Variatie op XYZ-formule: Z-factor is variabel en niet maximaal 0,5

0

Een Groningse kantonrechter past de XYZ-formule toe in een kennelijk onredelijk ontslagzaak, maar meldt daarbij expliciet dat de Z-factor variabeler is dan de gerechtshoven afgelopen zomer in hun arresten vaststelden.

De situatie

Een werknemer is sinds 1978 werkzaam als docent. Hij is regelmatig ziek vanwege spanningsklachten. Als hij een dag per week minder gaat werken gaat het geruime tijd goed. Maar vanaf 1 september 2004 is hij 100 procent ziek. De bedrijfsarts meent dat de ziekte veroorzaakt is door een combinatie van factoren: arbeidsomstandigheden, persoonlijke factoren, verminderde psychische belastbaarheid en gehoorproblemen. Hij kwalificeert de ziekte als werkgerelateerd. De verwachting is dat de docent weer aan het werk kan als rekening gehouden wordt met zijn beperkingen. De vraag is wel of dat binnen zijn eigen werk kan.

Als de arbeidsdeskundige een aantal maanden later oordeelt dat de docent alleen onder bepaalde voorwaarden weer aan het werk kan, gaan de werkgever en werknemer in gesprek. Ze komen tot drie mogelijke oplossingen: terugkeer op de oude werkplek, terugkeer in een passende functie of outplacement. In een vervolgbespreking geeft de werkgever aan alleen outplacement nog als optie te zien.

In 2007 rapporteert het UWV dat de werkgever te weinig heeft gedaan voor de re-integratie van de werknemer. De werkgever heeft onder andere niet de onderzoeksinspanningen uit de wet Poortwachter uitgevoerd. De werkgever heeft ook niet goed gezocht naar passende of gangbare arbeid voor de werknemer, terwijl er genoeg mogelijkheden zijn in een organisatie met ongeveer 1000 medewerkers en meer dan 30 verschillende functies op en onder het functieniveau van de werknemer.

De werknemer heeft in het kader van arbeidstherapie en re-integratie een tijdje twee ochtenden per week in de mediatheek en een aantal dagdelen op een andere school gewerkt. De werkgever heeft de werknemer één functieaanbod gedaan in de ziekteperiode van  twee jaar. Als de werknemer uiteindelijk wordt ontslagen, krijgt hij geen financiële compensatie.

De vraag

De werknemer vindt het ontslag kennelijk onredelijk omdat de gevolgen voor hem te groot zijn in vergelijking met het belang dat de werkgever heeft bij het ontslag.

De werkgever vindt het ontslag terecht omdat de werknemer ontslagen is na twee jaar ziekte, er is voldaan aan de re-integratie verplichtingen en de werknemer er in inkomen niet op achteruit gaat.

Het oordeel

De arbeidsongeschiktheid van de werknemer is deels gerelateerd aan het zwaarder wordende werk, en deels komen de problemen ook voort uit de persoon zelf. Maar de kantonrechter vindt dat de werkgever te snel heeft geopteerd voor een exit-traject. Een onderzoek naar alternatieven was heel goed mogelijk, ook al is het voor de werkgever, zoals de kantonrechter het mooi verwoordt: ‘geen sinecure om per individuele leerkracht een haute couture kostuum te ontwerpen.’ Ook in het re-integratietraject heeft de werkgever steken laten vallen.

Het lange dienstverband (25 jaar), de slechte arbeidsmarktpositie van de werknemer door zijn klachten en het feit dat de werkgever geen financiële voorziening heeft getroffen, maken samen met het hierboven geschetste het ontslag volgens de kantonrechter kennelijk onredelijk.

De kantonrechter zoekt voor de berekening van de vergoeding aansluiting bij de XYZ-formule maar geeft daarbij aan dat de Z-factor variabel is. Die wordt bepaald door de feiten. De kantonrechter wijkt daarmee af van de  XYZ-formule die afgelopen zomer door de gerechtshoven, met uitzondering van het hof Den Haag, is ontwikkeld. In die laatste formule is het uitgangspunt voor de correctiefactor Z=0,5 met de bedoeling om daarmee een maximale schadevergoeding bij een kennelijk onredelijke opzegging vast te leggen.

De werknemer krijgt een schadevergoeding mee van € 72.000.

LJN BK1218
kantonrechter Groningen
eerste aanleg
07 oktober 2009

Door mr. Ingrid Kooijman

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.