BlogWelke betekenis schuilt werkelijk achter werknemersgeluk?

0

Als startend wetenschapper die zich in werknemersgeluk specialiseert, lees ik er dagelijks over en spreek ik erover met mensen in het HR-veld. Wat me opvalt, is dat er vaak veel verschillende meningen zijn over deze definitie. Logisch misschien ook, want is geluk voor iedereen niet anders? In deze blog schijn ik mijn licht op twee onduidelijkheden. Zoals altijd baseer ik mijn argumenten op de wetenschappelijke literatuur. Het klinkt misschien cliché, maar toch sluit ik af met de vraag: wat betekent werkgeluk voor u?

Baantevredenheid als heilige graal

Voor decennia was het stimuleren van baantevredenheid de heilige graal voor HR-professionals. Steeds meer wordt er nu plaatsgemaakt voor andere ‘psychologische constructen’. Hoewel de wetenschap toegeeft dat de baantevredenheid gekenmerkt wordt door plezier, benadrukt ze dat er meer is. Naast het plezier-spectrum (van geen plezier tot veel plezier), bestaat namelijk ook een activatie-spectrum (van passief tot actief) (1). Activatie wordt gekenmerkt door gevoelens van enthousiasme en energie. Baantevredenheid scoort laag op dit spectrum. Het wordt namelijk geassocieerd met rust en comfort. Een werknemer heeft in dit geval vaak beperkte baanvereisten zoals uitdaging, maar wel voldoende baanhulpmiddelen zoals leuke collega’s of een ondersteunende leidinggevende.

Een voldaan gevoel
Wat scoort hoog op beide spectra zou je denken? Het antwoord is bevlogenheid; een construct dat steeds meer populariteit geniet binnen en buiten academia (2). Bevlogenheid wordt aangewakkerd wanneer een werknemer voldoende baanhulpmiddelen én baanvereisten heeft. Denk bijvoorbeeld aan het gevoel van voldoening wanneer u met uw team een dag lang op een lastige taak hebt gezeten en het samen hebt afgerond? Of dat gevoel dat u in een goede flow hebt gewerkt om die deadline van volgende week te halen?

Werknemersgeluk ≠ geluk op het werk

Tot op de dag van vandaag zien veel HR-professionals werknemersgeluk als synoniem voor geluk op het werk. Dit komt tot uiting door de buitenproportionele aandacht voor constructen zoals bevlogenheid. De wetenschap heeft inmiddels een duidelijk antwoord verschaft: werknemersgeluk ≠ geluk op het werk. Natuurlijk, geluk op werk kan een grote invloed hebben op een werknemersgeluk, maar elkaars gelijken zijn het niet (3). Werknemers zijn immers ook gewoon mensen, mensen met bijvoorbeeld relaties, vrije tijd, financiële status en gezondheid. Allemaal factoren die het algemene geluk van een mens kunnen beïnvloeden.

Werkgeluk vs algemeen geluk
Beeld u maar in: een werknemer is bijzonder tevreden met zijn baan (groot geluk op werk). Nu overlijdt zijn moeder en besluit zijn partner hem te verlaten. Het werknemersgeluk (of algemeen geluk) van de werknemer is hierdoor laag, ondanks het geluk op het werk. Zie werk dus als belangrijke factor in het bepalen van geluk van werknemers, maar besef dat werknemersgeluk een complex, multidimensionaal construct is (4).

Zelfreflectie

In bovenstaande secties spreek ik over constructen, spectrums en dimensies; taaie kost zou je zeggen. Onderzoekers gebruiken dit soort termen om discussies te structureren en de wetenschap verder te helpen. Ze zijn echter niet alleen handig voor academici. Ik denk dat elke HR-professional kan leren van de ‘wetenschappelijke stijl’. Het heeft de potentie om ook uw denken te structureren (als een mentale kapstok) en uiteindelijk uw HR-beleid meer evidence-based te maken. Toch vraag ik me oprecht af (vooral omdat werkgeluk voor iedereen persoonlijk is): wat betekent werkgeluk voor u?

Bronnen

(1) Bakker, A. B., & Oerlemans, W. (2011). Subjective well-being in organizations. The Oxford handbook of positive organizational scholarship, 178-189.
(2) Schaufeli, W., & Salanova, M. (2011). Work engagement: On how to better catch a slippery concept. European Journal of Work and Organizational Psychology, 20(1), 39-46.
(3) Ilies, R., Schwind, K. M., & Heller, D. (2007). Employee well-being: A multilevel model linking work and nonwork domains. European journal of work and organizational psychology, 16(3), 326-341.
(4) Taris, T. W., & Schaufeli, W. (2015). Individual well-being and performance at work: A conceptual and theoretical overview.

Lees meer over:

Over Auteur

Indy Wijngaards

Indy Wijngaards is wetenschapper. Hij heeft de masters Human Resource Studies en Data Science: Business and Governance aan Tilburg University op zak. In zijn blogs koppelt hij de wetenschap aan de dagelijkse praktijk van de HR-professional.

Reageer