BlogDe rol van stress in arbeidsconflicten

0

Stress heeft verschillende oorzaken. Door hier rekening mee te houden, kun je conflicten en escalatie voorkomen. Realiseer je altijd welke onderliggende behoeften er spelen en hoe je hiermee omgaat, vindt mediator Paula.

Ieder mens heeft dezelfde kernbehoeftes. Naast de basisbehoefte van eten, drinken en een dak boven je hoofd heeft iedereen behoefte aan: een veilige omgeving, sociale contacten, erkend en gezien te worden, zichzelf te ontplooien. Indien een of meerdere van deze basisbehoeftes niet worden vervuld, ontstaat spanning en de drang om deze wel te vervullen.

De manier waarop dit zich op de werkvloer manifesteert, verschilt per persoon. De een trekt zich terug en zegt bijvoorbeeld ’s morgens geen gedag meer of meldt zich ziek. De ander laat van zich horen en stelt bijvoorbeeld alles ter discussie en gaat de strijd aan. En weer een ander doet juist niets en geeft bijvoorbeeld geen opvolging aan verzoeken en zegt het een, maar doet het ander. Al dit gedrag wordt door collega’s en leidinggevenden veelal ervaren als weerstand, als onprettig, oncollegiaal en niet werkbaar. Hoewel het gedrag vaak onbewust tot stand komt, voelt de betreffende persoon zelf ook de weerstand en dit kan iemand uiteindelijk uitputten.

Geen controle

Een andere veroorzaker van stress is het niet hebben van controle. Bijvoorbeeld over de eigen (dagelijkse) planning en agenda, over het eigen carrière pad en over werktijden. Ook karakter speelt hierin mee. Mensen die behoefte hebben aan structuur zijn bijvoorbeeld gevoeliger voor een continue veranderende agenda of planning. Vrije geesten kunnen raken gefrustreerd door een belemmering in hun ambities. Uiteindelijk wil iedereen het liefste werken in een omgeving die het beste aansluit op wie zij in de kern (willen) zijn. Maar omdat mensen en organisaties nu eenmaal verschillen is dit nooit 100% haalbaar en moeten er compromissen worden gesloten. Te lang werken in een omgeving die niet aansluit op wie jij bent, kan leiden tot enorme stress en burn-out.

Zorgen voor morgen

Zorgen over de toekomst veroorzaken het meeste stress. Medewerkers die het gevoel hebben dat hun toekomst onder druk staat (‘ik kan niets meer goed doen’ tot: ‘ze willen me weg hebben’) ervaren enorme stress. Vaak lopen mensen hier heel lang mee rond, zonder het uit te spreken. Als ze het uiteindelijk wel uitspreken is vaak het vertrouwen in de goede intenties van de ander al met de noorderzon vetrokken. Ook hier kan tijdig onderkennen (in een veilige setting!) veel leed voorkomen.

Wederzijds begrip

Het lastige is dat het gesprek vaak gaat over het gedrag dat iemand laat zien als gevolg van de ervaren stress, maar niet zozeer over de onderliggende behoefte(s). Door de onderliggende behoefte te ontdekken en te erkennen, ontstaat er ruimte om weerstand uit de weg te ruimen. Hierdoor kan er weer interactie ontstaan. Dit veronderstelt wel dat je als werkgever of HR bereid moet zijn om de behoefte serieus te nemen. En andersom is het belangrijk dat degene die zich het slachtoffer voelt, ook beseft dat de andere kant eigen behoeftes heeft.

Dit begrip voor de wensen en behoeften van de ander is echter vaak moeilijk op te brengen als je onder druk staat. Zeker als die behoeftes op het eerste gezicht niet zo duidelijk zijn (maar gemaskeerd worden door ‘lastig’ gedrag). Probeer je bewust de zijn van deze situatie. Als HR-manager of P&O-adviseur kun je hier waarde toevoegen. Wees je in dat geval wel bewust van jouw eigen positie want wat zijn jouw behoeftes eigenlijk en ben je echt onafhankelijk?

Lees meer over:

Over Auteur

Paula Boshouwers is MfN-registermediator bij ReulingSchutte in Amsterdam. Paula heeft ruime ervaring onder andere in het bemiddelen van geschillen op het gebied van samenwerking op en rond de werkvloer (re-integratie, collega’s, teams, ondernemingsraden, vakbonden). In haar blogs legt zij aan de hand van praktijkvoorbeelden uit hoe mediation werkt.