‘Werknemers kunnen meer zelfsturend leren’

1

Werknemers die zelfsturend leren binnen een organisatie, leggen makkelijker een link met de praktijk, leren beter, wisselen onderling beter hun kennis uit en zijn flexibeler op de werkvloer.

Dat zegt Nicolet Theunissen van TNO, die een model ontwikkelt om werknemers laagdrempelig zelfsturend te laten worden.

Zelfsturend leren is niet dat je zegt ‘zoek het maar uit’, zegt psychologe Nicolet Theunissen van TNO (Afdeling Training Innovations): ‘Het betekent dat medewerkers zelf de regie nemen om na te denken over hun eigen leren. Het ideaal is wanneer mensen denken: Waar wil ik beter in worden? En hoe wil ik dat bereiken? Binnen organisaties daarentegen is het vaak zo dat de leidinggevende zegt: Misschien moet jij deze cursus maar eens gaan volgen. Maar een cursus hoeft helemaal niet de beste oplossing zijn. Stel dat iemand betere rapporten wil leren schrijven, dan kun je hem wel op een schrijfcursus doen, maar misschien heeft hij wel veel meer baat bij intervisie met een collega. Hij leert meer en het kost minder.’

Voorbeeld: Defensie

Een organisatie waar men druk bezig is met zelfsturend leren, is Defensie. ‘Voorheen waren opleidingen gericht op oorlogsvoering aan het front, maar tegenwoordig heb je andere vaardigheden nodig als logistiek, opbouw en onderhandelen met stamhoofden. Maar dat past niet allemaal in een opleiding. Defensie wil dus een beroep doen op de inventiviteit en flexibiliteit van de militairen: het is de bedoeling dat ze in Afghanistan ter plekke problemen kunnen oplossen. Daarvoor heeft TNO een serious gaming-opstelling gemaakt, waarbij ze in een computerspel zogenaamd een Afghaanse markt op moeten lopen. Dat gaat eerst natuurlijk mis, waarbij de helft doodgaat. Vervolgens is er een ronde van reflectie waarbij men met elkaar overlegt hoe het beter moet. Vervolgens gaat het wel goed. De kern is dat ze leren zelf na te denken hoe ze ergens beter in kunnen worden.’

Invoeren

Toch is zelfsturend leren niet iets wat je onmiddellijk kunt invoeren, zegt Theunissen: ‘In het middelbaar onderwijs wordt het geprobeerd, maar dat is  niet direct gelukt. Eigenlijk moet je mensen opvoeden om zelf hun leren te sturen. Wanneer ze altijd passief zijn geweest in hun kennisontwikkeling, moet je daar langzaam mee beginnen. Als er een bedrijfscursus wordt gegeven, doe dan bijvoorbeeld een beroep op hun eigen initiatief, zo gaan ze meer zelf nadenken over wat ze precies willen leren en hoe dat dan moet.’

Overleg over de uiteindelijke leerdoelen is altijd nodig, het leren geschiedt immers wel in een bedrijfscontext. Maar de weg ernaartoe kan door mensen zelf ingevuld worden. ‘Wanneer ondernemingen hiermee willen beginnen, is het verstandig om eerst een scan te maken van de stand van zaken: hoe zelfsturend zijn de mensen nu al en in hoeverre wordt het al door het bedrijf gefaciliteerd? Vervolgens kun je langzaam beginnen met het bijwerken van de vijf competenties die nodig zijn voor zelfsturend leren: hij of zij neemt de controle over het leerproces, gebruikt leerstrategieën, doet een beroep op de sociale omgeving voor informeel leren, relateert het leren aan de praktijk, en reflecteert op zowel taakuitvoering als op leer- en ontwikkelprocessen.’

Hobby’s

Voor een belangrijk deel is het dus maatwerk, erkent Theunissen: ‘Mensen kunnen prima zelfsturend leren als het om bijvoorbeeld hobby’s gaat: dan weten ze heel goed wat ze willen weten en kunnen en hoe ze dat moeten bereiken, maar dat vergeten ze soms in hun werk. Maar misschien worden ze soms ook wel ontmoedigd door het bedrijf. Werkgevers moeten het namelijk wel echt mogelijk maken om zelfsturend te leren.’

Basti Baroncini, redacteur P&Oactueel

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone
Lees meer over:

Over Auteur

Redactie XpertHR Actueel

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat jij op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

1 reactie

  1. Isa, Personeelsfunctionaris op

    Dit is toch niet nieuw? Misschien in een ander jasje gestoken, maar iets zeer vergelijkbaars heb ik enkele jaren geleden al geleerd met “de zeven bronnen van arbeidsvreugde”…… Misschien dat door deze andere insteek het bereik van de doelgroep (=werkgevers) vergroot wordt, in dat opzichte een goede zaak m.i. Wij passen het in elk geval reeds toe in onze organisatie.

Reageer