BlogStakingen. Wie betaalt de verloren werktijd?

0

Stakingen van leraren, boerenprotesten en klimaatblokkades. Werknemers hebben het de afgelopen- en de aankomende tijd niet gemakkelijk om (op tijd) op hun werk te verschijnen. Wie betaalt de rekening van de verloren werktijd?

Stakingen

Leraren hebben aangekondigd dat op 6 november 2019 weer een staking wordt georganiseerd. Daarmee dient zich direct een probleem aan voor werknemers met kinderen en zonder opvang. Op 1 oktober jl. hebben we gezien dat de boeren voor de drukste ochtendspits ooit zorgden. Nieuwe stakingen zijn ook door de boze boeren al aangekondigd.

En ook de klimaatblokkades in Amsterdam hebben voor veel oponthoud gezorgd. Ook deze groep demonstranten kondigde al nieuwe stakingen en blokkades aan. Het is onvermijdelijk dat deze acties invloed hebben op de werktijd van velen.

En dan is het nog maar het begin van de herfst. Storm, regen, bladeren op het spoor, bevroren bovenleidingen en ijzel komen er hoogstwaarschijnlijk ook allemaal nog aan. Dat zal weer de nodige vertragingen en codes geel, oranje en rood opleveren. Ook dit zal menigeen werktijd gaan kosten.

Werktijd

Al die hobbels om op het werk te komen en om voor het werk te reizen kosten tijd. Kostbare werktijd gaat verloren. Iemand moet voor die kosten opdraaien. In de praktijk is dat heel vaak de werkgever.

In veel bedrijven is te laat komen door files of ander oponthoud niet eens een discussie. Als de werknemer er niets aan kon doen, dan wordt de rekening vaak onbesproken door de werkgever opgepakt. En door de werknemer vaak ook zonder meer naar de werkgever doorgeschoven. Maar is dat (juridisch) ook terecht?

Juridisch

Voor het antwoord op de vraag wie volgens de wet opdraait voor verloren werktijd door stakingen en ander oponthoud, moet worden gekeken naar het soort werktijd. Gekeken moet worden of het oponthoud voor, tijdens of na werktijd heeft plaatsgevonden.

De verloren werktijd voor aanvang en na afloop van de werkzaamheden, is voor rekening en risico van de werknemer. In feite gaat het dan om woon-werkverkeer. Dus als een werknemer te laat op zijn werk verschijnt, dan is dat zijn eigen verantwoordelijkheid. De reden van het oponthoud doet er niet toe. Ook al kan de werknemer er niets aan doen dat hij te laat is. De werkgever mag van de werknemer vragen om de tijd in te halen of verlof op te nemen.

De werkgever draait op zijn beurt op voor de kosten van verloren werktijd tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden. Dus als een werknemer eenmaal op zijn werk is en hij moet naar een klant, dan behoort filetijd door stakingen of anderszins tot de werktijd. Daarmee is deze verloren tijd voor rekening en risico van de werkgever.

Thuis blijven

Als een werknemer ziet aankomen dat hij veel werktijd zal verliezen door aangekondigde acties, dan kan hij er natuurlijk ook voor kiezen om een dag vrij te nemen. Deze vrije dag strekt – tenzij andere afspraken worden gemaakt – dan wel in mindering op zijn verloftegoed. Hij kan ook met zijn werkgever afspreken dat hij een dagje thuis werkt.

Kosten

Deze verdeling geldt ook voor de eventuele extra kosten die gemaakt moeten worden vanwege stakingen, protesten en blokkades. Dat kan gaan om extra (benzine)kosten omdat moet worden omgereden. Maar bijvoorbeeld ook om taxikosten of de kosten van een noodgedwongen maaltijd in de auto.

Extra kosten voor de opvang van kinderen zijn, ongeacht om welk deel van de werktijd het gaat, natuurlijk voor rekening van de werknemer. De werkgever kan bijvoorbeeld wel aanbieden om die kosten te vergoeden als hij graag wil dat de werknemer komt werken.

Zie ook: Drie vragen over stakende werknemers

  • Dit artikel komt tot stand in samenwerking met XpertHR de HR Antwoordbank. XpertHR biedt arbeidsrechtelijke informatie, juridisch advies, praktische tools, praktijkcases, checklists en meer. Geïnteresseerd? Meer informatie of een online demonstratie >>>
Lees meer over:

Over Auteur

mr. Edith van Schie

Mr. Edith van Schie is auteur bij XpertHR. Daarnaast is zij adviseur op het gebied van arbeidsrecht en HR. Edith is jarenlang actief geweest als arbeidsrechtadvocaat, maar heeft de zaken ook een paar jaar van een ‘andere kant’ kunnen bekijken toen zij bij de rechtbank werkzaam was. Zij publiceert over arbeidsrecht en HR.

Reageer