Minder werk niet goed voor elk?

3

Om de economie van ons land weer op te peppen moeten Nederlanders meer uren gaan werken. Tegelijkertijd blijft het aantal burn-outs toenemen en pleiten arbeidspsychologen juist voor minder werk.

Een spagaat waar ik ook zelf mee worstel, want ondanks de wens en de mogelijkheid om vier dagen in de week te werken, zijn het er in de praktijk (bijna) altijd vijf of meer. Wat is nu wijsheid? Moeten we meer of minder gaan werken?

Volgens professor in de economie Barbara Baarsma (UvA) kunnen we economische groei in Nederland realiseren door het aanpakken van herverdelingskwesties (zoals bijvoorbeeld de pensioenen) of door een verhoging van de arbeidsproductiviteit, aldus haar pleidooi in het NRC. Als kroost van de babyboomgeneratie ben ik groot voorstander van haar eerste voorstel, maar voor nu richten we ons tot het vraagstuk van arbeidsproductiviteit. De enige manier waarop die in het huidige scenario verhoogd kan worden is als mensen op jongere leeftijd beginnen met werken, meer uren per week werken en op latere leeftijd met pensioen gaan.

Is het van nationaal belang om veel te werken?

Nee, zegt Rutger Bregman (correspondent vooruitgang) in zijn artikel De oplossing voor (bijna) alles: minder werken. Als we met z’n allen minder zouden werken zou dit juist een hoop problemen in de wereld oplossen. Aan de start van de industriële revolutie werd voorspeld dat we dankzij machines nog maar een dagdeel per dag hoefden te werken. Niets bleek echter minder waar voor de fabrieksarbeiders. Vandaag de dag zou die belofte moeten komen van de ICT en de opkomst van de robotisering, maar ook die lijkt zich niet te vervullen. Stress, ongelukken en klimaatverandering zouden afnemen bij minder werk volgens Bregman en hij verwijst daarbij naar niet de minsten zoals de OESO en University of Cambridge. Sterker nog, een kortere werkweek kan de CO2 uitstoot deze eeuw nog halveren!

Het is naïef om te denken dat we ons er makkelijk toe kunnen zetten om minder te werken.

Dit wordt mooi beschreven door Ger Groot in het artikel: Uitgeput, waarom minder werken niet helpt. Groot heeft zijn hoogleraarschap in Nijmegen neergelegd omdat het hem zelfs na een fikse vakantie niet meer lukte om goed uit te rusten. Maar na bijna twee weken vakantie verlangt hij eigenlijk nog maar naar één ding: zijn bureau, de dagelijkse stapel post en zijn beeldscherm. Groot hoeft weliswaar minder les te geven en te reizen, maar is daarentegen meer gaan schrijven, want het geeft hem nog altijd veel voldoening als er weer iets af is. Een tegenstelling die in het Engels mooi gevat wordt in de termen the desired and desirable. Dat wat mensen werkelijk verlangen versus wat zij denken te moeten verlangen. Zoals ik denk te verlangen naar een vierdaagse werkweek, maar stiekem vijf dagen werken ook fijn vind.

Arbeid is dus een eigenaardig medicijn, ze maakt gezond en ziek tegelijk.  Ik geloof er heilig in dat het voor onszelf en de planeet goed is als we leren om minder te gaan werken. Maar tegelijkertijd kan het ook fijn zijn om veel te werken en wordt dat ook nog beloond. Een spagaat waar we de komende decennia nog mee zullen worstelen. Voor nu luidt de conclusie: less is more… more or less.

Jessy van den Boogaard is winnaar van de HR talent award 2013 en adviseur arbeidsverhoudingen bij SBI Formaat.

Lees meer over:

Over Auteur

Redactie XpertHR Actueel

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

3 reacties

  1. Laurens Haase | Visser & Visser op

    Als iedereen meer moet gaan werken, betekent dit dat er minder mantelzorg kan worden verleend. Mantelzorg blijkt nu al erg moeilijk door het tweeverdienersmodel.

  2. Loek Nederstigt op

    Volgens mij halen we hier 2 begrippen van werk door elkaar: als motivator voor het individu en als economische factor.

    Vanuit de behoefte om zinvol bezig te zijn kan ik mij voorstellen dat je niet staat te springen om minder te gaan werken. Zinvol bezig zijn hoeft echter niet altijd in de context van betaald werk plaats te vinden.

    Zien we werk als een middel om producten te maken, diensten te leveren etc., dan is het veel meer een kwestie van verdelen van werk over degenen die ervoor gekwalificeerd zijn. Het meest rationeel is dan om het werk zoveel mogelijk te spreiden, waardoor we gemiddeld weliswaar even lang blijven werken, maar zonder de uitschieters naar boven of naar beneden. Wie na een kortere werkweek nog niet verzadigd is, kan zichzelf andere zinvolle bezigheden toebedelen.

    Overigens vertekent het voorbeeld van een hoogleraar nogal: voor hem ligt zinvol bezig zijn waarschijnlijk veel meer in het verlengde van zijn eigen werk dan voor bijv. de gemiddelde productiemedewerker.

  3. Monique Van der van der Kist op

    Structureel veel teveel of te zwaar werk moeten verzetten leidt weliswaar tot uitputting, maar in een overigens gezonde en als veilig ervaren werkomgeving kunnen mensen zelfs dat zonder risico op grote en blijvende schade m.i. best aan.

    Veel risicovoller zijn de kwalitatieve aspecten van het werk en de werkomgeving, onvoldoende zinnig werk, slechte begeleiding, te weinig regelmogelijkheden en vooral gebrek aan waardering en pesten.

Reageer