Mantelzorgers nóg verder in de knel op hun werk

0

Wanneer de veelgenoemde participatiesamenleving nóg verder vorm krijgt, zouden mantelzorgers daar weleens de dupe van kunnen worden. Wanneer ze nóg meer taken moeten gaan uitvoeren, kan ook het (betaalde) werk in de knel gaan komen.

Dat zei Margreet Woessner van stichting Werk&Mantelzorg afgelopen zondag, de Dag van de Mantelzorg.

Steeds meer mantelzorgers
1 op de 8 werknemers in Nederland combineert werk met mantelzorgtaken. In de zorgsector is dit zelfs 1 op de 4. En het aantal werkende mantelzorgers groeit. Want Nederland verandert van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving, de pensioenleeftijd wordt verhoogd en meer vrouwen en ouderen moeten aan het werk om de vergrijzing te kunnen opvangen.

Knelpunten
71 procent van de mantelzorgers ervaart knelpunten in het combineren van mantelzorgtaken met hun baan. Volgens Woessner kunnen de knelpunten nóg groter worden: ‘Veel mantelzorgers hebben de dingen zó geregeld dat ze al aan hun maximum belasting zitten. Wanneer er (in het kader van de participatiesamenleving) nóg meer taken richting de samenleving worden geschoven, kan de emmer weleens over gaan lopen bij een aantal van die mensen. Stel dat zoiets als een dagbesteding van een zorgbehoevende wordt afgestoten door de overheid, dan is dat een groot probleem voor sommige mantelzorgers omdat ze net in díe tijd konden gaan werken. Er worden verschillende regelingen mogelijk afgeschaft of ingeperkt; dat kan een fors probleem worden voor mensen die arbeid en zorg combineren.’ In de praktijk kijkt iedereen nu naar elkaar voor de oplossing, zegt Woessner: ‘Rijk, gemeenten en werkgevers, ze kijken allemaal naar elkaar. En uiteindelijk belandt het op het bordje van de mantelzorger.’

Betere balans
De noodzaak dringt voor een goede combinatie van werk en mantelzorg; bijna de helft van de werkende mantelzorgers voelt zich overbelast. Gemiddeld besteden zij 17 uur per week aan mantelzorgtaken. ‘Natuurlijk begrijp ik dat de verzorgingsstaat in de oude vorm niet meer overeind te houden is en dat er meer gedaan moet worden door burgers zelf, maar blijf als samenleving wél kijken naar de belasting van mensen. Als je ziet dat iemand overloopt, laat werkgevers, gemeenten en zorgverzekeraars dan kijken of er samen een oplossing bedacht kan worden. Niemand is er bij gebaat als ook mantelzorgers ziek worden, de ziektewet ingaan en uiteindelijk een uitkering ontvangen.’

Taak voor werkgevers
Daarnaast kunnen ook werkgevers verschillende dingen doen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om bekendheid van het fenomeen mantelzorgen. Zo is de helft van de leidinggevenden niet op de hoogte van mantelzorgtaken en meer dan 50 procent van de mantelzorgers praat niet over zijn mantelzorgtaken op het werk. ‘Zorg dat er een cultuur is waarin gesproken kan worden over mantelzorg. Het getuigt van goed werkgeverschap als je open staat voor een dialoog over de combinatie van werk en privé. Wat ook helpt: werknemers vertellen wat eigenlijk onder mantelzorg valt. Als je af en toe een privételefoontje van een zieke opneemt, is dat net zo mantelzorgen als aangepaste werktijden. Het draait om bewustwording.’

Maatwerk
Uiteindelijk gaat het om het leveren van maatwerk. ‘Ga om tafel zitten en vraag: “Wat heb je nodig van mij als werkgever?” Vaak weten mensen prima welke aanpassing in het werk kan helpen om de combinatie tussen werk en privé te vergemakkelijken. Ik ben er voorstander van dat er afspraken (bijvoorbeeld in cao’s) gemaakt worden over mantelzorg, zo kunnen ook minder goede werkgevers namelijk bewust gemaakt worden. Maar laten we het alsjeblieft niet dichttimmeren. Echt elke situatie is anders.’

Basti Baroncini, P&Oactueel

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.