‘Concentratieprobleem is een feit, vooral in kantoortuinen’

0

Mails, appjes, telefoontjes en tussendoortjes maken concentreren op de werkvloer niet makkelijk. Stefan van der Stigchel, hoogleraar cognitieve psychologie aan de Universiteit Utrecht, geeft tips. Wat staat HR te doen aan kantoortuinen?

Stefan van der Stigchel

Concentreren blijft een uitdaging. De een is sneller afgeleid dan de ander, maar het brein kan volgens hoogleraar Stefan van der Stigchel maar één taak uitvoeren. Dit vertelt hij ook in zijn pas verschenen boek Concentratie. ‘Dat betekent tegelijkertijd dat het brein niet te veel kan multitasken,’ aldus Van der Stigchel. Dat vrouwen dat wel kunnen en mannen niet is dus een fabel. ‘Onze hersenen volgen één weg en als we daarvan afwijken, dan wordt ons brein moe. Wat doe jij met vermoeidheid? Precies, minder functioneren. Dat is ook wat er met het brein gebeurt.’

Het gevaar van kantoortuinen

Kantoortuinen zijn alles behalve een rustige omgeving, waardoor medewerkers snel afgeleid zijn. Er zijn veel meer prikkels dan ooit. Denk aan langslopende mensen, mailtjes, gesprekken, telefoontjes en vragen die collega’s tussendoor stellen. Volgens Van der Stigchel hebben medewerkers zelf in de hand in hoeverre zij zich hierdoor laten afleiden. ‘Het is mogelijk om je ervan af te sluiten. Zet notificaties bijvoorbeeld uit op het moment dat je je moet concentreren en richt je omgeving beter in, zodat je niet snel naar andere dingen kunt grijpen. Laat je omgeving ook weten dat je offline bent, ook op kantoor, zodat zij je niet ‘storen.’ Van der Stigchel herkent wel iets bijzonders aan het afsluiten voor concentratie. Het gekke is namelijk dat medewerkers die snel op hun mail reageren gewaardeerd worden. Maar in hoeverre zijn zij dan geconcentreerd met hun werk bezig? En zijn dat medewerkers die dus snel zijn afgeleid en uit hun concentratie worden gehaald?

De hulp van HR

Aan de andere kant staat HR, die medewerkers kan helpen met concentreren. ‘HR-specialisten moeten dit bespreekbaar maken en medewerkers laten weten dat zij bij hen terecht kunnen met dit soort kwesties. Er moet een mogelijkheid zijn om medewerkers die een laag concentratievermogen hebben een rustige werkomgeving te bieden.’ Dit kunnen stilteruimte zijn maar ook kleinere kantoortjes in plaats van één grote, open ruimte waar bureaus in staan. ‘Er is ook een discussie geweest over vergaderingen en in hoeverre medewerkers aandachtig actief blijven,’ gaat Van der Stigchel verder, ‘niemand kan zich twee uur lang concentreren. Mensen hebben variatie nodig, pauzes en een wandeling. Probeer mensen zoveel mogelijk te interesseren en vraag waarom iets niet relevant is wanneer medewerkers naar hun telefoons grijpen. Dat zijn signalen van desinteresse. Als docent vecht ik tijdens mijn colleges ook tegen sociale media, maar het verbieden van telefoons is geen optie.’

Millennials en concentratie

De groep millennials maakt het meest gebruikt van social media, en die kanalen hebben een verslavende factor. Zoals eerder aangegeven is verbieden geen optie. ‘Houd als HR-professional of werkgever rekening met het feit dat er nu eenmaal meer prikkels zijn. Ik ken millennials overigens juist als de groep die zich eerder zorgen gaat maken om het gebruik van social media en het dalende concentratievermogen. Zij zullen daarom eerder met dat vermogen aan de slag gaan dan andere generaties.’ De hoogleraar is ook van mening dat de generaties na millenials deze trend te zwart-wit zien, terwijl zij juist gebruik kunnen maken van de nieuwe tools. HR-specialisten kunnen de tools omarmen en inzetten voor het werk.

Hoogsensitiviteit
Naast millennials wordt er ook steeds vaker gesproken over hoogsensitiviteit. Hoe kijkt een hoogleraar cognitieve psychologie hier tegenaan? Van der Stigchel: ‘Hoogsensitiviteit bestaat zeker, maar het is geen stoornis. Het is een karaktertrek waarbij mensen gevoeliger zijn voor prikkels dan anderen. Net als druk zijn. Doordat er tegenwoordig overal beeld, geluid en drukte om ons heen is, is het leven van nu ingewikkelder voor mensen met hoogsensitiviteit. Zij moeten extra opletten, meer pauzes nemen en zelf aangeven wanneer ze meer rust om zich heen nodig hebben.’

Training

Zelfreflectie en de hulp van HR zijn niet de enige handvatten. Volgens Stefan van der Stigchel kan het concentratievermogen ook getraind worden: ‘Je moet het zien als een spier die je kunt trainen. Elke generatie – met of zonder concentratieproblemen – kan eraan werken. Hardlopen bouw je ook op tot je er goed in bent.’ Het concentratievermogen kunnen we trainen door andere prikkelende factoren te negeren. Dit oefenen we herhaaldelijk door de omgeving steeds langer te negeren en op één taak te focussen. Meditatie is volgens Van der Stigchel ook een goed trainingsmiddel; een handeling waarbij de focus op één lichaamspunt ligt.

  • Stefan van der Stigchel vertelt alles over concentratie en geeft diverse handvatten in deze drukke (werk)wereld. Concentratie: Gefocust blijven in tijden van afleiding(Maven Publishing).
Lees meer over:

Over Auteur

Sacha Luijkx

Sacha Luijkx is redacteur bij XpertHR Actueel. Met haar perfectionistische en pro-diversiteitsblik voorziet zij u van alles wat u moet weten rondom HR.

Reageer