Een tiende arbeidsongevallen door taalproblemen

3

Taalproblemen zijn een onderschatte factor bij het ontstaan van zware ongevallen op de werkvloer.

Tussen 5 en 10 procent van de arbeidsongevallen is te wijten aan taalproblemen, zegt onderzoeker Paul Lindhout, die op maandag 10 mei promoveerde op dit onderwerp aan de TU Delft. Volgens Lindhout zijn er grofweg drie oorzaken voor taalproblemen: te ingewikkelde veiligheidsinstructies, laaggeletterdheid en een meertalige werkvloer.

Moeilijke taal

Om te beginnen, de ingewikkelde werkinstructies: ‘De bevolking kent een verdeling in taalvaardigheid. En wat je ziet is dat degenen die de veiligheidsinstructies schrijven, zich aan het ene uiterste begeven, terwijl de mensen die ze moeten lezen vaak aan de andere kant zitten. Als een magazijnmedewerker een instructie op academisch niveau moet lezen, kan het misgaan. Er wordt te weinig voor de doelgroep geschreven. Schrijvers van dat soort documenten zouden geschoold moeten worden in makkelijk schrijven.’
Uit het onderzoek blijkt dat ongeveer 50 procent van de veiligheidsdocumenten in Nederlandse hoog-risicobedrijven onvoldoende leesbaar is.

Laaggeletterdheid

‘Echt analfabetisme komt nauwelijks voor op de werkvloer. Je hebt het dan over ongeveer 2 procent van de bevolking, mensen die vaak te zwakbegaafd zijn om te kunnen werken. Maar we hebben wel ongeveer 10 procent laaggeletterden. En uit ander onderzoek blijkt dat zo’n 25 procent van de mensen onvoldoende niveau heeft om met informatietechnologie bezig te zijn. Dat is een groot maatschappelijk probleem! We focussen steeds op die 10 procent laaggeletterden, maar een kwart van de mensen kan niet meekomen op een gebied dat ongelofelijk belangrijk wordt in de toekomst. Doen we daar niets aan, dan laten we een kwart van de beroepsbevolking in de kou staan.’

Meertalige werkvloer

‘Steeds vaker lopen allerlei culturen door elkaar in een bedrijf, terwijl bedrijven niet weten hoe ze met die diversiteit om moeten gaan als het gaat om taal. En als je elkaar niet begrijpt, wordt de kans op een ongeluk groter.’
Taalproblemen kunnen zelfs fatale gevolgen hebben. Zo laadde een Italiaanse mijnwerker in 1956 tegen de instructies een wagentje in een mijnlift in het Waalse Marcinelle. Het wagentje raakte klem en veroorzaakte uiteindelijke een mijnramp waarbij 262 doden vielen. Onder de mijnwerkers werd een mix van Italiaans, Frans en Vlaams gesproken, wat waarschijnlijk leidde tot de ramp.

Historisch

Volgens Lindhout is de geringe aandacht voor taalproblemen voor een deel historisch verklaarbaar. ‘In eerste instantie is er bij bedrijven, terecht, veel aandacht geweest voor technische veiligheidsmaatregelen. Daarna kwamen management, voorschriften en procedures in beeld en nu pas zitten we in een fase waarin we meer focussen op de factoren gedrag en cultuur, waar taal een onderdeel van is.’

Wat te doen?

Bedrijven kunnen verschillende acties ondernemen, volgens Lindhout: ‘Bij binnenkomst kun je mensen aan een snelle taalcheck onderwerpen. Wanneer die onvoldoende is kun je overwegen zo iemand geen gevaarlijk werk te laten doen. Ook kun je iemand op taalcursus sturen of een buddy aanstellen die de veiligheidsinstructies vertelt en controleert of iemand zich die ook daadwerkelijk eigen heeft gemaakt. Die check of het wel begrepen is, is heel belangrijk.’

Basti Baroncini, redacteur P&Oactueel

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

3 reacties

  1. Jet Hangelbroek op

    Dit jaar is er in vanuit gemeenten en het rijk geld beschikbaar voor werkgevers die werknemers een taaltraject willen aanbieden.
    Zie hetbegintmettaal.nl onder /werkgevers. Onder /account vindt u de gegevens van contactpersonen in uw regio voor meer informatie.

  2. Dit geld echter alleen voor werknemers die in Nederland wonen en niet afkomstig zijn uit de EU. Wij hebben een Portugeese werknemer die woonachtig is in Duitsland, voor deze werknemer wordt dit traject niet aangeboden. Terwijl wij wel degelijk te maken hebben met taal problemen op de werkvloer.

  3. Astrid van der Lee op

    Als de EU-werknemer niet woonachtig is in Nederland, dan kan er inderdaad geen taaltraject door de gemeente worden aangeboden. Maar dus wel aan alle EU-werknemers die wel in Nederland wonen. Echt een buitenkans voor werkgevers en werknemers om nu te investeren in het leren van de taal.