Slachtoffers IJslandse aswolk krijgen geen loon

6

Werknemers die vorige week niet naar huis konden vliegen door de IJslandse aswolk, hoeven niet te verwachten dat hun werkgever hun loon doorbetaalt. Wel zijn er enkele uitzonderingen.

Dat zegt de Amsterdamse arbeidsrechtadvocaat Catharina Kat in antwoord op vragen van P&Oactueel.

Volgens Kat luidt de hoofdregel – in de wet – dat er geen loon hoeft te worden betaald, wanneer er niet wordt gewerkt. Daarop zijn wel enkele uitzonderingen, bijvoorbeeld wanneer de oorzaak van het niet-werken in redelijkheid voor rekening van de werkgever behoort te komen. Te denken valt dan aan bijvoorbeeld liquidatie, sluiting, reorganisatie van de onderneming, bedrijfsstoringen, gebrek aan orders of grondstoffen en brand en explosies in een daarvoor gevoelig bedrijf. In dit geval is dat niet aan de orde.

Aswolk

Arbeidsrechtadvocaat Catharina Kat: ‘De vakantie-vierende werknemer die wegens de aswolk niet tijdig naar Nederland kon terugkeren om zijn werk op de afgesproken datum te hervatten, zal naar mijn mening geen aanspraak kunnen maken op doorbetaling van loon over de extra dagen die hij noodgedwongen in het buitenland moest doorbrengen en waarop hij niet heeft gewerkt. De aswolk betreft een exceptioneel risico. Het niet werken heeft niets van doen met het bedrijf van de werkgever. Ook zie ik geen aanknopingspunten op grond waarvan het redelijk geacht zou moeten worden dat het niet- werken voor rekening van de werkgever komt. Het niet tijdig terugkeren van vakantie komt normaal gesproken voor rekening en risico van de werknemer. Niet valt in te zien, dat en waarom dat in dit geval anders zou moeten zijn.’

Uitzonderingen

Wel zijn er volgens Kat twee belangrijke uitzonderingen te maken: ‘Menige piloot in dienst van KLM zal wegens de aswolk een of meerdere dagen zijn werk niet hebben kunnen verrichten. Mogelijk geldt hetzelfde voor sommige medewerkers op de bloemenveiling in Aalsmeer: als gevolg van de aswolk was de aanvoer van bloemen (via Schiphol) naar de veiling immers geheel geblokkeerd. In deze beide gevallen houdt het niet kunnen werken rechtstreeks verband met de aard van het door de werkgever uitgeoefende bedrijf. Ik meen dan ook dat deze werknemers wel met succes aanspraak kunnen maken op doorbetaling van loon.’
Hetzelfde geldt voor werknemers die door de aswolk vast kwamen te zitten op een dienstreis. ‘De werknemer die voor zijn werk naar Peking moest en daar als gevolg van de aswolk vast kwam te zitten, heeft mijns inziens zonder meer aanspraak op doorbetaling van loon. Hij kwam immers vast te zitten tijdens de uitvoering van een door de werkgever aan hem gegeven werkopdracht. Dat zo zijnde, is het redelijk dat het niet-werken voor rekening van de werkgever komt.’

Uitzondering bij uitzondering

Ten aanzien van werknemers die tijdens een dienstreis vast zijn komen te zitten in een stad of land van waaruit per trein, boot of auto naar het bedrijf van de werkgever c.q. de volgende zakelijk plaats van bestemming (terug)gereisd zou kunnen worden (bijvoorbeeld Parijs), gaat het voorgaande niet onverkort op. Verdedigbaar is dat het risico van het niet-werken niet voor rekening van de werkgever komt, indien de werknemer in staat was c.q. geacht moet worden te zijn geweest om per auto, trein of boot terug te reizen en -zonder overleg met de werkgever- geen enkele poging heeft ondernomen om alternatief vervoer te regelen.

Basti Baroncini, redacteur P&Oactueel

 

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

6 reacties

  1. Anneke Eyck op

    Deze opvatting bevreemdt mij. Op een andere site (HR- rendement) is op 19 april luid en duidelijk verkondigd dat het verzuim wegens de aswolk als calamiteitenverlof dient te worden gezien.
    Wat is wijsheid voor een werkgever?

  2. Janet de Vreede op

    Wij hebben 1 dag calamiteitenverlof gegeven en rest van de bovenwettelijke vakantiedagen ingehouden. Dit vonden we wel zo netjes. Het betrof in ons bedrijf van 150 werknemers maar 2 werknemers.

  3. Bij ons betrof het 3 werknemers waarvan 2 op zakenreis. Al voor dit probleem werd besproken in de media (inderdaad zijn de professionele meningen blijkbaar verdeeld) heeft onze organisatie besloten dat hier geen enkele opzet van de medewerker in het spel is waardoor we de volledige periode als calamiteitenverlof hebben aangemerkt (1 week).

  4. bij ons waren 4 medewerkers in het buitenland, waarvan 1 op vakantie. Deze mensen kwamen vast te zitten in het weekend. Degenen die op zaterdagochtend naar huis zouden vliegen krijgen 5 uur per dag in het weekend calamiteitenverlof en dan de eventuele gemiste werkdagen ook als calamiteitenverlof. Degene die zou terugvliegen op zondagavond, krijgt geen weekenduren vergoed.

    Degene die op vakantie was, krijgt haar werkdagen vergoed als calamiteitenverlof – ze was ipv 2 uur 2 dagen aan het reizen om terug te komen -.

  5. De wet is duidelijk als het gaat over calamiteitenverlof. Het moet gaan om “zeer bijzondere persoonlijke omstandigheden”. Zeer bijzonder was de aswolk zeker…..maar persoonlijk niet gelet op de grote gevolgen die de aswolk had.

    In de discussie mis ik overigens het beleid van de onderneming zelf. Rechters toetsen in veel gevallen hoe in andere situaties het bedrijf is omgegaan met compensatie/calamiteiten. Mijn ervaring is dat veel bedrijven zelf de wettelijke regels ruimer toepassen en dan later vanuit het “gewoonte recht” in de problemen komen. Het toekennen van calamiteiten verlof in deze situatie zet de deur open voor medewerkers die als gevolg van een lawine niet tijdig terug konden komen van winstersport, hun terugvlucht missen omdat de taxi in de file stond, te laat op het werk kwamen omdat de aansluiting met de bus en trein niet klopte etc. etc. etc. allemaal voorvallen die een veel persoonlijker karakter hebben dan de aswolk.

  6. Calamiteitenverlof toe te kennen in het geval een medewerker niet op tijd van vakantie terug kan komen is m.i. oneigenlijk gebruik van de regeling. Ik adviseer daarom mijn opdrachtgevers bovenwettelijke verlofdagen af te schrijven, dan wel indien mogelijk de uitgevallen arbeidstijd door overwerk te compenseren.