‘Neem gevaarlijke stoffen op in RI&E’

0

Werken met gevaarlijke stoffen kan zorgen voor risicovolle situaties voor je werknemers. Hoe zorg je als HR voor een gezonde en veilige werkplek? Heleen den Besten is projectleider arbeid en zorg van Long Alliantie Nederland en beantwoordt 5 vragen over risicovolle stoffen.

1. Zijn HR-professionals zich voldoende bewust van de risico’s die kleven aan het werken met gevaarlijke stoffen?

‘Overall gezien kun je zeggen dat er nog onvoldoende bewustzijn is van de gezondheidsrisico’s van schadelijke stoffen. Nog steeds worden mensen ziek door blootstelling aan stoffen op het werk. In Nederland heeft naar schatting tussen 1 en 5 miljoen werknemers kans om blootgesteld te worden aan stoffen op de werkvloer. Van de patiënten met COPD of astma wordt geschat dat zo’n 15 procent is veroorzaakt op de werkvloer.’ Jaarlijks sterven ca. 2000 mensen door blootstelling aan stoffen op het werk’

2. Wat zijn de gevolgen van onvoldoende aandacht voor gevaarlijke stoffen?

‘Ziekteverzuim. Daarbij zijn longziekten vaak een sluipend proces. Mensen herkennen het niet direct, maar zijn kortademig en vermoeid. Hierdoor functioneren ze vaak al langere tijd minder goed, wat invloed heeft op de productiviteit. Medewerkers met een longaandoening kunnen overigens vaak blijven werken, mits er aangepaste omstandigheden zijn. Voorbeelden van mogelijke aanpassingen in het werk vind je in werkwijzers ontwikkeld door Longfonds:
Werkwijzer Astma
Werkwijzer COPD 

3. Wat kun je als HR doen om risico’s te beperken?

‘Maak een goed arbobeleid voor je organisatie waarin je alle arbeidsrisico’s toelicht en aangeeft hoe je ze wilt beperken of voorkomen. Uit de praktijk blijkt dat de kwaliteit van de risico inventarisatie als het gaat om stoffen vaak onvoldoende is. Het kan ook erg ingewikkeld zijn. Ik was onlangs bij een organisatie waar gewerkt werd met zo’n 200 verschillende stoffen, die in combinatie ook weer allerlei reacties kunnen veroorzaken. Er zijn veel regels en niet voor alle stoffen zijn (publieke) grenswaarden beschikbaar. Dan is het niet altijd eenvoudig om de risico’s in kaart te brengen. Dat hoef je als HR-medewerker natuurlijk niet allemaal zelf te doen. Het is belangrijk om de juiste expertise in huis te hebben of een expert in te schakelen, bijvoorbeeld via de arbo-dienst. Ook zijn er hulpmiddelen, zoals de website Stoffenmanager.

4. Welke maatregelen moet een werkgever nemen?

‘Dat is afhankelijk van het soort risico’s waar je mee te maken krijgt. In het algemeen volg je hierin de arbeidshygiënische strategie en start je met bronmaatregelen. Hierbij vervang je de gevaarlijke stof door stoffen die minder gevaarlijk voor de veiligheid of gezondheid van werknemers zijn. Zo kun je in plaats van verf met oplosmiddelen verf op waterbasis gebruiken. Het is niet altijd mogelijk om de bron aan te pakken, kijk dan of je technische maatregelen kunt inzetten. Denk bijvoorbeeld aan een goede afzuiging. Ook kijk je in deze fase of je werkprocessen kunt aanpassen. Machines kun je buiten schoonmaken in plaats van in de werkplaats. Door de vloer aan te vegen met een bezem, veeg je stof de lucht in. Gebruik liever een industriële stofzuiger. Als deze maatregelen nog niet voldoende zijn kijk je naar persoonlijke beschermingsmiddelen. In de arbo-catalogus staan er per sector maatregelen uitgewerkt die je kunt inzetten.’

5. Zijn er nog meer zaken waar je als HR op let?

‘Blijf vanuit HR alert op klachten, als meerdere mensen aangeven last te hebben van luchtwegen kun je met de bedrijfsarts bespreken of er een oorzaak kan liggen in blootstelling aan stoffen in het werk. Een ander belangrijk aandachtspunt: zorg dat werknemers zich houden aan de regels die je maakt. Wat ik in de praktijk vaak hoor is dat werknemers bijvoorbeeld even iets moeten lassen en dan geen afzuigapparaat aanzetten of een masker opzetten. Toch kun je tijdens dit soort korte momenten grote blootstellingsrisico’s hebben. Maak mensen daarvan bewust. Zorg ook dat leidinggevenden op de werkvloer het goede voorbeeld geven. Geef in werkoverleg aandacht aan veiligheidsrisico’s.’

Lees meer over:

Over Auteur

Marloes Oelen is contentcoördinator van XpertHR. Met haar journalistieke blik zorgt zij ervoor dat jij helemaal niks mist.