3 vragen over het loonoffer bij V&D

4

V&D kondigde afgelopen week aan om het salaris van 5000 medewerkers met 5,8 % te verlagen. Het bedrijf zit in zwaar weer. De warenhuisketen wil deze salarisverlaging eenzijdig doorvoeren, zonder overleg met het personeel en de vakbonden. P&Oactueel beantwoordt drie prangende vragen.

Mag een werkgever zomaar het salaris van alle werknemers korten?

Nee, het wijzigen van primaire arbeidsvoorwaarden is aan strenge regels gebonden. Het salaris kan wel eenzijdig gewijzigd worden als er in het contract een zogeheten ‘eenzijdig wijzigingsbeding’ is opgenomen.

In dat geval moet V&D wel voldoende aannemelijk maken dat het  een zwaarwichtig bedrijfsbelang heeft. Dat kan bijvoorbeeld zo zijn als het bedrijf in zware financiële omstandigheden verkeert. Uit de berichtgeving blijkt niet dat dit beding in de contracten van V&D is opgenomen.

Het korten van salaris is bovendien toegestaan als het personeel hiermee instemt. Dat zou wel betekenen dat V&D met alle 5000 medewerkers om de tafel moet om instemming te vragen.

Zijn er ook uitzonderingen waarin het eenzijdig wijzigen van een arbeidsovereenkomst wel toegestaan is?

Staat er geen eenzijdig wijzigingsbeding ( 7:613 BW) in de arbeidsovereenkomst, dan bieden andere artikelen in het burgerlijk wetboek ruimte voor het eenzijdig aanpassen van een arbeidsovereenkomst. De werkgever kan zich erop beroepen dat van een goed werknemer (artikel 7:611 BW) mag worden verwacht dat hij instemt met redelijke voorstellen om individuele arbeidsvoorwaarden te wijzigen.

De kantonrechter toetst dan aan de hand van drie vragen of de werknemer de loonsverlaging had moeten accepteren:

  • Heeft de werkgever een redelijk belang bij verlaging van het salaris?
  • Is het voorstel tot loonsverlaging gezien de omstandigheden redelijk?
  • Kan van werkneemster in redelijkheid worden gevergd dat hij het loonoffer doet?

Ook artikel 6:248 lid 2 BW en artikel 6:258 BW bieden mogelijkheden om primaire arbeidsvoorwaarden eenzijdig te wijzigen. Het eerste artikel geeft de mogelijkheid om een overeenkomst te wijzigen als  de gevolgen van arbeidsvoorwaarden ‘gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn’. Dit zou bijvoorbeeld het geval kunnen zijn als V&D zonder een loonoffer failliet zou gaan of er gedwongen personeel zou moeten ontslaan.

Tenslotte kan de rechter met artikel 6:258 BW in de hand bij ‘onvoorziene omstandigheden’ een overeenkomst wijzigen of zelfs te ontbinden. Maar in het geval van V&D is het de vraag of de slechte financiële situatie van het bedrijf onvoorzien is. Het bedrijf kampt al enkele jaren op rij met een miljoenenverlies.

Hoe oordeelde de rechter in zaken waarbij werknemers een loonoffer aanvochten?

Op penoactueel.nl zijn diverse zaken te vinden waarin de rechter een loonoffer terugdraaide. Zie ‘Werknemer hoeft geen loonoffer te doen’ en ‘Loonoffer door rechter teruggedraaid’. Uit de antwoorden op de bovenstaande vragen blijkt wel dat de rechter zware eisen stelt als een werkgever besluit een loonoffer te vragen.

Als werknemers de noodzaak van een salarisverlaging zien, hoeft het niet altijd tot een rechtszaak te komen.  Zo vroeg Capgemini in 2013 aan 250 ‘te dure’ werknemers, die niet genoeg presteerden, om salaris in te leveren. 120 medewerkers accepteerden dit.  Werknemers konden er ook voor kiezen om een fulltime bijscholingscursus te volgen. 20 medewerkers besloten uiteindelijk het bedrijf te verlaten.

Maar er zijn ook voorbeelden waarin de rechter werknemers dwong om een loonoffer te accepteren. In 2013 oordeelde de kantonrechter in Utrecht dat een bedrijf een loonoffer van 2 keer 3 procent mocht doorvoeren. De OR had positief geadviseerd over het loonoffer. Zonder de loonverlaging was de kans groot dat het bedrijf failliet zou gaan.

Meer weten over het wijzigen van arbeidsvoorwaarden? Via de databank van XpertHR vind je een handig stappenplan.
Lees meer over:

Over Auteur

4 reacties

  1. MCJM Roosendaal op

    Had V&D niet beter het middel ‘Deeltijd WW’ met het UWV kunnen bespreken? Misschien is dat ook het uiteindelijke doel. Eerst heel veel maatschappelijke onrust veroorzaken om het pad voor wat je eigenlijk wilt voor te bereiden. Groet, Marco

  2. ‘uit de berichtgeving blijkt niet dat dit geding is opgenomen’, wat bedoelen jullie hiermee: is het geding niet opgenomen, is niet gebleken of het geding al dan niet is opgenomen, blijkt dat het geding niet is opgenomen? Zoals het er nu staat is het heel tendentieus zonder dat ik erachter kan komen of dit de bedoeling is.

  3. Emiel Lijbrink op

    Ter verduidelijking: het ‘is niet gebleken of het geding al dan niet is opgenomen’

  4. Hans Lindeboom op

    Deeltijd WW houdt ook minder werken in, maar is dat ook de bedoeling?
    Ik lees nergens dat ook van de top van het concern een financieel offer wordt gevraagd, dat lijkt met toch wel zo chic.