Vrouwen nemen niet vaker zorgverlof op

0

Vrouwen nemen niet vaker (kort- of langdurig) zorgverlof op dan mannen. Dat ondanks het beeld dat vrouwen op het werk vaker afwezig zijn om voor iemand te zorgen.

Dat blijkt uit onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP).

Volgens professor Saskia Keuzenkamp is het moeilijk om hier een verklaring voor te geven: ‘Je zou kunnen denken dat vrouwen vaker in deeltijd werken en daardoor meer regelmogelijkheden hebben. Maar uit de cijfers blijkt zoiets niet. Het is makkelijker om voor mannen te verklaren wanneer ze verlof opnemen (of juist niet) dan voor vrouwen.’

Rechthebbend

Het SCP deed onderzoek naar verlofregelingen en het gebruik daarvan. Vrouwen geven vaker aan dat ze rechthebbende zijn: ze hebben dus vaker een familielid om voor te zorgen. ‘Dat is gek, want als het gaat om directe familie, zou je denken dat mannen en vrouwen dat evenveel hebben. Kijken we naar het daadwerkelijk opnemen van zorgverlof, dan zien we geen verschil tussen mannelijke en vrouwelijke werknemers. Behalve bij ouderschapsverlof, dat gebruiken vrouwen veel vaker.’

Geen zorgverlof opnemen

Uit het onderzoek blijkt dat veel werknemers geen zorgverlof opnemen. Slechts 2 procent van alle werknemers heeft korte tijd verlof opgenomen voor kortdurende zorg. Voor langdurige zorg werd door 1 procent van alle werknemers verlof op. Vaak kozen werknemers ervoor om gewoon een dag vrij te nemen.
Saskia Keuzenkamp vindt dat opvallend: ‘Ik wist het wel uit eerdere onderzoeken, maar als je er weer induikt besef je weer hoe weinig er gebruik van wordt gemaakt. Mensen hebben er recht op. Klaarblijkelijk zijn ze geneigd het zelf op te lossen. Pas als het ze echt teveel wordt, maken ze gebruik van deze regeling voor zorgverlof.’

Probleem

Op zich is dat natuurlijk niet gek: dat mensen het eerst proberen zelf op te lossen, en pas in uiterste nood een beroep doen op deze regeling. Keuzenkamp beaamt dat: ‘Maar er ontstaat wel een probleem wanneer iemand wèl de behoefte heeft aan zorgverlof, maar dat niet kan doen. Die discrepantie is nog best groot. Twintig procent van de rechthebbenden die er behoefte aan hebben, kan er geen gebruik van maken.’
Ondervraagden gaven in het onderzoek aan dat ze collega’s niet extra wilden belasten of dat hun werk een verlof niet toeliet. Sinds de openbaarmaking van het rapport kreeg Keuzenkamp echter  verschillende mailtjes van mensen die zeggen dat de werkgever het zorgverlof tegenhoudt: ‘In het rapport vinken mensen de keuze “het werk laat het niet toe” aan, maar we weten niet of dat een eigen inschatting is of een verbod van de werkgever.’

Belemmeringen

Bij ouderschapsverlof vormt het werk een minder grote belemmering (26 procent) voor verlofopname dan de financiële gevolgen (35 procent). De financiële consequenties zijn voor de niet-gebruikers in een kortdurende en langdurende zorgsituatie nauwelijks een argument. Voor kortdurende zorgverlof is dat begrijpelijk omdat het loon goeddeels doorbetaald wordt. In een langdurende zorgsituatie is het opmerkelijk, aangezien langdurend zorgverlof onbetaald is. Blijkbaar zijn in een kortdurende en langdurende zorgsituatie de werkomstandigheden een grotere belemmerende factor bij verlofopname dan de financiële gevolgen, terwijl deze laatste bij ouderschapsverlof juist een belangrijker rol spelen.

Basti Baroncini, redacteur P&Oactueel.

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.