Werkgeversaansprakelijkheid

2

Een onderwerp dat een constante stroom van rechtspraak voortbrengt is de
aansprakelijkheid van werkgevers voor de schade van werknemers tijdens de
uitoefening van hun werkzaamheden. Reden genoeg voor een korte uiteenzetting
over dit onderwerp. En af te sluiten met enkele tips voor
werkgevers.

De wet

De wet bepaalt, kort gezegd, dat de werkgever zich als “goed werkgever” moet gedragen. Dat is een vage hoofdregel die verder in de wet wordt uitgewerkt: de werkgever is aansprakelijk voor schade die werknemers tijdens de uitoefening van hun werkzaamheden lijden, tenzij.

De werkgever kan zijn aansprakelijkheid afwenden als hij bewijst dat hij heeft voldaan aan zijn plicht om voor een veilige werkplek te zorgen. Verder kan de werkgever zijn aansprakelijkheid “ontlopen” als de werknemers opzettelijk of bewust roekeloos hebben gehandeld waardoor de schade is ontstaan.

De vraag of een werkgever aansprakelijk is voor schade van werknemers moet worden beantwoord aan de hand van de concrete omstandigheden van het geval. Ik geef enkele aansprekende voorbeelden uit de rechtspraak. Daarbij laat ik in het midden of de werkgever aansprakelijk was op grond van “goed werkgeverschap” (artikel 7:611 BW) of op grond van “bedrijfsongeval” (artikel 7:658 BW).

Vingers in machine

Een werknemer werkte met een verpakkingsmachine. Die machine kon worden stopgezet door het indrukken van een rode knop die zich op enige afstand van de machine bevond. De machine liep op enig moment vast en de werknemer probeerde handmatig het vastgelopen bakje los te maken, zonder dat hij eerst op de rode stopknop had gedrukt. De werknemer verloor bij die actie twee kootjes.

De werkgever was aansprakelijk voor de schade. Het werd de werkgever aangerekend dat hij had nagelaten om een gevaarlijke opening in de machine te dichten. De werkgever had zich moeten bedenken dat bij een dergelijke storing – die zich vaker voordeed – de werknemers niet steeds naar de rode stopknop zouden lopen voordat het vastgelopen bakje eruit zou worden gehaald. Er golden geen schriftelijke instructies.

Workshop rollerskates

Werkgevers kunnen ook aansprakelijk zijn voor activiteiten die in de “semi-werksfeer” plaatsvinden. Zoals een workshop “dansen op rollerskates”. Op een vrijdagmiddag na werktijd maar op het werk, valt een werkneemster tijdens de workshop en lijdt schade. De workshop werd door een ander bedrijf, ingeschakeld door de werkgever, georganiseerd. De werkneemster stelt de werkgever aansprakelijk.

Het Hof wijst de vordering toe omdat de werkgever zich niet als “goed werkgever” zou hebben gedragen. Het Hof hechtte waarde aan het feit dat de workshop plaats vond op het kantoor van de werkgever, dat de werkgever de activiteit mede had georganiseerd en dat er geen polsbeschermers e.d. waren uitgedeeld. Dat het organiserende bedrijf onvoldoende veiligheidsmaatregelen had getroffen kwam in dit geval voor rekening van de werkgever, aangezien hij dit bedrijf had ingehuurd. Ook had hij zijn werknemers niet ingelicht over het feit dat er voor hen kennelijk geen aansprakelijkheidsverzekering was afgesloten. De werkgever had volgens het Hof kortom onvoldoende gedaan om haar werknemers te beschermen tegen het gevaar van vallen tijdens de workshop en om dekking te bieden tegen de door hen als gevolg van een val geleden schade.

Spelen met hijskraan

Opzet of bewuste roekeloos gedrag van werknemers wordt niet snel aangenomen. Tot slot echter een duidelijk voorbeeld uit de rechtspraak waar wel sprake was van  roekeloos gedrag: een werknemer (uitzendkracht) werkt bij het afladen van materialen van een 35 meter hoge hijskraan. Na de laatste vracht laat de werknemer zich door de hijskraan bij wijze van spel enkele meters optakelen. Hij wordt plots door een windvlaag ophoog geblazen, houdt krampachtig aan de takel vast, maar hij houdt het niet en valt 13 meter omlaag. De werknemer vordert schade van zijn werkgever. De vordering wordt afgewezen, mede omdat de werknemer zich bewust roekeloos heeft gedragen.

Uit de jurisprudentie (de hierboven genoemde uitspraken zijn slechts een topje van de ijsberg) is niet eenvoudig een algemene leer te distilleren. De omstandigheden van elk geval zijn uniek en moeten dus iedere keer afzonderlijk worden beoordeeld. Toch kan ik u enkele algemene tips geven.

Tips voor de werkgever:

  • Onderzoek de mogelijkheden om een veilige werkplek te creëren.
  • Neem de redelijkerwijs mogelijke maatregelen om die veilige werkplek te creëren. Het voldoen aan ARBO-richtlijnen is soms zelfs niet genoeg.
  • Stel (veiligheids)instructies op.
  • Zorg ook dat deze instructies nageleefd worden.
  • Treedt – zonodig hard – op als de (veiligheids)instructies niet nageleefd worden. Een slechte gewoonte (van werknemers) ontstaat immers snel als de werkgever daartegen niet consequent optreedt (zie het geval van de verpakkingsmachine). Denk daarbij aan het schriftelijk vastleggen van de overtreding van de werknemer; waarschuw de werknemer dat een volgende overtreding consequenties heeft voor het voortbestaan van de arbeidsovereenkomst.
  • Zorg dat de werknemers zich bewust zijn van het gevaar.
  • Tracht begrip te kweken voor uw situatie bij de werknemers; dat de werkgever aansprakelijk kan zijn en dat hij dus ook zal (moeten) optreden tegen overtredingen van de (veiligheids)voorschriften.
  • Verzeker uw werknemers behoorlijk.
  • Let ook op bij bedrijfsuitjes en andere werkgerelateerde activiteiten. Zorg ook daar voor veilige omstandigheden en sluit zonodig verzekeringen voor de werknemers af.
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone
Lees meer over:

Over Auteur

Redactie XpertHR Actueel

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat jij op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

2 reacties

  1. Dus als ik het goed begrijp heb ik recht op een ziektewet uitkeriring inclusief mijn gemiddeld aantal overuren in de afgelopen 52weken want ik ben namelijk uitgegleden op een werklokatie waar het bouwterrijn vol lag met ijs,zand en sneeuw

  2. vanheule michel op

    de werkgever dient zich te verzekeren volgens mij voor de WG aansprakelijkheid conform art 611. De vraag is:
    – wat is mogelijkerwijze het bedrag dat hij riskeert te moeten betalen
    – en bijgevolg, voor welk bedrag dient hij zich best te verzekeren, of is dat ook bij wet vastgelegd
    – wat is gangbaar in Nl als verzekerd bedrag voor het risiko WG aansprakelijkheid

Reageer