Wat zeggen de grootste cao’s over belonen?

0

Nederland kent een aantal grote cao’s, waar tienduizenden werknemers onder vallen. Beloning staat daarin centraal. Na het uitpluizen van vier grote cao’s is de conclusie: ondanks de discussie over beoordelingsgesprekken is variabele beloning na evaluatie nog standaard. En alternatieve vormen van belonen zijn nog een uitzondering.

Even vooraf: in alle collectieve arbeidsovereenkomsten tussen bonden en werkgevers gaat het om verschillende vormen van beloning. De functiezwaarte is uitgedrukt in  loonschalen, de ervaring in periodieken binnen de loonschalen. Voor extra prestaties kunnen medewerkers doorgroeien tot bijvoorbeeld 103 procent van hun loonschaal.

Er is een toeslagenmatrix voor inconveniënte uren en het werken in ploegendiensten. Gebruikelijk is ook een vakantietoeslag, dertiende maand. Veel cao’s kennen een eindejaarsuitkering, veertiende maand. En soms zijn er à la carte regelingen om geld en/of tijd in te ruilen voor tijd en/of geld of bijvoorbeeld een fiets.

1. Cao Verpleeg-, Verzorgingshuizen, Thuiszorg en Jeugdgezondheidszorg

Over salarissen in de zorg is veel ophef vanwege de werkdruk en de grote verschillen tussen het loonstrookje van bestuurders en verzorgend personeel. Met bijna 380 duizend werknemers die onder de cao vallen, is deze overeenkomst tussen bonden en werkgevers de grootste van Nederland.

In de afspraken voor 2016-2018 staat over beloning onder meer dat alle werknemers in deze sectoren één keer per jaar een salarisverhoging krijgen binnen hun schaal. Al kan de werkgever op basis van de beoordeling besluiten een jaar geen of juist één keer of vaker wel een verhoging toe te kennen. Ook een eenmalige extra beloning is mogelijk. Alle werknemers hebben recht op een eindejaarsuitkering van 7,4 procent.

2. Cao Gemeenten

Gemeenten hebben een redelijk grote cao voor de ruim 154 duizend werknemers. Over de beloning staan in de afspraken voor 2017 – 2019 onder meer: er geen bonus die gekoppeld is aan topinkomens, maar wel variabele beloning na beoordeling. Werknemers krijgen geen veertiende maand, maar wel een eindejaarsuitkering van 6 procent. Een opvallende afspraak is dat ze ook recht hebben op een persoonlijk ontwikkelingsbudget van 500 euro per jaar.

3. Cao Metalektro

In de cao voor 2015 – 2018, waar ruim 143 duizend werknemers in de metaal- en elektrobranche onder vallen, staat het woord ‘geen’ vaker dan het woord ‘wel’ als het gaat om beloning. Geen topinkomens gerelateerde bonus, geen dertiende maand, geen variabel loon naar beoordeling bijvoorbeeld. Een winstdeling is wel mogelijk, ondernemingen kunnen daar zelf afspraken over maken.

Over een persoonlijk opleidingsbudget schreef XpertHR Actueel al eerder in een overzicht van de afspraken in de cao’s over duurzame inzetbaarheid. Voor de looptijd van de cao is daar 2 miljoen euro voor beschikbaar. Er komen ook 500 vouchers van maximaal 1.500 euro voor duurzame loopbaanontwikkeling.

4. Primair onderwijs

Meer salaris en lagere werkdruk is sinds februari dit jaar de inzet van stakingen in het basisonderwijs. Het krijgt 270 miljoen extra voor loonsverhoging, maar protesten houden aan. De onderhandelingen over de cao voor 2018-2019 gaan grotendeels over het loon.

In de vorige overeenkomst van 2016-2017 is hierover onder meer te vinden dat variabel loon na beoordeling gebruikelijk is en een eindejaarsuitkering van 6,3 procent ook. Opvallend is een fietsregeling: een stimulans om onderwijzend personeel meer te laten bewegen.

Schouderklopje

Waar moeten HR-professionals vooral op letten bij de cao’s? Frank Knauf, adviseur beloning, functiewaardering en arbeidsvoorwaarden bij vakcentrale FNV: ‘Werknemers zijn vooral gebaat bij een duidelijk salarissysteem met vaste schalen en niet te veel periodieken. Net als bedrijven een vaste prijs hanteren waar klanten niet over kunnen onderhandelen, zou dat ook moeten gelden voor de beloning. Dat is het meest eerlijk.’

Duidelijkheid is ook belangrijk als het gaat om de extraatjes. Werkgevers proberen daar volgens Knauf zo goedkoop mogelijk uit te komen. ‘Vaak hanteren ze de norm dat 5 procent van de medewerkers in aanmerking kan komen voor een excellente beoordeling en 30 procent voor een ‘goed’. Of de beoordelingen gaan omlaag als dat beter uitkomt. Subjectiviteit in beloning vraagt om een goed sociaal beleid. Als werknemers de toepassing oneerlijk vinden en er zelden iets bij krijgen, vragen wij robuuste systemen. HR moet daar alert op zijn.’

Eén tip nog van de FNV-adviseur: ‘Het schouderklopje zien wij ook graag. Dat doet vaak wonderen.’

Bekijk meer informatie over deze cao in Cao Research (u moet hiervoor wel geabonneerd zijn op XpertHR) >>>

  • CAO Research is onderdeel van XpertHR. In CAO Research vindt u vrijwel alle CAO’s in Nederland, inclusief de historie tot wel tien jaar terug. Naast de volledige teksten met bijbehorende akkoorden heeft u ook toegang tot salaris- en loontabellen, werkingssfeer en bedrijven die onder de CAO vallen. Om CAO Research te bekijken, moet u geabonneerd zijn op XpertHR. Lees meer >>> 

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone
Lees meer over:

Over Auteur

Redactie XpertHR Actueel

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat jij op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

Reageer