JurisprudentieWerkgever trekt collectieve arbeidsvoorwaarde in na 20 jaar

0

Opnieuw een zaak waarin een langlopende arbeidsvoorwaarde door de werkgever wordt ingetrokken. Dit keer kwalificeerde de rechter het als een collectieve arbeidsvoorwaarde. De werkgever moet de enige werknemer die bezwaar maakte wel compenseren.

Wat eraan voorafging

Een technicus en bezorger is sinds 1997 in dienst bij een elektronica- en witgoedbedrijf. Vanaf het begin neemt de werknemer oude apparaten mee naar huis om te repareren en daarna te verkopen. Hij doet dat met instemming en soms zelfs met medewerking van de eigenaar.

In 2018 wordt het bedrijf overgenomen. De nieuwe eigenaar deelt op een personeelsbijeenkomst in mei 2019 mee dat er geen oude apparaten meer van het bedrijf meegenomen mogen worden. Alle werknemers moeten daarvoor een verklaring ondertekenen. Een werknemer weigert dat. Hij vindt dat het meenemen, repareren en verkopen van oude apparaten een verworden recht is geworden. De werkgever blijft bij het standpunt en eind mei spreken ze af dat in afwachting van een uitspraak in deze rechtszaak de afgedankte apparaten tijdelijk worden opgeslagen in het magazijn. In januari 2020 staan daar inmiddels zo’n 100 apparaten.

Bij de rechter

De werknemer wil een verklaring voor recht dat hij de apparaten mee mag nemen op grond van een stilzwijgende afspraak dan wel op grond van een verworven recht. Als dat niet meer mag, wil hij compensatie van de inkomsten van 7.000 euro per jaar.

Volgens de voormalige werkgever was het meenemen van de apparaten bedoeld om de werknemer zijn technische kennis verder te laten ontwikkelen. Het was nooit de bedoeling dat het zo’n omvangrijke activiteit zou worden waarmee de werknemer geld zou verdienen. Inmiddels is ook de wetgeving op het gebied van hergebruik van oude apparaten veranderd.

De rechter oordeelt dat er hier sprake is van een duidelijke gedragslijn over een langere periode waaraan de werknemer rechten kan ontlenen. Het meenemen van de oude apparaten is een verworven recht, en zelfs een collectieve arbeidsvoorwaarde. Door de overgang van onderneming is de nieuwe werkgever verplicht deze in stand te houden.

De rechter overweegt, met verwijzing naar een eerder uitspraak van de Hoge Raad, dat:

  • de vorige eigenaar op de hoogte was van het meenemen van de apparaten en daar nooit bezwaar tegen heeft gemaakt;
  • het meenemen over een periode van meer dan 20 jaar werd gedaan;
  • de werknemer een aanzienlijk voordeel had bij de regeling en de werkgever geen nadeel;
  • er meerdere personeelsleden waren die dit deden;

De werkgever mag deze arbeidsvoorwaarde wel intrekken. Bij voortzetting zou de werkgever de strengere wettelijke regels voor recycling schenden. Daarnaast loopt de werkgever in middels wel een vergoeding voor de ingeleverde apparaten mis.

De activiteiten van de werknemer zijn ook in strijd met het bedrijfsbelang, gezien de grote schaal van de activiteiten en de concurrentie die de werknemer zijn werkgever daarmee aandoet. Voortzetting van de regeling is dan ook naar de eisen van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar, aldus de rechter.

De werknemer heeft – gezien de lange periode en de inkomsten uit de activiteit – wel recht op compensatie. Dat zijn inkomsten zo’n 7.000 euro per jaar zijn, kan hij niet onderbouwen. Daarom oordeelt de rechter dat de werknemer de apparaten die staan opgeslagen in het magazijn nog mag meenemen en daarbij een netto financiële compensatie krijgt van een bruto maansalaris.

In de praktijk

Opnieuw trekt een werkgever een arbeidsvoorwaarde in die al heel lang gebruikelijk is bij het bedrijf. Dat mag omdat de omstandigheden inmiddels sterk veranderd zijn. De werkgever moet daarbij wel oog hebben voor wat de werknemers daarbij mislopen. Waar de werkgever de schippers op de watertaxi moest tegemoetkomen met een lange overgangsperiode, moet deze werkgever de werknemer compenseren met geld en goederen.

Uitspraak: ECLI:NL:RBROT:2020:3996, 24 april 2020
De volledige case staat op XpertHR.

  • Mag je nog voor de eerste werkdag de arbeidsovereenkomst opzeggen? En mag je de toezegging van urenuitbreiding terugdraaien als het slechter gaat met het bedrijf? Lees in deze whitepaper de meest gestelde HR-vragen mét antwoorden over arbeidsvoorwaarden.

    Download hier de whitepaper
  • Antwoordbank XpertHR biedt arbeidsrechtelijke informatie, juridisch advies, praktische tools, praktijkcases, checklists en meer. Geïnteresseerd? Meer informatie >>>
Lees meer over:

Over Auteur

Sacha Luijkx is redacteur bij XpertHR Actueel. Met haar perfectionistische en pro-diversiteitsblik voorziet zij u van alles wat u moet weten rondom HR.