‘Arbeidsvoorwaarden beperkt aanpasbaar in coronatijd’ 

0

Mag je in de proeftijd van een nieuwe werknemer de contractduur wijzigen vanwege corona? Of nog voor de eerste werkdag de arbeidsovereenkomst opzeggen? In het XpertHR College over arbeidsvoorwaarden gaat advocaat Maarten van Gelderen in op actuele vragen. ‘In coronatijd kan de lat minder hoog liggen, maar pas op.’

Over het begrip arbeidsvoorwaarden is in het Burgerlijk Wetboek geen definitie te vinden. Volgens arbeidsrechtadvocaat Maarten van Gelderen gaan veel conflicten en procedures over de vraag of een (stilzwijgende) afspraak een verworven recht is of een extraatje waar de werkgever ook weer vanaf kan. Hij waarschuwt: ‘De coronacrisis biedt slechts beperkte mogelijkheden om arbeidsvoorwaarden aan te passen.’

Spreker_HR-Journaal_Maarten_van_Gelderen

Maarten van Gelderen

In het online college geeft de advocaat het voorbeeld van een transportbedrijf dat zijn personeel 100 procent van het loon doorbetaalt in de eerste twaalf maanden van ziekte. Na een wetswijziging besluit de firma na de eerste vijf verzuimdagen slechts 70 procent door te betalen. Het gerechtshof gaat daar niet mee akkoord. De regeling die het bedrijf jarenlang heeft toegepast, geldt als ‘in de praktijk gegroeid gebruik’.

De rechter let bij de beoordeling op zaken als de tijdsduur – ‘meer dan tien jaar geldt al snel als een verworven recht’. Maar ook het gelijkheidsbeginsel en de bedoeling van de beide partijen speelt mee. De zogenoemde Haviltex-norm is in juridische kringen een veelbesproken onderwerp, omdat de Hoge Raad in 1981 een belangrijke uitspraak doet over een arbeidsconflict.

Annulering

De onderneming Haviltex koopt een snijmachine voor piepschuim bij een ander bedrijf. In het koopcontract neemt zij een annuleringsclausule op. Na enige tijd eist Haviltex het geld terug om onduidelijke redenen. Van Gelderen: ‘Na een lange en heftige procedure stelt het gerechtshof Haviltex in het gelijk. De Hoge Raad komt tot een andere conclusie. Die gaat niet alleen af op de letterlijke tekst van de clausule, maar ook op de bedoeling van de annulering. Haviltex gebruikt die als een blanco cheque om de snijmachine terug te geven en geld terug te vragen.’

‘Mag de werkgever tijdens de proeftijd de duur van het contract wijzigen?’, vraagt een deelnemer. Maarten van Gelderen: ‘In tijden van crisis is dit een creatieve oplossing, maar de rechtspraak is hier niet eensluidend over. Contractwijziging in proeftijd is een of twee keer geaccepteerd, maar je moet er voorzichtig mee zijn. De werknemer zal knarsetandend akkoord gaan, omdat hij zijn baan niet wil riskeren. Maar de rechter kan dan oordelen dat de werkgever misbruik maakt van zijn positie.’

Minder riskant is het opzeggen van een arbeidscontract met proeftijd voordat de nieuwe werknemer is begonnen. ‘Als je in deze coronatijd niet weet of je bedrijf het gaat redden, is dat een redelijke reden om de afspraken terug te draaien. In crisisomstandigheden ligt de lat niet hoog.’ En de proeftijd verschuiven omdat een nieuwe werknemer ziek is? ‘Niet doen’, waarschuwt Van Gelderen. ‘Je moet de íjzeren proeftijd strikt toepassen. Stel dat je iemand daarna ontslaat, dan moet je een fikse schadevergoeding betalen.’

Personeelsstop

Van Gelderens kantoor was enige tijd geleden betrokken bij een zaak met een verrassende afloop. Een accountmanager krijgt na zijn sollicitatiegesprek een vrolijk makende brief. De baan is voor hem en hij kan een maand nadenken over de aangeboden arbeidsvoorwaarden. Twee weken later krijgt hij een mail van de HR-directeur. Vanwege een personeelsstop moet het bedrijf het aanbod intrekken. De baan gaat helaas niet door.

De sollicitant reageert vlak voor de deadline. Hij accepteert het aanbod en hoort graag wanneer hij kan starten. Of het bedrijf zijn salaris vast wil overmaken. Hoe oordeelt de rechter over deze zaak? Maarten van Gelderen: ‘Het aanbod is onherroepelijk, dus moet het loon worden doorbetaald. We hebben de zaak geschikt, maar de werkgever moest diep in de buidel tasten voor dit foutje. Zonder een dag te hoeven werken, krijgt de sollicitant nog vier maanden doorbetaald.’

Dinsdag 26 mei: XpertHR College van Maarten van Gelderen over het wijzigen van de arbeidsvoorwaarden.

test ander formaat

Lees meer over:

Over Auteur

Jolan Douwes is auteur van XpertHR. Behalve journalist is zij ook loopbaanadviseur. Zo pikt ze de laatste ontwikkelingen op het gebied van werk snel op. Voor XpertHR Actueel schrijft ze onder andere interviews en praktijkverhalen.