bemiddelingsbureaus.

Recente ontwikkelingen
Organisaties die vooruitdenken (vooral de grote bedrijven) zijn hun flexibele schil al aan het herinrichten, waarbij vooral opvalt dat zij niet langer afhankelijk willen zijn van bemiddelingsbureaus, maar een rechtstreeks kanaal willen hebben voor ZZP’ers. Hiervoor richten zij eigen flex-, interim- of ZZP-pools in, waarmee wordt geprobeerd om de externen rechtstreeks te kunnen vinden, volgen, verleiden en verbinden (de 4 V-methode). Voorbeelden hiervan zijn Post NL, ING en de Rijksoverheid.

Samenwerkingsverbanden
Maar tegelijkertijd is er ook een beweging dat ZZP’ers zich gaan verenigen in een coöperatie of meer informeel in een ZZP-community. Het doel hiervan is samen krachtiger en beter gepositioneerd op de markt komen, bijvoorbeeld om gezamenlijk in te kunnen schrijven op aanbestedingen, om kennisdeling en co-creatie te faciliteren, maar ook vanuit de gedachte dat opdrachtgevers hen zo beter kunnen vinden. Enkele voorbeelden hiervan zijn Waterforce (specialisten in de waterbranche), SEPP (Inkoopspecialisten) en Symion (HRM’ers).

Marktplaatsen
Bij de overheid en ZBO’s zien we dat ‘marktplaatsen’ voor inhuur steeds meer worden ingezet. Er zijn er nu al vele tientallen in allerlei vormen en platforms (bijv. bij de gemeente Deventer, in de provincie Gelderland en bij het UWV). Deze marktplaatsen worden gebruikt als alternatief voor een (Europese) aanbesteding, zodat ZZP’ers en kleine bemiddelingsbureaus direct en kosteloos kunnen meedingen naar de inhuuropdrachten. Deze marktplaatsen zijn nu nog te veel opgezet vanuit de belangen van de overheid en te weinig vanuit het belang van de leveranciers. Daardoor bestaat het risico dat deze in de komende krapte worden gesloten, bij gebrek aan belangstelling van de dienstenaanbieders.

Toekomstige ontwikkelingen
Al met al gebeurt er een hoop en is het boeiend om al die pogingen, platforms en pilots te blijven volgen. En hoewel de toekomst altijd ongewis blijft, durf ik het toch aan twee nieuwe voorspellingen te doen over wat er nog aankomt:

  1. Inhuurprocessen gaan toegroeien naar W&S-processen. Het verschil tussen Inkoop en P&O wordt kleiner, omdat het belangrijker wordt om de juiste m/v te vinden dan de aard van het contract (inhuur- of arbeidsovereenkomst);
  2. Volgend jaar zijn er platforms op de markt waarbij vele duizenden ZZP’ers een uitgebreid profiel bijhouden en zelf beslissen aan wie ze hun gegevens willen laten zien. De ZZP’er bepaalt dan bijvoorbeeld dat zijn gegevens wel aan ING mogen worden getoond maar niet aan Aegon. ING kan vervolgens op datzelfde platform deze ZZP’er deel laten uitmaken van hun ING-community, omdat ze zijn profiel interessant vinden. Van één groot onpersoonlijk platform worden zo deel-community’s gemaakt, met hechte contacten in real life én digitaal, waarbij de ZZP’ers het initiatief nemen.

Mark Bassie, specialist in flexibilisering van organisaties bij Flex-Beheer en blogger op ZiPconomy

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

3 reacties

  1. Arno de Vries op

    (Advertentie)
    Volgend jaar? Dat platform is er al 🙂
    Sinds een maand online: Shareteam. Opdrachten plaatsen binnen afgeschermde groepen, volgers opbouwen, profielen afschermen voor doelgroepen.

  2. Edwin Best op

    Ik deel de ontwikkeling met samenwerken, ik heb zelf ook een co?peratie (Colour my Company co?peratie) opgericht en zie daarnaast een grote belangstelling voor samenwerken.

    Maar, ik zie dat de flexibele schil nog steeds maar zeer beperkt wordt ingezet c.q. er niet wordt doorgepakt.

    Hoe komt dat, is dat de onzekerheid met de economie of met dit fenomeen? Problematiek om concreet te kunnen implementeren?

    Edwin Best
    Colour My Company Co?peratie