BlogMaak baanboetseren tot HR-woord 2019

0

Baanboetseren moet het woord van 2019 worden, zo pleit docent HRM Tomer Kedar. Want weinig medewerkers willen vijf jaar lang precies hetzelfde doen.

In 2018 was ‘blokkeerfries’ het woord van het jaar. Met concurrenten als ‘yogasnuiver’ en ‘hempathie’, en de gigantische hoeveelheid media-aandacht misschien wel een terechte winnaar, wat je mening over die blokkeerfriesen ook is. Voor 2019 wil ik het woord ‘baanboetseren’ nomineren. Baanboetseren is niet alleen een schitterend woord, maar ook een van de beste ideeën om werk mooier te maken.

Je kent baanboetseren wellicht onder de Engelse naam job crafting. Het idee is dat elke baan vrijheidsgraden heeft. Ruimte binnen het werk om zelf keuzes te maken. Om te illustreren hoe baanboetseren werkt, een voorbeeld van twee conciërges die werken op een middelbare school. De ene conciërge zet het vuilnis buiten, deelt briefjes uit voor te laat komende leerlingen en voert kleine reparaties uit. Hij vindt zijn werk behoorlijk saai. De andere conciërge doet ongeveer hetzelfde werk, maar heeft geleerd om anders naar zijn werk te kijken. Hij creëert de randvoorwaarden voor honderden kinderen om te kunnen leren. Daarnaast doet hij al een paar weken een wedstrijd met een collega wie de meeste scholieren aan het lachen krijgt.

De conciërges in het voorbeeld zijn wellicht verplicht om de school om 7 uur te openen en het vuilnis buiten te zetten. Maar zij zijn wel vrij in hoe zij over hun werk denken, met wie en op welke manier zij contact maken met scholieren en collega’s, en of zij willen helpen bij de kerstactie. De ene baan heeft meer vrijheidsgraden dan de andere. En sommige mensen zijn beter in het herkennen van die vrijheidsgraden.

Mooier werk

Mark van Vuuren en Luc Dorenbosch (2018) schreven een prachtig boek over job crafting: ‘mooier werk. slim sleutelen aan een baan op maat’. Zij onderscheiden vier domeinen waar een medewerker job crafting op toe kan passen:

  • Taakcraften – het actief aanpassen van je taken.
  • Relationeel craften – het actief aanpassen van je relaties met anderen.
  • Cognitief craften – het aanpassen en verruimen van je kijk op je werk.
  • Contextueel craften – het sleutelen aan je werkomgeving.

Van Vuuren en Dorenbosch beschrijven acht stappen om aan de slag te gaan met job crafting. Het begint met inzicht in je werkzaamheden: welke taken doe je, en hoeveel tijd besteed je daaraan? En eindigt met concrete actie. Welke taken wil je anders, minder of beter doen en met welke actie start je jouw job crafting experiment?

Teamcrafting

Ik geloof dat we meestal meer vrijheidsgraden hebben dan we beseffen en dat we in staat zijn om ons werk mooier te maken. Het is niet altijd gemakkelijk om de ruimte die er is te nemen en de mogelijkheden die je hebt te zien, laat staan daar actie op te ondernemen. Het helpt daarom om gezamenlijk te boetseren aan je baan. Maak job crafting het onderwerp van je teamdag en ga met elkaar aan de slag. Bevraag elkaar op talenten en verlangens. Van Vuuren en Dorenbosch stellen een marktplaats voor, waar teamleden de taken die ze meer, minder, anders en beter willen doen met elkaar op een tafel uitstallen. Het doel is om de taaktafel leeg te spelen.

Werk verandert

De meeste banen veranderen, of je het nu wil of niet. Op de faculteit waar ik les gaf, werden de hoorcolleges afgeschaft en een digitaal leersysteem verplicht. Sommige collega’s vonden het niet meer lijken op het werk waar zij voor gekozen hadden. Voor anderen paste het werk juist beter. Weinig mensen willen vijf jaar lang precies hetzelfde doen. Maar wacht je af, of ben je actief We hebben het vaak over de gedeelde verantwoordelijkheid van werkgever en werknemer in duurzame inzetbaarheid. Bij job crafting is het de werknemer die boetseert en de goede werkgever die stimuleert en faciliteert.

Het zou mooi zijn als we allemaal aan het boetseren slaan. Want die tweede conciërge heeft echt een mooiere baan. We hebben nog 11 maanden om baanboetseren het woord van het jaar te maken.

Lees meer over:

Over Auteur

Tomer Kedar

Tomer Kedar is Docent HRM aan de Hogeschool in Leiden.

Reageer