Geschiedenis van het kerstpakket

0

Het kerstpakket stamt al uit het begin van de vorige eeuw, maar niet in de vorm zoals wij het nu kennen.

In sommige streken van ons land was het bij de boerenbevolking de gewoonte om mensen, die langs de deur kwamen om de boer en zijn gezin een zalig kerstfeest te wensen, eten en drinken aan te bieden. Ook de knechten en de dienstmeiden kregen dan bijvoorbeeld warme chocolademelk of brood, gebakken met rozijnen en amandelspijs. In die tijd was het bewaren van voedsel in de lange wintermaanden nog niet zo eenvoudig, dus elke smakelijk traktatie was een echte luxe.

Mand geschenken
Het personeel dat bij het boerengezin inwoonde, mocht op tweede kerstdag naar huis om het kerstfeest met hun eigen familie te vieren. Niet alleen hadden zij dan even vrij van het harde werken op het boerenbedrijf, ook kregen ze een mand mee met allerlei lekkere en nuttige zaken voor de gehele familie thuis. Dat maakte het samenzijn met Kerstmis extra feestelijk en werd ook gezien als een blijk van waardering voor het gedane werk. Uit dit gebruik is de traditie zoals we die nu kennen, namelijk een geschenkenpakket van de werkgever om het kerstfeest voor het hele gezin extra luister bij te zetten, ontstaan.

Andere ambachtslieden namen deze traditie over: hun personeel en leerlingen kregen ook een traktatie waar het hele gezin in kon delen mee naar huis met Kerstmis. Meestal in de vorm van voedsel en drank, maar steeds vaker in de vorm van kleine presentjes.

Ladingen kerstpakketten naar Indië
Later deden bedrijven en organisaties hetzelfde voor hun medewerkers. En ook werknemers of militairen die tijdens Kerstmis in het buitenland verbleven ontvingen een kerstpakket. Zo werden de soldaten in Batavia bijvoorbeeld niet vergeten: Nederland toonde haar waardering door ladingen kerstpakketten naar de diepe binnenlanden van Sumatra te zenden. Elke Nederlander moest immers met de kerstdagen een pakje krijgen!

Geen kerst zonder kerstpakket
Zo groeide het kerstpakket uit tot een ware traditie. Voor veel Nederlandse werknemers – én hun familieleden – begint de periode van de eindejaarsfeestdagen pas echt met het uitpakken van het kerstpakket. Een feestelijke manier om een jaar hard werken mee af te sluiten. En als het om het kerstpakket gaat is iedereen gelijk: de leden van het MT krijgen hetzelfde geschenk als de laagstbetaalden binnen het bedrijf. Waardering, eensgezindheid en gezelligheid zijn waarden die bij Nederlanders hoog in het vaandel staan. Nederland is niet voor niets koploper op het gebied van het geven van kerstpakketten aan werknemers.

Fiscus
Groot was dan ook de publieke én politieke verontwaardiging, toen de overheid besloot de fiscale vrijstelling op kerstpakketten in 2003 te laten vervallen. Daardoor werd het kerstpakket voor de werkgever die de loonbelasting op zich zou nemen, gemiddeld 60% tot 75% duurder. Een zware kostenpost, waardoor mogelijk 2,8 miljoen gezinnen geen kerstpakket dreigden te ontvangen. Daarnaast zou de terugval in bestellingen leiden tot een verlies van werkgelegenheid in de branche van 1.000 banen (voornamelijk jongeren en laagopgeleiden). Al met al zou de maatregel er toe leiden dat voor elke euro die de overheid met de maatregel dacht te bezuinigen, de samenleving bijna € 2 zou moeten inleveren. De maatregel was dan ook van zeer korte duur: het kerstpakket in natura werd in 2004 tot een bedrag van € 35 weer fiscaalvriendelijk, m.i.v. 2007 werd dat bedrag opgehoogd tot €70.

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.