‘ZZP-trend lang niet zo fors als gezegd’

2

Het aantal zzp’ers zal nog wel groeien, maar niet zo fors als hier en daar wordt beweerd.

Dat zegt arbeidseconoom Ronald Dekker van ReflecT, een instituut van de Universiteit van Tilburg. Hij schreef er samen met Lian Kösters (van het CBS) een artikel over in het Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken.

Dekker onderzocht hoe het aantal zzp’ers zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld, en probeerde een voorspelling te doen voor de toekomstige groei: ‘Je kijkt naar het verleden en probeert op basis van feitelijke informatie iets verstandigs te zeggen over de toekomst.’

Irritatie

De aanleiding voor het onderzoek waren enkele uitspraken van mensen die verwachtten dat het aantal zzp’ers in recordtempo zou doorgroeien naar zo’n twee miljoen in 2020. Dat wekte bij Dekker irritatie op: ‘Die mensen baseren zich op geen enkel onderzoek of feitelijke onderbouwing. Ze benoemen de groeiende behoefte aan flexibilisering, maar zien de remmende factoren over het hoofd.’

Waarom groeit de groep zzp’ers?

De eerste vraag die Dekker probeerde te beantwoorden, is waarom de groep zzp’ers toeneemt: ‘Dat is een theoretische discussie, zonder cijfers. Heel in het kort: aan de aanbodzijde geldt dat mensen behoefte hebben aan zelfontplooiing, autonomie en creativiteit. Daarbij komt dat mensen soms zó moeilijk een baan kunnen vinden, dat ze maar voor zichzelf beginnen. Dit laatste geldt vooral voor ouderen. Aan de vraagzijde willen sommige bedrijven kostenbesparingen doorvoeren door arbeid effectiever in te kopen, andere bedrijven willen meer een netwerkstructuur van professionals om zich heen creëren.’

Remmende factoren

Toch zijn er een paar factoren die een rem op het geheel zetten. ‘Voor bedrijven geldt dat de transactiekosten bij flexibele arbeid hoger zijn. Het komt er in het kort op neer dat het organiseren van honderd man in loondienst makkelijker is dan honderd flexibele mensen. Je hoeft dan niet honderd keer te onderhandelen over arbeidsvoorwaarden en dergelijke. Voor werknemers geldt als remmende factor dat ze het toch best plezierig vinden om enkele maanden vooruit te kunnen kijken qua inkomen.’
Van de laatste remmende factor geeft Dekker een voorbeeld: ‘Een bedrijf als IBM wil wel met alleen maar flexibele arbeidskrachten aan de slag, maar ze doen het niet. Ze weten dat mensen daar nog niet klaar voor zijn. Een ruime meerderheid zit daar helemaal niet op te wachten. Daar ontstaat dus een spanning tussen de behoefte aan flexibiliteit en de behoefte aan zekerheid.’

Persoonskenmerken

Ook keek de onderzoeker naar de persoonskenmerken van zzp’ers: ‘Relatief vaak zijn het hoogopgeleiden, mannen en hebben ze een hogere leeftijd. Mannelijke zzp’ers zijn vaker vrijgezel, vrouwelijke hebben vaker een relatie. Allochtonen zijn minder vaak zzp’er wat me enigszins verbaast: je zou verwachten dat ze eerder die stap zouden zetten wanneer ze elders niet aan de slag kunnen.’

Conclusie

Dekker verwacht dat het fenomeen zzp’er de komende jaren nog wel zal stijgen. ‘Momenteel zijn er zo’n 700.000 zzp’ers. Als we de stijging sinds de jaren ’90 doortrekken, komen we in 2020 uit op ongeveer 850.000 zzp’ers. Dat is veel, maar nog lang niet zoveel als Loek Hermans en Frank Kwakman beweren, die spraken over twee miljoen. Het kunnen er iets meer zijn dan 850.000 of iets minder, maar mensen die twee miljoen zeggen, hebben echt iets uit te leggen. Ik geloof daar echt niet in.’

Basti Baroncini, redacteur P&Oactueel.

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

2 reacties

  1. M. Pennekamp op

    Beste mijnheer Baroncini,

    ik ben het deels eens met de stellingen in uw blog. Al denk ik persoonlijk dat we in 2020 toch zeker op 1 miljoen zzp’ers zitten. En dat is puur een ruwe gok welke niet wetenschappelijk onderbouwd is.

    Wel wil ik een kanttekening plaatsen bij alinea persoonskenmerken. U schrijft dat mannelijke zzp’ers vaak vrijgezel zijn, vrouwen hebben vaker een relatie en allochtonen zijn minder vaak zzp’er. Waar haalt u deze gegevens vandaan want ik analyseer de zzp kengetallen al een tijdje en daaruit blijkt dat juist allochtonen flink groeien in aantallen.

    De relatie van een zzp’er in relatie tot het geslacht en de aantallen kan ik niet destilleren uit de CBS kengetallen. Ben benieuwd waar u deze gegevens vandaan heeft!

    Kijk anders even op bit.ly/nrPTdC.

    Helaas mag ik geen link plaatsen in de reactie. Maar het knippen en plakken van bovenstaande moet ook lukken!

    Vriendelijke groeten,

    Martijn Pennekamp
    ikwordzzper.nl

  2. mijns inziens is de toename van ZZPers de laatste tijd vooral veroorzaakt door de verplichting van ieder die bijverdient, zich in te schrijven bij de KvK!!!
    Het is te makkelijk om dan vervolgens te zeggen dat er veel meer mensen ZZPer willen zijn, terwijl men in feite gedwongen wordt dit te zijn…