Hoogleraar Aukje Nauta ziet HR als ‘liefdesbemiddelaar’

3

Liefde is het sleutelwoord in de oratie die hoogleraar Aukje Nauta begin december hield bij de Universiteit Leiden. Zij pleit ervoor dat werk met liefde wordt gedaan én gegeven. Drie keer raden wie daar een speciale rol in heeft: ‘HR is bij uitstek de ‘liefdesbemiddelaar’ tussen mens en organisatie.’

‘Dat werkrelaties losser en dynamischer worden, hoeft niet te betekenen dat ze liefdelozer worden’, schrijft Aukje Nauta in de oratie die ze begin december hield bij de Universiteit Leiden. De organisatiepsycholoog pleit voor arbeidsrelaties die niet alleen worden bepaald door algoritmen. In haar betoog heeft Nauta een paar boodschappen voor HR verpakt. Voor XpertHR Actueel heeft ze al eerder een whitepaper geschreven over duurzame inzetbaarheid en er een webinar over gehouden.

Is de titel van uw oratie ‘Werk met liefde’ een gebod?

duurzame inzetbaarheid

Aukje Nauta

Je kunt de kop op verschillende manieren interpreteren. Ik geef mensen inderdaad het dringende advies hun werk met liefde te doen. Als ze alleen een baan hebben omdat er geld moet binnenkomen, is werken een moetje. Je wordt gelukkiger als je er voldoening uit kunt halen. Dat lukt beter als de afspraak met je werkgever meer is dan loon in ruil voor arbeid. 

‘Met de titel wil ik ook aangeven dat mensen en organisaties floreren als werk met liefde wordt gegeven. Goed werkgeverschap is ook: er alert op zijn dat medewerkers altijd nieuw werk kunnen krijgen als ze willen of moeten. Dat betekent dat organisaties investeren in scholing en ontwikkeling, ook als het gaat om zzp’ers en uitzendkrachten.’

Werkt u zelf met liefde?

‘Ik heb veel piekervaringen in mijn werk, laatst nog toen de zaal enthousiast zat te luisteren naar mijn oratie. Of als ik tijdens het schrijven of lezen tot mooie inzichten kom. Of iets voor anderen kan betekenen door teams te coachen of workshops over duurzame inzetbaarheid te geven. Maar werk is voor mij ook wel eens corvee. Een writer’s block of een belangentegenstelling met een klant of collega overkomt mij natuurlijk ook. De kunst is te balanceren tussen die pieken en dalen.’

Wat is uw belangrijkste boodschap voor HR?

‘Het eerste wat ik zou aanraden is: verander de naam HR in Mens en Organisatie. HR impliceert dat je de mens ziet als productiemiddel. Ik pleit ervoor dat HR de rol naar zich toe trekt van organisatie-ontwikkelaar. Natuurlijk horen bij dit vak ook zaken als salarisadministratie en arbo-reglementen, maar HR zou actiever mogen zijn in het verbinden van mens en organisatie.  We weten dat gesprekken een belangrijk managementinstrument zijn. Organiseer die, bijvoorbeeld in de vorm van een stand-up Problem Solving op de vrijdagmiddag. Iemand gooit dan een probleem in de groep en de anderen denken mee over de oplossing.’

Kunt u nog een voorbeeld geven?

‘Bij ProRail vroeg HR zich af hoe de organisatie effectief met duurzame inzetbaarheid aan de slag kon. Ik heb geadviseerd er een feestje van te maken. Er is toen de Week van het Werkplezier georganiseerd. Op Twitter zag ik foto’s langskomen van een swingende Pier Eringa, de president-directeur. Hij deed ’s ochtends mee met de fitness-workshop op de stoep van het hoofdkantoor. Zijn voorbeeldgedrag hielp anderen over de drempel.’

U pleit voor i-deals. Wat zijn dat precies?

‘Dat zijn afspraken tussen de werknemer en de leidinggevende die bijzonder en waardevol zijn. De i staat voor ‘idiosyncratisch’ (uniek en afwijkend). Zulke afspraken staan los van de cao’s en personeelshandboeken. Ze gaan bij voorkeur niet over tijd en geld. De leidinggevende vraagt wat de werknemer nodig heeft om gemotiveerd te blijven en zich verder te ontwikkelen. Uitgangspunt is dat de organisatie er ook iets aan moet hebben.’

Waar kun je aan denken?

‘Een voorbeeld is een medewerker van een call-center die in zijn vrije tijd video’s maakt. Hij bood aan filmpjes te maken over de meest gestelde vragen. Dat was een goede deal, want het aantal vragen daalde en de werknemer voelde zich nuttig en had gevarieerder werk. Ik ken ook een manager die in zijn vrije tijd reiki-behandelingen geeft. In overleg met zijn leidinggevende biedt hij die nu ook een paar keer per maand aan collega’s aan.’

Is het gevaar niet dat altijd dezelfde werknemers zulke deals sluiten?

‘Er wordt sowieso al veel geregeld en geritseld in organisaties. Mijn advies is: doe het dan maar openlijk en transparant. Als je er bewust beleid van maakt, betrek je er juist de mensen bij die anders buiten de boot vallen. De i-deals zijn niet alleen bedoeld voor jonge, ambitieuze, verbaal sterke en hoogopgeleide medewerkers. Ik gun ze iedereen.’

‘Als ik er met vakbonden en ondernemingsraden over praat, is hun eerste reflex vaak negatief. Ze zijn bang dat i-deals leiden tot voorkeursbehandelingen. Hun principe is: gelijke monniken, gelijke kappen. I-deals stimuleren juist dat er aandacht is voor ieders talenten, wensen en behoeften. Die kunnen sterk verschillen. In mijn oratie vertel ik over een medewerker die vanaf windkracht 7 onrustig wordt. Hij gaat dan het liefst windsurfen. Daar heeft hij toestemming voor gekregen als het werk het toelaat. In ruil daarvoor is hij extra gemotiveerd.’

Welk punt wilt u nog onder de aandacht van HR brengen?

‘Neem initiatief als je je eraan stoort hoe je organisatie omgaat met flexwerkers of zzp’ers. Laat merken dat je je zorgen maakt als je merkt dat duurzame inzetbaarheid niet op de strategische agenda staat. HR is bij uitstek de ‘liefdesbemiddelaar’ tussen mens en organisatie.’

Ook lezen:

XpertHR College met Aukje Nauta over duurzame inzetbaarheid

Whitepaper over vitaliteit

Lees meer over:

Over Auteur

Jolan Douwes

Jolan Douwes is auteur van XpertHR. Behalve journalist is zij ook loopbaanadviseur. Zo pikt ze de laatste ontwikkelingen op het gebied van werk snel op. Voor XpertHR Actueel schrijft ze onder andere interviews en praktijkverhalen.

3 reacties

  1. Aukje Nauta presenteert zich als de zoveelste ‘beambte van de hemel’, die ons de sleutel tot geluk verkopen wil. Tragisch dat ze, als consultant, haar commerciele boodschap mag verkopen vermomd in een deftig academisch gewaad. Dat is niet goed voor de wetenscap, noch voor de praktijk. Interessant zou zijn te weten wie of wat haar leerstoel financiert.

    Prettig Kerstfeest, Aukje!

    Rolf Knijff

    • Wat een zure reactie Rolf! We weten toch allemaal dat wat je aandacht geeft groeit. Als het je lukt om dat zo individueel te maken en daarmee de menselijke maat weer terug krijgt in de organisatie, dan maken we grote stappen.

      • Ik leidt af uit je reactie, Cornelie, dat jij weet welke aandacht een ander nodig heeft. Je lijkt er ook van uit te gaan dat een ander je aandacht wenst. Dat niet als bevoogding ziet. Laat me eens weten hoe dat in de praktijk werkt. Bijvoorbeeld in een [grotere] organisatie met verschillenden mensen: mannen-vrouwen, van 20 tot 70 jaar, op verschillend hierarchisch niveau, met uiteenlopende motivaties ten aanzien van het lidmaatschap van een organisatie en hun werk, in een verschillend stadium van hun loopbaan, met verschillende religieuze en politieke overtuigingen, en tenslotte elk met eigen levenservaring binnen een specifieke culturele achtergrond. Ik veronderstel dat je een oplossing hebt. Misschien moet ik Aukje toch een bloemetje sturen!

        Rolf Knijff

Reageer