‘HR moet alert blijven op loonverschillen’

0

Geen HR zal vrouwen minder willen belonen. Maar de loonkloof is een feit, dus gaat er iets mis, zegt Lilianne Ploumen, Tweede Kamerlid van de PvdA. De voormalige minister maakt zich sterk voor een wet die bedrijven verplicht gelijke beloning zelf aan te tonen. En zij raadt HR aan in de laatste fase van de loononderhandeling alert te blijven.

Volgens een enquête over salarisgelijkheid en diversiteit van XpertHR Actueel zegt 77 procent van de ondervraagden dat alle werknemers in Nederland hetzelfde betaald moeten krijgen voor hetzelfde werk. In de eigen organisatie zijn er volgens de helft van de deelnemers geen loonverschillen, 21 procent weet het niet. Volgens 31 procent staat het managementteam niet open voor het bespreken van een eventuele loonkloof.

Verbazen deze uitkomsten u?

gelijke lonen salaris beloning

Lilianne Ploumen (Foto: ANP)

Lilianne Ploumen: ‘Nee, ze stroken met internationaal onderzoek, bijvoorbeeld van het College voor de Rechten van de Mens. Op de vraag of er in de eigen organisatie loonverschillen zijn, antwoorden de meeste mensen: nee. Toch blijkt dat vrouwen in dezelfde functie vaak minder verdienen in Nederland. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek is de loonkloof gemiddeld 16,1 procent. Ongemerkt sluipt ongelijke beloning er toch in. Hoe dat gebeurt, is moeilijk te pakken. Maar mijn conclusie is dat we een andere benadering nodig hebben.’

Welke rol kan HR daarin spelen?

‘HR-professionals moeten zich ervan bewust zijn dat er loonverschillen kunnen ontstaan, ondanks de goede wil. Bijvoorbeeld bij het aannemen van nieuwe medewerkers. Een van de gebruikelijke vragen bij sollicitaties gaat over het laatst verdiende loon. Dat lijkt logisch, maar eigenlijk is dat bedrag niet relevant als een kandidaat op zijn of haar merites wordt beoordeeld. Vrouwen die in hun vorige baan lager zijn ingeschaald, gaan zo niet in loon vooruit.’

Misschien moeten ze beter onderhandelen.

‘Het is nooit weg om een cursus in onderhandelen te volgen. Maar uit onderzoek van het College voor de Rechten van de Mens blijkt dat de loonkloof daar niet aan ligt. Het is zelfs een fabeltje. Ik heb er zelf ook lang in geloofd dat vrouwen te bescheiden zijn en beter voor zichzelf moeten opkomen. Vrouwen onderhandelen wel goed, alleen wordt hun inzet minder vaak beloond met een hoger salaris.

Hier ligt volgens het Tweede Kamerlid een taak voor HR. Vaak schat de personeelsafdeling de salarisschaal van nieuwe medewerkers in, maar in de laatste onderhandelingsfase neemt de lijnmanager het over. ‘De beloningsverschillen blijken daar vaak te ontstaan, omdat zij er vanuit hun functie minder op gespitst zijn. Het zou helpen als HR dat mechanisme weet te voorkomen door de finale fase van de salarisonderhandeling alert te blijven.’

Wetsvoorstel

Geïnspireerd door een wet in IJsland (2018) heeft Lilianne Ploumen in maart 2018 met Gijs van Dijk (PvdA),  Nevin Özütok (GroenLinks), Jasper van Dijk (SP) en Corrie van Brenk (50PLUS) in maart 2019 een initiatief-wetsvoorstel ingediend. Als het wordt aangenomen, moeten bedrijven met meer dan vijftig werknemers zelf aantonen dat zij mannen en vrouwen gelijk belonen voor gelijk werk. Wie hier aan voldoet, krijgt een certificaat dat drie jaar geldig blijft. Wie in gebreke blijft, overtreedt de wet en riskeert een boete.

Hoe staat het ervoor met het wetsvoorstel?

‘We hebben helaas nog geen meerderheid. D66 staat er sympathiek tegenover, van de VVD weten we het niet zo goed. Een discussiepunt kan zijn dat de bewijslast bij de werkgever komt te liggen, waar hij wat ons betreft hoort. Nu moeten vrouwen het zelf aankaarten als ze het vermoeden hebben dat ze worden benadeeld. We streven ernaar dat ons wetsvoorstel voor het eind van dit jaar wordt aangenomen.’

Waar komt de controle te liggen?

‘Dat lijkt ons een taak voor de Arbeidsinspectie. Er moet dan wel extra capaciteit voor worden vrijgemaakt. We doen dat verzoek aan de minister. Bij de bedrijven zou HR de gegevens beschikbaar moeten stellen via de personeelsadministratie.’

Heeft u nog tips voor HR als het gaat om gelijke lonen?

‘Doe regelmatig  onderzoek naar de beloning van mannen en vrouwen en zet het onderwerp op de agenda als blijkt dat er een loonkloof is. Maak managers ervan bewust hoe salarisverschillen er onbedoeld in kunnen sluipen.’

Ook lezen:

Heeft uw bedrijf een loonkloof? Zo kwam APG ervan af

Lees meer over:

Over Auteur

Jolan Douwes

Jolan Douwes is auteur van XpertHR. Behalve journalist is zij ook loopbaanadviseur. Zo pikt ze de laatste ontwikkelingen op het gebied van werk snel op. Voor XpertHR Actueel schrijft ze onder andere interviews en praktijkverhalen.

Reageer