‘Schadevergoedingsrecht beter regelen’

0

Er is een verbetering nodig van het schadevergoedingsrecht bij werkgerelateerde gezondheidsschade. Reguliere werknemers zouden hetzelfde recht moeten krijgen als ambtenaren.

Dat bepleit Barend Barentsen in zijn oratie tot bijzonder hoogleraar.

Grote gaten

Het schadevergoedingsrecht voor werknemers (behalve ambtenaren) kent volgens Barentsen grote gaten. ‘Om voor schadevergoeding in aanmerking te komen, moet je als werknemer aantonen dat de werkgever tekort is geschoten in zijn zorgplicht. En hoewel de rechtspraak redelijk werknemersgezind is, vallen er jaarlijks toch verschillende mensen tussen wal en schip. Zij kunnen niet aantonen dat de werkgever tekort is geschoten in zijn zorgplicht, terwijl ze wel schade hebben geleden.’

Voorbeeld

Een voorbeeld is de werknemer die voor zijn werk de auto in moet: ‘Een werkgever kan qua zorgplicht niet veel meer doen dan zeggen goed op de weg te letten. Dus als er een ongeval plaatsvindt, kan de werknemer in theorie moeilijk protesteren. En dat terwijl het wel wenselijk is dat de werknemer zijn schade vergoed krijgt. Het is niet logisch dat je zelf voor de kosten moet opdraaien voor gezondheidsschade die je tijdens je werk oploopt.’
Ook agressie op de werkvloer, bijvoorbeeld in de zorg, is een probleem. Ook daar hoeft geen sprake te zijn van nalatigheid van de werkgever, terwijl de werknemer wel met de schade zit.

Scheef

Ambtenaren hebben op dit moment meer mogelijkheden om hun werkgever aansprakelijk te stellen. Anders dan bij reguliere werknemers is het voor hen geen voorwaarde dat de werkgever (de overheid dus) tekort is geschoten in haar zorgplicht voor veilige arbeidsomstandigheden. ‘Dat is een scheve situatie. Helemaal wanneer mensen hetzelfde werk doen, terwijl ze via een andere constructie aan de slag zijn.’

Oprekking van de wet

De Hoge Raad heeft onlangs de randen van de wet opgezocht door een medewerker van een tbs-instelling een vergoeding te geven. ‘Maar eigenlijk, als je heel eerlijk bent, is daar wat recht is krom gebogen om een goed resultaat voor de werknemer te bereiken. Beter zou het zijn wanneer we in de wet erkennen dat schuld geen voorwaarde is om een schadevergoeding uit te keren. Vasthouden aan het schuldvereiste èn volledige slachtofferbescherming is gewoon niet in alle gevallen haalbaar.’

Omgekeerde normalisatie

De trend is om ambtenaren zoveel mogelijk aan werknemers gelijk te stellen. Op het vlak van werkgerelateerde schade moet de gelijkstelling juist in omgekeerde richting plaatsvinden. ‘De politieke haalbaarheid daarvan is natuurlijk wel een kwestie. Volgens mij zouden zowel werkgevers als werknemers kunnen instemmen met gelijktrekking, wanneer àlle slachtoffers een sociale uitkering krijgen (ongeacht de schuld), waarbij die uitkering wel lager is doordat het smartengeld wordt afgeschaft. Er wordt dan dus in meer gevallen minder uitgekeerd. In bijna alle ons omringende landen bestaat zo’n systeem, dus erg nieuw is het ook niet. Voor werkgevers is het naast fatsoen ook een kwestie van aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden: “Wanneer u ziek wordt tijdens het werk, wordt er voor u gezorgd.”’

Albeda Leerstoel

Barentsen bekleedt sinds vorige week de Albeda Leerstoel, die zich bezig houdt met arbeidsverhoudingen in de publieke sector. De leerstoel is van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Leiden en het CAOP samen. 

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.