Groot verschil tussen alleenstaande ouders

3

Sommige alleenstaande ouders (vaders of moeders) kunnen het ouderschap prima combineren met werk. Anderen lopen vast. Hoe kan dat? Welke strategieën gebruiken ze? En hoe kunnen werkgevers bijdragen?

De combinatie tussen werk en gezin is voor tweeverdieners al een uitdaging, laat staan als je er in je eentje voor staat. Toch gebeurt dat steeds vaker. Door scheidingen of sterfgevallen. Twee Belgische onderzoekers (Marie Kruyfhooft en Dimitri Mortelmans) schreven er een artikel over in het Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken.

Conflicten

Betaalde arbeid vervult bij de meeste alleenstaande ouders een positieve functie. Ze kunnen het geld goed gebruiken, maar het heeft ook een zingevende en structurerende functie. Toch noemen de onderzoekers twee conflicten:

  1. werk-gezinconflict: problemen in de gezinssfeer ten gevolge van werk.
  2. gezin-werkconflict: een conflict thuis beperkt iemand tijdens werktijd

Als oplossing kan iemand dus ingrijpen in de privésfeer om de combinatie te vergemakkelijken, òf in de werksfeer. Het eerste conflict komt bij mannen èn vrouwen drie keer vaker voor dan het tweede.

Combinatiestrategieën

Om de combinatie tussen werken en zorgen mogelijk te maken, worden verschillende strategieën uitgedacht. Bijna alle ouders kiezen voor de acceptatiestrategie: het aanvaarden van de nieuwe situatie (zowel de nieuwe arbeids- als gezinssituatie). Daarna kiezen ouders voor twee wegen:

  1. De inkrimpingsstrategie: de ouder wijzigt de verwachtingen naar een van beide rollen om zo tot een beter evenwicht te komen.
  2. De superoudersstrategie: de ouder brengt geen wijzigingen aan en probeert alles te combineren. Deze manier kan goed en slecht werken.

Vier typen ouders

De verschillende strategieën leveren vier soorten ouders/werknemers op.

  1. De ontevreden ouder ervaart een onbevredigende combinatie tussen werk en privé. Gaat werken omdat het geld oplevert, maar vindt zijn baan niet fijn. De aanvaarding van de nieuwe situatie is vaak nog niet helemaal afgerond.
  2. De conflictouder moet meer gaan werken om geld te verdienen, maar heeft geen fijne baan. Het verwerkingsproces wordt niet gestart en gevoelens onderdrukt. Bovendien passen ze het ik-kan-alles-alleen-principe toe: ze laten zich niet helpen.
  3. De combinatieouder combineren werk en privé goed, door de verwachtingen aan beide rollen af te zwakken. Ze hebben doorgaans een stabiel loopbaanpatroon, een hoge baantevredenheid en aanvaarden de nieuwe situatie.
  4. De carrièreouder is bijna altijd een hoogopgeleide man die de superouderstrategie toepast. Hij handelt onder grote tijds- en werkdruk, maar besteedt een deel van de interne taken uit. Fysiek vermoeid, maar wordt voldoende financieel gecompenseerd. Soms wil de man dit zelf, soms weigert de werkgever om de werkdruk te verminderen.

Wat kunnen werkgevers doen?

Werkgevers kunnen volgens onderzoeker Mortelmans ook iets doen: ‘Aandacht voor de transitie kan al veel problemen verzachten. Die aandacht is zowel menselijk als organisatorisch. Mensen brengen in zulke situaties meer dan anders hun privéleven mee naar het werk en het is aan de werkgever om hier een gezond evenwicht te gaan zoeken. De baan mag uiteraard niet compleet verwaarloosd worden maar toch kan een tijdelijke terugval in efficiëntie besproken en gekaderd worden. Ook kan de werkgever proberen soepel om te gaan met werkuren om dat deze mensen vaak op alle mogelijk en onmogelijke uren dingen moeten regelen.’

Alleenstaande ouders

Wanneer werknemers de transitieperiode voorbij zijn, kunnen werkgevers ook dingen blijven doen: ‘Flexibele omgang met werktijden (en eventueel thuiswerk) is een oplossing. Uit de verhalen heb ik de indruk dat ze vaak hard werken maar dat hun thuissituatie hen niet altijd in staat stelt deel te nemen aan de “sociale extraatjes” die een loopbaan vormen. Snel naar huis om de andere kant te combineren is voor hen de boodschap en dat wordt soms door werkgevers als een verminderd engagement gezien. Dat op een juiste manier doorprikken is ook een element waar werkgevers de moeilijke combinatie kunnen bijsturen.’

Basti Baroncini, redacteur P&Oactueel.

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

3 reacties

  1. Opzich kan ik me wel vinden in dit artikel. Maar de werkgever heeft ook zijn verplichtingen naar de niet alleenstaande ouders. Het werk moet toch gedaan worden. Een juiste balans vinden hierin is niet makkelijk. Een Arbo dienst of maatschappelijke werker, zou voor de werkgever een positieve bijdrage kunnen leveren door betrokkene te helpen om door de verwerkingscurver van emoties te komen. Een loopbaanbegeleider of coach kan betrokkene helpen om een goede evenwicht te vinden in zijn prive en werk. De mensen plaatsen in types is leuk maar nou niet echt probleem oplossend.

  2. Schuitemaker op

    Interessant artikel, met name ook om de alleenstaande ouders apart te benoemen, aangezien hier altijd weinig aandacht voor is! Echter de problematiek gaat ook op voor alle werkende ouders. En de rol van werkgevers is voor iedereen essentuieel, om verzuim te voorkomen en regretted losses en in het kader van duurzame inzetbaarheid en vergrijzing. Gelukkig zien wij dagelijks dat steeds meer werkgevers inzien dat het een co productie moet zijn en worden!

  3. Goed dat hier aandacht aan besteed wordt. Eigenlijk lees je er te weinig over, terwijl er veel alleenstaande ouders zijn die hiermee worstelen. Ik zelf ben al sinds de geboorte van mijn kind alleen en heb het met mijn werkgever perfect kunnen regelen. Volgens mij levert dit alleen maar een win-win situatie op. Ik ben nog net zo gemotiveerd als voorheen maar ben wel wat meer begrensd dan eerder. Voor de arbeidsprestaties maakt het niet uit, voor mijn aanwezigheid op de werkplek wel. Maar dat laatste heeft geen negatieve gevolgen.
    Ik weet dat het bij veel werkgevers er anders aan toe gaat en men lang niet altijd genegen is om mee te denken met de medewerker die in de knoop zit rondom de zorg voor kinderen. Jammer, het mes snijdt tenslotte aan twee kanten.