Werken buiten kantoortijd is funest voor gezinnen

0

Als een van de twee partners op onregelmatige uren werkt, is de kans op een scheiding 2,5 keer zo groot. Werken allebei de ouders buiten standaard arbeidstijden, dan is de kans ‘maar’ 1,6 keer hoger.

Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Kadri Täht. Zij promoveert 27 oktober aan de Faculteit der Sociale Wetenschappen van de Vrije Universiteit Amsterdam.

In ongeveer een op de vier gezinnen in Nederland werkt iemand buiten standaard arbeidstijden: ‘s avonds, ‘s nachts of in het weekeinde. Dat heeft vaak te maken met de aard van de baan, maar soms kiezen mensen ervoor vanwege de zorg voor kinderen. Als een van beide partners buiten standaard arbeidstijden werkt, komt er meer tijd voor kinderen vrij. Maar de winst in zorgtijd voor de kinderen gaat ten koste van gezamenlijke tijd van de ouders. Hierdoor is er een verhoogd risico op een slechtere relatie en uiteindelijk zelfs een verhoogde kans op het uiteenvallen van die relatie.

Niet gedacht

De resultaten waren opmerkelijk, zei Täht: ‘Toen we mensen vroegen of ze zich ongemakkelijk voelden bij de relatie en het onregelmatige werken, bleek daar niet zoveel van. Maar toen we keken naar de daadwerkelijke invloeden op de relatie, bleken die toch wel significant te zijn.’

Allebei onregelmatig werken

Uit de cijfers blijkt verder iets raars: wanneer allebei de partners onregelmatig werken, is de kans kleiner dat er een scheiding komt, dan wanneer maar één van de partners op rare tijden van huis is. Is hèt recept om je huwelijk te redden dan om ook maar onregelmatige uren te gaan draaien? ‘Haha, ja dat zou je denken. Nee, volgens mij is de sleutel dat je als partners samen tijd doorbrengt. Wanneer je allebei onregelmatig werkt, dan zijn er automatisch meer momenten waarop je samen thuis bent en aan je relatie kunt werken, of dat nou een zaterdagmiddag of maandagochtend is.’

Vergelijking met Verenigde Staten

De onderzoekster keek niet alleen naar Nederland, maar trok ook een vergelijking met andere landen zoals de VS. Daaruit bleek dat beide landen toch nog behoorlijk verschillen als het gaat om flexibel werken. In de VS is avond-, nacht- en weekendwerk veel sterker verbonden aan banen die wat betreft beloning en status niet zo aantrekkelijk zijn, terwijl ook de financiële compensatie geringer is dan in Nederland. Verder zijn er in ons land veel meer mogelijkheden om in deeltijd te werken en juist dit blijkt een goede manier te zijn om de gevolgen van niet-standaard arbeidstijd op te vangen.

Verder flexibiliseren van werktijden onwenselijk

Verdere deregulatie van werktijden zou volgens Täht ook in ons land tot Amerikaanse toestanden kunnen leiden. ‘Men moet zich bewust zijn van de gevaren voor de werknemers en hun gezinnen bij de keuze voor het werk in afwijkende schema’s. Ik denk dat de VS een goed voorbeeld is van hoe ver dingen kunnen gaan of waar de gevaren zijn. Belangrijk is dat mensen de keuze hebben om het een of het ander te kiezen en ook de middelen om zich te beschermen tegen de mogelijke negatieve gevolgen (zoals parttime werk, loon / rusttijd compensatie, enzovoorts).’

Tips voor P&O

Werkgevers kunnen de eventuele schade voor onregelmatig werkende medewerkers verminderen, zegt Täht. En wel op drie manieren.

  1. Geef mensen een keuze òf ze flexibel werken, en àls ze flexibel werken, wanneer dan. Als mensen invloed hebben op de uren die ze werken en dat een beetje kunnen voorspellen en reguleren, dan worden belangrijke negatieve effecten weggenomen.
  2. Maak medewerkers bewust van de mogelijke negatieve consequenties. Dan kunnen ze er ook op inspelen in hun privésituatie.
  3. Zorg ervoor dat mensen niet terecht komen in een situatie waarin ze gedwongen worden om op onregelmatige tijden te werken zonder dat daar een soort van compensatie tegenover staat. Mensen lijden het meest wanneer ze ontevreden zijn met de situatie.
Lees meer over:

Over Auteur

Basti Baroncini schrijft met liefde over alle onderwerpen binnen het HR-vakgebied, maar zijn hart gaat pas écht sneller kloppen wanneer het gaat om strategie en om mensen. Sociale innovatie, duurzame inzetbaarheid, ontwikkeling & onderwijs, verandertrajecten, draagvlak, communicatie en leiderschap zijn voorbeelden van onderwerpen waar hij graag over schrijft.