BlogBelonen: gaan we er (bijna) allemaal op achteruit ?

0

‘Iedereen gaat er in 2018 op vooruit’ verkondigde premier Mark Rutte op Prinsjesdag. Nu de salarissen voor de eerste maand van dit jaar binnen zijn, doet dr. Job Hoogendoorn een factcheck voor werkend Nederland.

Netto loon omhoog?

ADP, de grootste salarisverwerker van ons land, temperde het optimisme al vroeg dit jaar. Weliswaar gaat het maandloon er voor de gemiddelde werkende Nederlander in januari zo’n 7 tot 8 euro netto op vooruit, maar dat lijkt niet voldoende om de inflatie (naar verwachting 1,3 tot 1,6% dit jaar) bij te benen. Want als we omrekenen wat deze inflatie betekent in euro’s, dan betekent dat een prijsstijging van circa 362 tot 445 euro (1,3% tot 1,6% voor een modaal netto jaarloon van zo’n 27860 euro in 2017).

Koopkracht

Ook het Nibud waarschuwt inmiddels voor te veel optimisme en waarschuwt dat de koopkracht er voor de meeste Nederlanders in 2018 nauwelijks op vooruit gaat. Van de bruto loonstijging van 2,2%, die Nibud voor dit jaar verwacht, blijft ten gevolge van 1,6% inflatie en fiscale inwerkingen niet meer dan een gemiddelde koopkrachtverbetering van zo’n 0,5% over. Voor de modale werkende betekent dit circa 140 euro op jaarbasis, of een kleine 12 euro per maand. Dit beeld komt redelijk overeen met de koopkrachtprognose van het Centraal Planbureau. In haar Macro Economische Verkenning voor 2018 voorspelde het CPB een mediane koopkrachtverbetering van 0,6%.

Dat er wellicht toch sprake zal zijn  van een wat gunstiger koopkrachtverbetering is te danken aan de incidentele loonkostenstijging. Voor dit jaar wordt deze incidentele loonkostenbeweging (de totale loonkostenontwikkeling minus de contractloonstijging) door het CPB geraamd op 1,1%. Maar anders dan bij de aanpassing van loonschalen in cao’s komt de incidentele loonstijging niet altijd ten goede van alle werknemers. Je moet dus een beetje geluk hebben.

Consumenten prijsindex

En dan is het te hopen dat het eigen consumptiepakket overeenkomst vertoont met het pakket waarop het CBS zijn consumenten prijsindex baseert. Deze prijsindex (CPI) is een uiterst verfijnd instrument, dat maar liefst 14 kostenafdelingen kent. Per afdeling zijn er 42 groepen, waarvan 31 groepen weer in 99 klassen uiteenvallen en 30 klassen weer 113 subklassen kennen. Als het eigen consumptiepakket aan de kant van wonen, energie, de kruidenier, ziektekosten, belastingen wat gevoeliger is voor inflatie dan het CPI-model, dan is een kostenstijging van meer dan 140 euro per jaar al snel aan de orde.

Gevolgen van regeringsplannen

Onze ambitieuze overheid zorgt ook in 2018 voor aardig wat risico’s voor onze koop-krachtontwikkeling. Dat komt omdat volgens de Miljoenennota 2018 de overheids-uitgaven dit jaar met  12,4 miljard euro (meer dan 700 euro per burger) toenemen ten opzichte voor het afgelopen jaar en ook een begrotingsoverschot van 7,8 miljard wordt nagestreefd.

Overigens lijkt het er op dat de Nederlandse consument qua bestedingen aardig op dreef begint te komen en zich niet te veel aantrekt van de waarschuwende woorden van ADP, NIBUD, CPB en anderen. Dat is goed voor onze economie. En als die extra bestedingen, niet gefinancierd kunnen worden uit de koopkrachtontwikkeling, dan gebeurt dat door het opnemen van wat extra consumptief krediet, of door het leeg maken van de spaarsokken.

Loonstijging in 2018

Als de lonen in 2018 met 3,3% stijgen (2,2% initieel en 1,1% incidenteel) hoeft de voorzitter van VNO/NCW zich niet schuldig te voelen. Hij sprak zich, uitgaande van een groei van het BNP met meer dan 3%, al eerder uit voor een loonstijging in 2018 van ‘zo’n procent of drie, door de bank genomen’. Mochten we dat niet halen, dan gaan we er toch wat minder op vooruit dan de 0,5% of 0,6% (150 tot 170 euro) waar Nibud en CPB op rekenen.

Lees meer over:

Over Auteur

Job Hoogendoorn

Dr. Job Hoogendoorn is auteur bij XpertHR. Ook is hij partner bij Erasmus Research & Business Support (ERBS). Hiervoor was hij hoofddocent HRM en directeur van de parttime master Bedrijfskunde van de Rotterdam School of Management. Hij publiceert over HRM, SHRM, HR Planning, talent management, MD, opleiding en ontwikkeling en medezeggenschap.

Reageer