Gastblog | ‘Werkgever moet ingrijpen bij werkstress’

0

Een campagne met de slogan ‘Moet toch kunnen’ vraagt aandacht voor het thema ‘werkstress’. Het initiatief van het Ministerie van Sociale Zaken gaat zijn doel voorbij, stelt Fred Zijlstra, hoogleraar Arbeids- & Organisatiepsychologie. Hij ziet liever dat de werkgever in actie komt tegen werkstress.

Onlangs was het de week van de werkstress. Op de radio hoorde je spotjes, waarin mensen heel druk en snel praten, wat de indruk moet wekken dat ze gehaast zijn en dus ‘stress’ hebben. Vervolgens hoor je dat er wel 99 manieren zijn om hier wat aan te doen. Ook onderdeel van de campagne is dat men aandacht wil vragen voor pesten en ongewenste intimiteit op het werk. Dit vormt ook een belangrijke bron voor stress.

Moet toch kunnen?

Voor dit onderdeel van de campagne gebruikt men de slogan ‘moet toch kunnen…?’. Er worden voorbeelden genoemd: Alle collega’s uitnodigen voor de lunch, behalve die ene. ‘Moet toch kunnen..?’ De secretaresse een vriendelijk klapje op haar bil geven. ‘Moet toch kunnen..?’. Het antwoord moet natuurlijk zijn: ‘Nee, dat kan niet!’. De campagne heeft een ironische ondertoon. Het probleem is echter dat de ironie veel mensen ontgaat. Onderzoek toont aan dat ongeveer een derde van het publiek ironie in dergelijke publieksvoorlichting ontgaat (1). Dat geldt ook voor deze campagne. Taalbeheersing speelt een belangrijke rol bij het begrijpen van ironie. Dus, erg effectief zal deze campagne niet zijn.

Structureel component

Ook de radiospotjes met gehaast sprekende mensen geven een verkeerd beeld. Natuurlijk, we zijn allemaal ‘druk, druk, druk..’ Maar is dat ook stress? Uit de wetenschappelijke literatuur (2) weten we dat ‘stress’ ontstaat wanneer werknemers merken dat de eisen die het werk stelt hun capaciteit te boven gaat, en wanneer ze merken dat ook extra inspanning (coping) niet helpt om de eisen van het werk aan te kunnen. Dat geeft aan dat ontwikkeling van stress een proces is dat over langere tijd loopt. Dus, welhaast een structurele component heeft.

Werkgever speelt rol in werkstress

Juist die structurele component geeft aan dat stress niet een kwestie is die de individuele werknemer even snel oplost, zoals het spotje suggereert. Maar dat betekent juist dat de werkgever een belangrijke rol speelt in werkstress. Het zijn de werkgevers, leidinggevenden die de werk-eisen bepalen, dus hoe hard mensen moeten werken. Dat wil zeggen: als er problemen zijn moeten zíj ingrijpen. Dit wordt des te meer duidelijk in een tijd waarin werknemers worden ontslagen en anderen nóg harder moeten werken.

Kortom: aandacht vragen voor stress en intimidatie op het werk is een goede zaak, maar doe het dan wel goed! Maak gebruik van kennis en inzichten dat het goed werkt: ‘Evidence based’!

  • In het HR Journaal van 9 februari is hoogleraar Arbeids- en Organisatiepsychologie Fred Zijlstra te gast. Nieuwsgierig wat hij gaat vertellen? Je kunt gratis meekijken. Meld je hier aan >>> 

Bronnen:
(1) Hirsch, E. D. (2003). Reading comprehension requires knowledge—of words and the world. American Educator, 27(1), 10-13.
(2) Gaillard, A., (2006). Stress, productiviteit en gezondheid. Nieuwezijds uitgeverij.

Fred Zijlstra is Hoogleraar Arbeids- & Organisatiepsychologie aan Universiteit Maastricht en registerpsycholoog NIP/Arbeid en Organisatie.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone
Lees meer over:

Over Auteur

Gastblogger

XpertHR Actueel verwelkomt bijdragen van auteurs die incidenteel iets te melden hebben over een actueel HR-onderwerp. Meer informatie over de gastblogger lees je onderaan de bijdrage.

Reageer